Chatka Puchatka - A. A. Milne

Pewnego dnia, gdy Puchatek nie miał nic do roboty, pomyślał sobie, że warto byłoby coś zrobić. Więc postanowił pójść do Prosiaczka zobaczyć, co Prosiaczek porabia. Śnieg wciąż sypał z nieba, gdy Puchatek dreptał po białej ścieżynce leśnej i, idąc, wyobrażał sobie, że zastanie Prosiaczka w domu, grzejącego sobie pięty przy kominku. Ale jakże się zdziwił, gdy zobaczył, że drzwi jego mieszkania są otwarte. Im bardziej zaglądał do środka, tym bardziej Prosiaczka tam nie było.

- Wyszedł - powiedział smutno Puchatek - ot co. Nie ma go w domu. Będę więc musiał odbyć Przechadzkę Zadumy sam. Masz ci los!

Ale nim poszedł, pomyślał sobie, że może by tak bardzo mocno zastukać do drzwi, żeby się CAŁKOWICIE upewnić... I gdy czekał na to, żeby Prosiaczek się nie odezwał, podskakiwał sobie dla rozgrzewki i gdy tak sobie podskakiwał, przyszła mu nagle do głowy nowa mruczanka, która mu się wydała Dobrą Mruczanką, taką, którą się mruczy ku Pokrzepieniu Serc.

Im bardziej pada śnieg,

Bim-bom,

Im bardziej prószy śnieg,

Bim-bom,

Tym bardziej sypie śnieg,

Bim-bom,

Jak biały puch z poduszki.

I nie wie zwierz ni człek,

Bim-bom,

Choć żyłby cały wiek,

Bim-bom,

Kiedy tak pada śnieg,

Bim-bom,

Jak marzną mi paluszki.

- A teraz wiem, co zrobię - powiedział Puchatek. - Najpierw pójdę do domu zobaczyć, która godzina, włożę ciepły serdaczek, a potem pójdę do Kłapouchego i zaśpiewam mu nową Mruczankę.

Popędził z powrotem do domu, lecz po drodze głowę miał tak zajętą nową Mruczanką, którą miał zaśpiewać Kłapouchemu, że gdy nagle ujrzał Prosiaczka rozpartego w najwygodniejszym fotelu, jaki miał, stanął w drzwiach zdumiony. I drapiąc się w głowę, zastanawiał się, w czyim też on jest domu.

- Dzień dobry, Prosiaczku! - powiedział. - Myślałem, że wyszedłeś.

- Nie - odparł Prosiaczek. - To ty wyszedłeś, Puchatku.

- Masz rację - powiedział Puchatek. - Wiedziałem, że któryś z nas wyszedł.

To mówiąc, spojrzał na zegar, który przed kilku tygodniami zatrzymał się na pięć minut przed jedenastą.

- Dochodzi jedenasta - rzekł Puchatek wesoło. - Akurat nadszedł czas na małe Conieco. - I wsadził łebek do spiżarni. - A potem wyjdziemy, Prosiaczku, i zaśpiewamy Kłapouchemu moją nową Mruczankę.

- Jaką Mruczankę, Puchatku?

- Tę, którą zaśpiewamy Kłapouchemu.

Zegar wciąż jeszcze wskazywał za pięć jedenastą, gdy Puchatek z Prosiaczkiem ruszyli w drogę. Wiatr ustał i płatki śniegu kołowały w powietrzu, próbując schwytać się wzajemnie w locie, aż wreszcie, zmęczone, z delikatnym trzepotem opadały w dół, chcąc znaleźć miejsce, gdzie mogłyby odpocząć. I czasem tym miejscem był nos Puchatka, a czasem nie. Po krótkiej chwili Prosiaczek, opatulony w biały szalik dokoła szyi, czuł się bardziej zaśnieżony niż kiedykolwiek przedtem.

- Puchatku - odezwał się Prosiaczek trochę nieśmiało, ponieważ nie chciał, żeby Puchatek pomyślał, że mu specjalnie na tym zależy - tak sobie myślę, co by to było, gdybyśmy teraz na przykład wrócili do domu, prześpiewali sobie dla wprawy twoją Mruczankę, a Kłapouchemu zaśpiewali ją jutro - albo, albo, powiedzmy, któregoś innego dnia, kiedy go spotkamy.

- Prześpiewać Mruczankę dla wprawy... - zastanawiał się Puchatek. - Wiesz, Prosiaczku, że to jest dobra myśl. Możemy urządzić małą próbę teraz, po drodze, ale pójść po to do domu - co to, to nie, bo jest to zupełnie wyjątkowa Mruczanka z Nadworu, czyli taka, którą śpiewa się na dworze, kiedy pada śnieg.

- Czy jesteś tego pewien? - spytał Prosiaczek z niepokojem.

- Zresztą sam się przekonasz, Prosiaczku, kiedy ją usłyszysz. Posłuchaj tylko, jak się zaczyna:

Im bardziej pada śnieg, bim-bom...

- Bim co? - spytał Prosiaczek.

- Bom - odpowiedział Puchatek. - Jest to specjalna wstawka, żeby to brzmiało bardziej mruczalnie. Im bardziej prószy śnieg, bim-bom, tym bardziej...

- Czy nie mówiłeś: pada śnieg?

- Tak, ale to było przedtem.

- Przed bimbomem?

- To był inny bim-bom - odparł Puchatek lekko zmieszany. - Zaśpiewam ci to porządnie i wtedy zobaczysz.

Więc zaczął jeszcze raz:

Im bardziej

PADA ŚNIEG, bim-bom,

Im bardziej

PRÓSZY ŚNIEG, bim-bom,

Tym bardziej

SYPIE ŚNIEG, bim-bom,

Jak biały puch z poduszki.

I nie wie

ZWIERZ NI CZŁEK, bim-bom,

Choć żyłby

CAŁY WIEK, bim-bom,

Gdy pada

TAKI ŚNIEG, bim-bom,

Jak marzną mi paluszki.

Zaśpiewał to w ten sposób, co jest chyba najlepszym sposobem śpiewania tej Mruczanki, i gdy skończył, czekał, aby Prosiaczek powiedział, że ze wszystkich Mruczanek z Nadworu na Śnieżną Pogodę ta właśnie jest najlepsza. A Prosiaczek, po gruntownym przemyśleniu tej sprawy, powiedział uroczyście:

- Puchatku, tylko zamiast PALUSZKI, powinno być USZKI.

Wreszcie dotarli do Ponurej Gęstwiny, gdzie mieszkał Kłapouchy. A ponieważ Prosiaczek miał za uszami pełno śniegu i był tym bardzo zmęczony, skierowali się do małego sosnowego lasku i usiedli na płocie, który go otaczał. Teraz byli osłonięci od śniegu i wiatru, ale wciąż było bardzo zimno, więc dla rozgrzewki prześpiewali sobie Mruczankę Puchatka raz po raz sześć razy. Prosiaczek wykonywał bim-bomy, a Puchatek - resztę i obydwaj w odpowiednich miejscach wybijali takt patyczkami. Wkrótce zrobiło im się cieplej i znów mogli rozmawiać.

- Tak sobie myślę i myślę, i ot, co pomyślałem - odezwał się Puchatek. - Pomyślałem sobie o Kłapouchym.

- A co o Kłapouchym?

- A to, że biedny Kłapounio nie ma gdzie mieszkać.

- Oj, nie ma.

- Ty masz dom, Prosiaczku, i ja mam dom, i są to bardzo wygodne domy, i Krzyś ma dom, i Sowa, i Kangurzyca, i Królik - wszyscy mają domy i nawet krewni-i-znajomi Królika też mają domy czy coś w tym rodzaju. Tylko biedny Kłapounio nie ma domu. Więc tak sobie pomyślałem: "Zbudujemy mu dom".

- To jest Wspaniała Myśl, Puchatku - powiedział Prosiaczek. - A gdzie go zbudujemy?

- Zbudujemy go tutaj, tuż pod laskiem osłoniętym od wiatru, bo tutaj o tym sobie pomyślałem. I nazwiemy to miejsce Zakątkiem Puchatka. I zbudujemy z patyków Chatkę Puchatka dla Kłapouchego w Zakątku Puchatka.

- Strasznie dużo patyków jest z tamtej strony lasku - powiedział Prosiaczek. - Widziałem je. Bardzo, bardzo dużo. Wszystkie złożone razem.

- Dziękuję ci, Prosiaczku - rzekł Puchatek. - To, coś teraz powiedział, będzie dla nas Wielką Pomocą i mógłbym nazwać to miejsce Zakątkiem Prosiaczkopuchatka, gdyby Zakątek Puchatka nie brzmiało lepiej jako krótsze i bardziej zakątkowe.

Więc zeszli z płotu i poszli naokoło, na drugą stronę lasku, żeby nazbierać patyków.

* * *

Krzyś przez całe rano siedział w domu, podróżując do Afryki i z powrotem. Właśnie opuścił statek i zastanawiał się, jaka może być pogoda, gdy... kto to się nagle zjawia i puka do drzwi? Kłapouchy.

- Dzień dobry, Kłapousiu! - powiedział Krzyś, gdy otworzył drzwi i Kłapouchy wszedł do pokoju. - Co słychać?

- Wciąż pada śnieg - odpowiedział Kłapouchy posępnie.

- A tak, pada.

- I mróz bierze.

- Naprawdę?

- Tak - rzekł Kłapouchy. - Jednakże - ciągnął, rozpogadzając się trochę - nie mieliśmy ostatnio trzęsienia ziemi.

- Nie rozumiem cię, Kłapouszku...

- Nic, nic, Krzysiu. Nic ważnego. Czy nie widziałeś gdzieś przypadkiem chatki czy czegoś w tym rodzaju?

- Jakiej chatki?

- Po prostu chatki.

- A kto w niej mieszka?

- Ja. A przynajmniej zdawało mi się, że mieszkałem. Ale już nie mieszkam. Zresztą nie każdy może mieć własną chatkę.

- Ależ, Kłapousiu, nic o tym nie wiedziałem. Zawsze mi się zdawało...

- Ach, muszę ci powiedzieć, Krzysiu, że ten śnieg i to i owo na mojej łączce, nie mówiąc już o soplach lodu, wszystko to nie sprawia, aby o trzeciej nad ranem było tam tak Ciepło, jak to się niektórym zdaje. Nie jest tam Ciasno - jeśli wiesz, co mam na myśli, a w każdym razie nie do tego stopnia, żeby tam było Niewygodnie. Ani specjalnie Duszno. Słowem, Krzysiu - mówił głośnym szeptem - niech-to-zostanie-między-nami-i-nie-mów-o-tym-nikomu: tam jest Zimno.

- Ach, biedny Kłapousiu!

- I powiedziałem sobie: są tacy, którzy zmartwiliby się, gdybym zmarzł z zimna. Ale oni zamiast Mózgów mają tylko szary puch, który przez pomyłkę został wdmuchnięty w ich głowy. Oni po prostu Nie Myślą. I jeśli śnieg będzie padał jeszcze przez sześć tygodni, to może któreś z nich sobie pomyśli: "Kłapouchemu nie jest tam chyba za Gorąco o trzeciej nad ranem". I wtedy okaże się, co się stało. I będzie im Żal.

- Ach, Kłapousiu! - zawołał Krzyś, czując, że już mu jest żal.

- Nie ciebie mam na myśli, Krzysiu, ty jesteś inny. Więc chodzi o to, że zbudowałem sobie małą chatkę koło sosnowego lasku.

- Naprawdę? Ach, to cudownie!

- Najbardziej cudowne jest to - mówił Kłapouchy swym najbardziej melancholijnym głosem - że kiedy wychodziłem dziś rano, moja chatka stała sobie na miejscu, a kiedy wróciłem, już jej nie było. Znikła z powierzchni, a przecież była to sobie tylko chatka Kłapouchego. I właśnie to mnie dziwi.

Krzyś także się zdziwił. Szybko włożył swój nieprzemakalny płaszczyk, nieprzemakalny kapelusik i wysokie buty i powiedział:

- Chodźmy zaraz, Kłapouszku, będziemy jej szukać!

A Kłapouchy ciągnął ponuro:

- Czasami, kiedy ktoś już skończył rozbierać czyjś dom, zostawia jakieś dwa lub trzy patyczki, których nie warto zabierać, i jest raczej zadowolony, że ktoś je sobie weźmie, jeśli wiesz, o co mi chodzi. Więc myślałem, że gdybyśmy tak poszli...

- Chodźmy - powiedział Krzyś. I popędzili co tchu. Wkrótce byli już na skraju łąki obok sosnowego lasu, gdzie chatki Kłapouchego właśnie już nie było.

- Tutaj - rzekł Kłapouchy. - Nie zostawili ani patyczka! Oczywiście - dodał gorzko - mam jeszcze spory zapas śniegu, z którym mogę zrobić, co zechcę. Nie mogę narzekać.

Ale Krzyś nie słuchał tego, co mówił Kłapouchy. Słuchał całkiem czego innego.

- Czy słyszysz? - zapytał.

- Co to jest? Ktoś się śmieje?

- Słuchajmy.

I obaj zaczęli nasłuchiwać... I usłyszeli czyjś głęboki, mrukliwy głos nucący o tym, że im bardziej pada śnieg, tym bardziej sypie śnieg, i wysoki głosik, bimbujący między jedną a drugą strofką.

- To Puchatek - rzekł Krzyś z przejęciem.

- Możliwe - powiedział Kłapouchy.

- I Prosiaczek - dodał Krzyś z przejęciem.

- Prawdopodobnie - powiedział Kłapouchy.

Słowa piosenki nagle się zmieniły:

- Skończyliśmy już DOM! - nucił mrukliwy głos.

- Bim-bom - śpiewał piskliwy głosik.

- Przepiękny, nowy DOM...

- Bim-bom.

- Gdyby to nasz był DOM...

- Bim-bom...

- Dwaj tacy mali SĄ...

- Bim-bom.

- Co bardzo tego CHCĄ...

- Bim-bom...

- Puchatku! - zawołał Krzyś.

Śpiewacy na płocie nagle zamilkli.

- To Krzyś! - rzekł Puchatek radośnie.

- Tak - potwierdził Prosiaczek, strzygąc uszkiem - to Krzyś. Słyszę jego głos z tamtej strony lasku, z tego miejsca, skąd przynieśliśmy nasze patyczki.

- Chodźmy - rzekł Puchatek.

Zleźli z płotu i popędzili brzegiem lasku dookoła, a Puchatek przez całą drogę wydawał powitalne pomruki.

- Co?! I Kłapouchy też przyszedł?! - zawołał Puchatek, gdy skończył ściskać i obejmować Krzysia. I porozumiewawczo trącił Prosiaczka łokciem, a Prosiaczek jego trącił łokciem i obydwaj pomyśleli, jaką miłą niespodziankę przygotowali Kłapouchemu.

- Jak się masz, Kłapouchy?

- Jak groch przy drodze - odparł ponuro Kłapouchy.

Zanim Puchatek zdążył zapytać, dlaczego groch i dlaczego przy drodze, Krzyś zaczął opowiadać smutne dzieje zaginionej chatki Kłapouchego. A Prosiaczek z Puchatkiem słuchali i oczy ich z każdą chwilą stawały się coraz większe i większe.

- Gdzie była, powiadasz? - spytał Puchatek.

- O tu, na tym miejscu - odpowiedział Kłapouchy.

- Zrobiona z patyczków?

- Tak.

- Ach! - westchnął Prosiaczek.

- Co? - spytał Kłapouchy.

- Nic. Powiedziałem tylko "ach" - rzekł Prosiaczek niespokojnie.

I żeby się wydać zupełnie spokojnym i zrównoważonym, zanucił raz czy dwa razy bim-bom trochę znudzonym głosem.

- Czy jesteś pewien, że to była prawdziwa chatka? - spytał Puchatek. - To znaczy, czy jesteś pewien, że twoja chatka stała właśnie tutaj?

- Naturalnie, że tak - rzekł Kłapouchy i mruknął do siebie: - Bez śladu mózgu są niektórzy z nich.

- A co takiego? O co ci chodzi, Puchatku? - spytał Krzyś.

- Więc, tego... - powiedział Puchatek.

- Otóż... - powiedział Puchatek. - Otóż więc... - powiedział Puchatek. - Widzisz... - powiedział Puchatek. - Otóż więc widzisz... - powiedział Puchatek i coś zdawało mu się mówić, że nie tłumaczy się dość jasno, więc znów trącił łokciem Prosiaczka.

- Jest zupełnie taki sam - powiedział prędziutko Prosiaczek. - Tylko trochę cieplejszy - dodał po głębszym namyśle.

- Kto jest cieplejszy?

- Dom Kłapouchego, z tamtej strony Lasu.

- Mój dom? Moja chatka? - spytał Kłapouchy. - Moja chatka była tutaj.

- Nie - odparł Prosiaczek stanowczo - z tamtej strony Lasu.

- Bo tam jest cieplej - wyjaśnił Puchatek.

- Ja chyba lepiej powinienem wiedzieć, gdzie jest moja chatka...

- Więc chodź i zobacz - zadecydował Prosiaczek i poprowadził wszystkich leśną dróżką. - Nie miałeś chyba dwóch chatek - mówił po drodze do Kłapouchego - i to nie jedną obok drugiej.

Okrążyli zagajnik i z drugiej strony, na skraju Lasu, stała sobie chatka Kłapouchego jakby nigdy nic.

- Proszę - powiedział Prosiaczek - oto jest.

- Taka sama wewnątrz jak i zewnątrz - rzekł z dumą Puchatek.

Kłapouchy wszedł do środka... i znów wyszedł.

- To nie do wiary - powiedział. - Jest to moja własna chatka i ja ją zbudowałem, więc tylko wiatr musiał ją tutaj przywiać. Frunął z nią razem ponad laskiem i w tym miejscu opuścił ją na ziemię. I właśnie tu sobie stoi tak, jakby tu zawsze stała. I naprawdę w lepszym miejscu.

- W dużo lepszym! - rzekli zgodnie Puchatek z Prosiaczkiem.

- To tylko dowodzi, co można zdobyć za cenę niewielkiego wysiłku - powiedział Kłapouchy. - Widzisz, Puchatku? Widzisz, Prosiaczku? Po pierwsze, Rozum, a po drugie, Ciężka Praca. Spójrzcie na to! Tak się buduje Domy - rzekł dumnie Kłapouchy.

I zostawili go w tym domu. A Krzyś wrócił na obiad ze swymi przyjaciółmi, Puchatkiem i Prosiaczkiem, którzy opowiedzieli mu po drodze o Okropnej Pomyłce, jaką popełnili. I gdy Krzyś przestał się śmiać, wszyscy trzej zaśpiewali Mruczankę z Nadworu specjalnie ułożoną na Śnieżną Pogodę i śpiewali ją przez całą resztę drogi aż do domu. A Prosiaczek, który wciąż nie był pewien swego głosu, wstawiał tylko swoje bimbomy.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

Przedmówka-Wymówka

Przedmowa służy do tego, żeby przedstawić rozmaite osoby, o których będzie się mówiło w książce. Tymczasem w tamtej książce[1] Krzyś i jego przyjaciele zostali już wam przedstawieni, znacie ich dobrze, i w tej książce będą się z wami żegnać. Więc w tym wypadku będzie to coś wręcz przeciwnego. Gdyśmy spytali Puchatka: "Powiedz, Puchatku, co jest Przeciwieństwem Przedmówki, to znaczy małej Przedmowy?", Puchatek nie zrozumiał i zapytał: "Co jest czym czego?", i to nam wcale nie wyjaśniło sprawy tak, jakeśmy się tego spodziewali. Ale na szczęście Sowa ma głowę nie od parady i powiedziała, że Przeciwieństwem Przedmówki, drogi Puchatku, będzie Pospolita Wymówka; a ponieważ Sowa jest specjalistką od trudnych słów, więc jestem pewien, że jest naprawdę tak, jak powiedziała.

A dlatego jest Wymówka, bo w zeszłym tygodniu, gdy Krzyś mnie zapytał: "A kiedy opowiesz mi historyjkę, którą miałeś mi opowiedzieć o tym, co przytrafiło się Puchatkowi, kiedy...", odpowiedziałem bardzo szybko: "A ile jest dziewięć razy sto siedem?". A kiedyśmy już załatwili tę sprawę, okazało się, że trzeba załatwić jeszcze sprawę krów, które wracały z pola przez furtkę po dwie na minutę, a krów było trzysta, więc ile ich zostało po półtorej godzinie? To wydało nam się bardzo wzruszające i kiedyśmy się już dostatecznie wzruszyli tymi krowami, zwinęliśmy się w kłębuszek i zasnęliśmy... A Puchatek siedział trochę dłużej na swym krzesełku koło łóżka i po głowie snuły mu się Wielkie Myśli o Niczym, aż wreszcie i on zamknął oczy, łebek przechylił na bok i poszedł za nami na paluszkach do Lasu. A w Lesie wciąż zdarzają nam się czarodziejskie przygody, jeszcze bardziej niezwykłe niż te, jakie wam kiedykolwiek opowiadałem. A gdy budzimy się z rana, cudowne przygody znikają, zanim zdążymy je schwytać. Jak to się ostatnia z nich zaczynała? "Pewnego razu, gdy Puchatek przechadzał się po Lesie, sto siedem krów stało przed furtką..." Nie, to nie to. Widzicie, poplątało nam się wszystko... A zdaje mi się, że ta historyjka była najlepsza. Ale prócz niej są jeszcze inne... A nasze pożegnanie, o którym mówiłem, nie jest, naturalnie, prawdziwe, bo Las zawsze będzie stał na swoim miejscu i każdy, kto lubi puchate misie, może do niego trafić i spotkać w nim wszystkich dobrych znajomych z tej i z tamtej książki.

AUTOR