Adwent - Gunnar Gunnarsson

Gdy zbliża się czas święta, ludzie czynią doń przygotowania, każdy wedle własnej miary i obyczaju. Sposobów na to jest niemało. I Benedikt miał swój. Polegał on na tym, iż wraz z nastaniem postu przed Bożym Narodzeniem, a jeśli pogoda sprzyjała, to najlepiej już w pierwszą niedzielę Adwentu, wyruszał z domu należycie zaopatrzony w prowiant, zapasowe wełniane pończochy oraz kilka par świeżo uszytych skórzanych butów, mając w plecaku prymusa, bańkę nafty i niewielką flaszkę spirytusu, by zapuścić się w góry, gdzie o tej porze roku przebywały już tylko odporne na zimno ptaki drapieżne, lisy oraz pojedyncze, zbłąkane owce. To właśnie tych zagubionych owiec wypatrywał: zwierząt pominiętych podczas trzech jesiennych spędów. Nie godziło się, by miały tam marznąć i ginąć z głodu tylko dlatego, że nikomu nie chciało się - albo nie starczało odwagi - wyruszyć na ich poszukiwanie i sprowadzić je do domu. I one wszak były istotami żywymi. A on czuł się za nie na swój sposób odpowiedzialny. Cel jego był dosyć prosty: odnaleźć je i przywieść bez szwanku do zagrody, zanim wielkie święto rozpostrze nad ziemią swoją błogość i pokój, a w sercach ludzi, którzy uczynili, co do nich należało, zagoszczą cisza i ukojenie.

Na tej swojej adwentowej wędrówce Benedikt był zawsze sam. Ale czy na pewno sam? Nie szedł z nim w każdym razie żaden człowiek. Miał do towarzystwa swego psa i zazwyczaj również barana, który służył za przewodnika stada. Ówczesny pies zwał się Leó i był, jak mawiał Benedikt, istnym papieżem. Baran zaś, z racji swej wytrzymałości, nosił miano Knastena1.

Owa trójka od kilku już lat była nierozłączna na tego rodzaju wyprawach i z czasem poznała się nawzajem tak dobrze, jak to możliwe bodaj jedynie między istotami odmiennych gatunków; tam, gdzie nie mąci spojrzenia ani cień własnego "ja", ani więzy krwi, ani osobiste pragnienia czy żądze. Był wprawdzie jeszcze czwarty członek ich małej kompanii, czyli stary, poczciwy koń Faxe; lecz niestety miał za wąskie kopyta i nazbyt ciężką budowę, by brodzić w głębokich, wczesnozimowych zaspach; nadto nie był stworzony do znoszenia aż tak wielu trudów na skąpym pożywieniu, jakim zadowalali się pozostali. Benedikt i Leó rozstawali się z nim z żalem i pewnym niepokojem, choćby tylko na tydzień. Knasten przyjmował tę okoliczność jak wszystko inne, ze spokojem.

Tak tedy posuwała się owa trójka przez zimowy dzień: na przedzie Leó z jęzorem wysuniętym z prawego kącika pyska, mimo mrozu wielce zadowolony; za nim Knasten ze swoim niewzruszonym spokojem; na końcu Benedikt ciągnący za sobą narty. Śnieg w okolicach osady był jeszcze zanadto lekki i sypki, by utrzymać narciarza; trzeba było brnąć pieszo i co rusz uderzało się palcami o kępy i kamienie. Uff, uciążliwa to była droga, lecz poza tym nie szło się jeszcze tak najgorzej. Leó miał wiele psich spraw do doglądania i był w wyśmienitym humorze. Chwilami nie mógł się już powstrzymać i rzucał się pędem przed siebie, aż śnieg wirował wokół niego, po czym zawracał ku Benediktowi, łasił się doń, podskakiwał i domagał się pochwały oraz pieszczoty.

Tak, istny papież z ciebie, mawiał wówczas Benedikt; było to jego czułe słowo dla towarzysza, wyższej pochwały ponad tę nie znał.

Tymczasem szli w głąb osady, ku Botn - gospodarstwu położonemu najdalej w stronę gór. Mieli przed sobą cały dzień i przeżywali go niespiesznie: podążali ścieżkami od zagrody do zagrody, przystawali, witali się z ludźmi i psami, lecz gdy proponowano im wypicie kawy, dziękowali, że nie, nie dziś, chcieli bowiem dotrzeć na miejsce w odpowiednim czasie. Dostawali wtedy wszyscy we trzech po kubku mleka. Raz po raz Benedikt musiał odpowiadać na pytania, co sądzi o pogodzie. Pytano ot tak, nie z wścibstwa ani z chęci prorokowania nieszczęść. Ale przecież wolno zapytać. A potem dodawano czasami: tak, cóż to ja chciałem powiedzieć... Leó to chyba pies, co drogę znajdzie, nawet w ciemnościach i zawiei? Mówiono to lekko żartobliwym tonem, ze wzrokiem wbitym w ziemię, jakby nie chcąc choćby przelotnym spojrzeniem zdradzić tego, co i tak się kryło w dość groźnych chmurach na niebie. I zaraz potem padało: oj tak, ten spryciarz to na pewno drogę znajdzie!

To potrafi cała nasza trójka, odpowiadał Benedikt bez urazy i opróżniał swój kubek mleka. Dziękujemy za poczęstunek.

Nie żebym lekceważył ciebie i Knastena, ale to Leó ufałbym najbardziej, stwierdzał jeden czy drugi gospodarz i znikał na chwilę za drzwiami, by przynieść psu smakołyk, coś na ząb.

Benedikt w odpowiedzi nie wyjaśniał, że Leó to istny papież, lecz kiwał tylko głową w stronę psa na znak, że może spokojnie zjeść dany mu przysmak, tyle mogą przecież na niego poczekać. Knasten dostawał tymczasem sporą garść suszonego dorsza. Potem cała trójka ruszała...

Benedikt nie był tego dnia w kościele, niestety, nie starczyło na to czasu. Jeśli chciał dotrzeć na miejsce o odpowiedniej porze i zdążyć wypocząć przed wczesną pobudką i długą drogą, dzień trzeba było wykorzystać od samego rana. Czynił to zresztą przede wszystkim przez wzgląd na Knastena, by ten mógł spokojnie przystosować się do trudów pierwszego dnia. Nie żeby Knasten nie był dość dzielny i nie dorastał do swego imienia. Należało wszak baczyć, by nie przemęczyć go od samego początku. Dlatego Benedikt nie mógł sobie pozwolić na wstąpienie po drodze do kościoła. W pierwszą niedzielę Adwentu to właśnie ta droga przez osadę ku wrzosowiskom była jego udziałem w nabożeństwie. Zresztą zanim wyruszył z domu, posiedział na swoim łóżku we wspólnej izbie, czytając tekst na dany dzień z Ewangelii św. Mateusza, rozdziału dwudziestego pierwszego, o wjeździe Jezusa do Jerozolimy. A dźwięk dzwonów, śpiew psalmów rozbrzmiewający w niewielkim, krytym darnią kościele i spokojne, pełne mądrości objaśnianie Ewangelii przez starego pastora - to wszystko potrafił przywołać sobie w myślach. Nie było to trudne.

Dalsza część w wersji pełnej

1 Knasten - forma określona od duń. knast "sęk", także: coś twardego, zbitego [przyp. tłum.].