Rozdział 1
To zdecydowanie nie był mój dzień. Co zrobiłem nie tak? Gdzie popełniłem błąd? Odpowiedź nie nadchodziła. Zresztą trudno jest dojść do jakichkolwiek sensownych wniosków, kiedy kopią cię w brzuch. I w plecy. I w głowę. Chociaż tę ostatnią, raz z lepszym, raz z gorszym skutkiem, próbowałem osłonić ramionami.
- Chłopaki... - jęknąłem, kiedy dwóch wykonawców najwyraźniej zmęczyło się całym tym kopaniem. Wiecie, chodzi o wykonawców wszelkich brudnych robót kasty.
- Morda! - warknął Karl.
- Chyba jeszcze mu mało - stwierdził Artes, po czym zamachnął się, żeby poczęstować mnie kolejnym kopniakiem w brzuch.
- Diogenes się wścieknie! - wyrzuciłem z siebie jednym tchem i skuliłem się, czekając na uderzenie prosto w żołądek.
Cios nie nadszedł. Najwyraźniej to ja trafiłem w czułe miejsce. Dźwignąłem się na kolana i wyplułem z ust krew. Coś białego leżało w kałuży na brudnej posadzce. Czy to mój ząb? Cholera, a tak o nie dbałem. Byłem nawet u dentysty jakieś pięć lat temu.
- Dlaczego niby Diogenes miałby się wściec? - wycedził Karl.
Spróbowałem wstać, jednak moje ciało nie chciało współpracować. Usiadłem i zmierzyłem ich spojrzeniem pełnym wyższości, ale najwyraźniej nawet tego nie zauważyli.
- Dlaczego, kurwa, Diogenes... - zaczął Artes.
- Bo ja nic nie zrobiłem, a ktoś na mnie doniósł! - rzuciłem.
Karl i Artes zerknęli na siebie, jakby nic nie rozumieli. Nie płacili im przecież za inteligencję, tylko za tępą siłę.
- Jesteś pieprzony złodziej! - nie wytrzymał Karl.
- I zdrajca! - dodał jego kumpel. - Wszyscy już o tym wiedzą! Strach wygadał wszy...
Artes znieruchomiał z otwartą gębą, jakby właśnie zdał sobie sprawę, że ma za długi język.
- A więc to strach? - zagadnąłem. - Który? Który wsypał mnie za coś, czego nie zrobiłem?
Kiedy Artes nie wiedział, co powiedzieć, postanowił zdać się na to, na czym znał się najlepiej. Uniósł pięść i przywalił mi prosto szczękę. Najpierw zajaśniało mi przed oczami, później zapadła ciemność, a na sam koniec nadszedł ból. Ciotka często mówiła, że mam twardą głowę, ale ile jeszcze byłem w stanie znieść?
- Diogenes ma w swoich szeregach kogoś, kto robi krecią robotę - wydusiłem z siebie, kiedy odzyskałem oddech.
Ciemna piwnica, w której się znajdowaliśmy, zaczęła się niebezpiecznie bujać. Podłoga, śliska od mojej krwi, przechyliła się i miałem wrażenie, że jeszcze moment, a zjadę po niej jak po zjeżdżalni dla dzieci. To dziwne załamanie praw fizyki nie wpłynęło jednak na dwóch katów, którzy stali wyprostowani nade mną.
- Ktoś go okłamuje! - powiedziałem w prostszych słowach, żeby zrozumieli. - A tego Diogenes nie znosi!
Zawahali się. Jak znam życie, mieli wydusić ze mnie, gdzie jest złoto, które rzekomo ukradłem, a później wrzucić moje ciało do rzeki. Zdrajca taki jak ja nie zasługiwał na pochówek. A jednak był to los na tyle okrutny, że nawet tych dwóch półmózgów zastanowi się dwa razy, skoro wciąż zapewniam o własnej niewinności, mimo że jestem bliski wyplucia wątroby.
- Idźcie po niego - sapnąłem. - Muszę z nim porozmawiać. Chyba wiem, kto jest prawdziwym zdrajcą.
Tak naprawdę nie miałem pojęcia, ale grałem na czas.
- Dobra, ja pójdę, a ty go pilnuj - warknął Artes.
- Przecież nigdzie się nie wybieram - rzuciłem.
Chyba nie było ze mną aż tak źle, skoro potrafiłem zdobyć się jeszcze na sarkazm, choć miałem wrażenie, że co najmniej co trzecia kość w moim ciele jest połamana, a wszystko inne już powoli sinieje.
Artes odwrócił się, poślizgnął, ale szybko odzyskał równowagę i klnąc pod nosem, wspiął się po drewnianych schodkach. Kiedy stanął w progu, do piwnicy wlało się czyste światło, a tuż za nim popłynął szum głosów ludzi zupełnie niezainteresowanych moim losem. Gdy drzwi zamknęły się z hukiem, naga żarówka zatańczyła pod sufitem. Właśnie tam, po krzywych, drewnianych schodach nakrapianych zaschniętą krwią wielu ludzi, za grubymi drzwiami znajdowała się moja wolność. Moje życie.
Usiadłem w wygodniejszej pozycji i oparłem plecy o zimną, brudną ścianę. Karl warknął coś pod nosem i wykonał w moją stronę nieokreślony ruch.
- Łap mnie, bo już ci uciekam - mruknąłem.
Wykonawca przymrużył oczy, jakby się zastanawiał, czy znów mi przyłożyć, a ja pożałowałem mojego niewyparzonego języka. Czy chociaż raz mógłbym się zamknąć i nie sprowadzać na siebie więcej kłopotów?
Zwiesiłem głowę i zamknąłem oczy, zastanawiając się, co takiego zrobiłem, że się tu znalazłem. Która decyzja w moim życiu była tą, która skierowała mnie na ścieżkę prowadzącą do tej przeklętej piwnicy? Czy to było wtedy, gdy miałem siedem lat i postanowiłem nigdy nie być biedny? A może kiedy miałem dwanaście i zobaczyłem ubranego w garnitur człowieka kasty podrzucającego w dłoni złotą monetę? Albo kiedy miałem piętnaście i kolesie z innej dzielnicy tak mnie sprali, że chciałem się na nich zemścić? Albo kiedy mama i tata...
- Te, żyjesz? - usłyszałem i poczułem lekkie kopnięcie w kostkę.
Podniosłem wzrok. Karl chyba się przestraszył, że opuszczę ten ziemski padół, akurat gdy czekamy na Diogenesa.
- Jeszcze tak - odparłem, a on odetchnął z ulgą.
Bogowie świadkami, że miał za co mnie nie lubić. Nieraz nabijałem się z niego za jego plecami i śmiałem mu się prosto w twarz. Ponad połowy docinków nie rozumiał, ale na pewno coś tam docierało do jego małego móżdżka. Uśmiechnąłem się pod nosem na wspomnienie tego, jak zaczął z wściekłości dosłownie toczyć pianę z gęby, kiedy ograłem go w karty. Był pewien, że wygra. I wygrałby, gdybym nie oszukiwał. Ale był zbyt głupi, żeby się domyślić. A teraz to ja siedziałem tutaj ledwie żywy, a on stał nade mną jak kat. Naprawdę moja przyszłość malowała się w ponurych barwach. Może Diogenes jednak się nade mną zlituje? Może nie skaże mnie na śmierć, a mojej duszy na wieczne potępienie?
To zabawne. Zawsze myślałem, że mam jeszcze czas. Że mam mnóstwo czasu. Pewnie tak samo do życia podchodzili inni, którzy nie doznali szczęścia urodzenia się w bogatych rodzinach.
Drzwi znów się otworzyły i w prostokącie jasnego światła stanęła krępa sylwetka. Diogenes powiódł wzrokiem po piwnicy, jakby zdziwiony tym, że jego wykonawcy jeszcze przed chwilą robili sobie ze mnie worek treningowy. Powoli zszedł ze schodów, które zatrzeszczały pod jego ciężarem.
- Max! - Rozłożył ręce z udawanym przerażeniem. - Wyglądasz paskudnie.
- Karl i Artes znają się na swojej robocie - odparłem.
Dźwignąłem się z podłogi, wciąż opierając się plecami o ścianę.
- Ponoć wiesz coś, czego nie wiem ja, co?
Wiem mnóstwo rzeczy, o których ty nie masz pojęcia - tak chciałem powiedzieć, na szczęście dostałem akurat ataku kaszlu. Znów wyplułem trochę krwi na kafle. Współczuję temu, kto będzie tu sprzątał...
I wtedy mnie olśniło! Tylko raz widziałem starego sprzątacza, jak ogarniał piwnicę po pewnej rzezi. Polewał podłogę wodą z wiadra, a krew, mocz i gówno spływały prosto do grubej kratki w podłodze, a dokąd dalej je niosło, nikogo już nie interesowało. Nikogo oprócz mnie. Kiedyś zupełnie przypadkiem trafiłem na plany kanałów ściekowych w mieście. Mama zawsze kazała mi się uczyć. Wszystkiego i wszędzie. Mówiła, że wiedza to potęga. Cóż, dla niej było za późno, ale dla mnie może jeszcze istniała szansa?
- Krzesło - polecił Diogenes. - Dla Maxa też.
Zanim siłą posadzili mnie na drewnianym stołku, dyskretnie rozejrzałem się po całym pomieszczeniu, szukając tego, na co nikt inny nie zwracał uwagi.
- Zostawcie nas.
- Ale szefie... - zająknął się Artes.
Diogenes nie musiał powtarzać niczego dwa razy. Wystarczy, że na nich spojrzał, a wykonawcy ruszyli do drzwi.
- Może chociaż go zwiążę? - zaproponował jeszcze Karl, oglądając się przez ramię.
- Przecież ten chłopak ledwie żyje! - Diogenes wskazał mnie jakby z wyrzutem, że aż tak bardzo mnie poturbowali.
Zostaliśmy sami w piwnicy. Szef przyglądał mi się, przekrzywiając lekko głowę. Jak zwykle miał na sobie tani, krzykliwy garnitur, a na głowie ten durny melonik. Dlaczego jeszcze nikt mu nie powiedział, że nie wygląda w nim jak wielki przywódca kasty, tylko jak idiota? A może to ja powinienem zdobyć się na odwagę i zdradzić mu prawdę? Taki mój ostatni dobry uczynek przed śmiercią. Ciekawe, czy byłoby mi to policzone w zaświatach.
- Więc powiadasz, że mamy zdrajcę w naszej małej rodzinie? - zagadnął.
- I to nie jestem ja - odparłem.
- Zatem kto?
Wertowałem w głowie nazwiska ludzi, których nie lubiłem. Byłem gotów skazać któregokolwiek z nich na śmierć? Westchnąłem.
- Gówno wiesz - parsknął Diogenes.
- Nie wiem, kto jest zdrajcą, ale zacząłbym od tego, kto doniósł na mnie. Bo skoro w tej kwestii ściemniał...
- Nie kłam mi w żywe oczy! - wybuchł szef. Kropelki jego śliny wylądowały na moim policzku. - Odbierałeś towar od strachów pod cmentarzami, a stamtąd długa droga do mojego domu! Ile razy zaświerzbiły cię ręce?!
- Ani razu! - Uderzyłem się w pierś. Zabolało. - Przecież pakunki zawsze są zapieczętowane! Jak niby miałbym złamać twoją pieczęć tak, żebyś się nie zorientował?
- I to jest pytanie, na które chciałbym znać odpowiedź. - Diogenes machnął palcem w powietrzu.
- Nigdy bym cię nie okradł, jesteś dla mnie prawie jak... - To słowo nie chciało przejść mi przez gardło. - Jak ojciec - wyrzuciłem z siebie wreszcie.
Diogenes założył nogę na nogę i oparł się na krześle, aż zatrzeszczało.
- Wiesz, że zawsze cię lubiłem - odezwał się łagodniej. - Wierzyłem, że daleko zajdziesz. Może nawet mógłbyś zostać moją prawą ręką. Wiem, że miałeś wysokie aspiracje. Na pewno wyższe niż tamci dwaj. - Obejrzał się na drzwi. - To nawet nie było trudne, wymagałem tylko jednej rzeczy: żebyś był mi wierny. Dlaczego tego nie potrafiłeś? Na widok złota, jak każdego, i ciebie ogarnęła chciwość...
- Nie okradłem cię - przerwałem mu ze znużeniem.
Diogenes parsknął, po czym uniósł dłoń do własnego obojczyka. Dopiero wtedy to zauważyłem. Powietrze tuż nad jego ramieniem się rozszczepiało. Cholera, czyli plotki były prawdziwe. Kupił sobie duszę.
- Taak? - zapytał przeciągle, uważnie mi się przyglądając.
Gwałtownie zamrugałem i przetarłem twarz dłońmi.
- Dostałem w łeb i dwoi mi się w oczach - skłamałem szybko.
To znaczy dwoiło mi się, ale za nic nie przyznałbym się, że zobaczyłem to, co zobaczyłem. O nie, taki głupi to nie jestem. O takich rzeczach się nie rozpowiada. Diogenes od razu zrobiłby ze mnie stracha. A to nie była moja wymarzona ścieżka kariery. Chyba nikt normalny takiej nie chciał.
- Co o tym sądzisz, Słodka? - odezwał się szef.
- Sss, kłamie, sss - usłyszałem syczący głos.
Niespodziewanie na jego ramieniu zmaterializował się wąż.
- Gratulacje - odezwałem się gładko, wpatrując się w potwora.
- Co? - zdziwił się Diogenes, najwyraźniej zawiedziony brakiem krzyków i błagania o litość.
- Od dawna chciałeś mieć duszę - odparłem. - Dodaje ci powagi i majestatu.
- Myślisz? - Szef wypiął dumnie pierś.
- No - zapewniłem. - I wąż? Ma w sobie to coś. Nutkę grozy. A te dwie głowy? Sztos!
Patrzyłem, jak bestia wije się na jego ramionach. Była prawie tak gruba jak ludzki nadgarstek. Ciemnożółte łuski nie byłyby moim pierwszym wyborem, ale cóż, cieszysz się z tego, co dostajesz. W pewnym miejscu ciało się rozdwajało i dwie szyje, z których jedna była porośnięta zielonkawym futrem, kończyły się głowami. A obie były skierowane w moją stronę. Wężowe oczy wpatrywały się we mnie, doszukując się fałszu.
- Tylko dlaczego Słodka? - zagadnąłem.
Wiedziałem, że Diogenes będzie chciał opowiedzieć mi wszystko o swojej nowej zabawce. Nawet jeśli później skaże mnie na śmierć.
- Nadałem jej imię Słodka Zemsta - odparł dumny z własnego pomysłu.
Pokiwałem głową z uznaniem.
- Będzie niosła strach między twoich wrogów - zapewniłem.
Diogenes wysunął rękę, a wąż owinął się wokół jego ramienia. Dwie głowy znalazły się zaledwie kilka centymetrów od mojej twarzy. Przebiegł mnie nieprzyjemny dreszcz, kiedy wyobraziłem sobie, jak uzębione paszcze wbijają się w moje oczy, policzki i nos. Nie oderwałem jednak wzroku od tej nieszczęsnej duszy. Rzuciłem jej wręcz wyzwanie. Jestem niewinny! - chciałem wrzeszczeć. Nie mam nic do ukrycia!
- Sss, kłamie, sss - zasyczała ponownie.
Kim była przedtem? Dziwką? Wdową? Staruszką, którą okradły jej własne wnuki? Nie miała nikogo, kto wyprawiłby jej godny pochówek? Dlaczego nie zdołała uzbierać wystarczająco złota na własny zachowek? A może uzbierała, tylko ktoś z jej rodziny zachorował i potrzebował pieniędzy na leczenie?
- Diogenes, słuchaj - odezwałem się, siląc się na spokój, i delikatnie odsunąłem od siebie głowy węża. - Przemyślmy to na chłodno. Razem znajdziemy zdrajcę, pomogę ci...
I wtedy dusza się na mnie rzuciła. W ostatniej chwili zdążyłem się uchylić i zamiast w twarz, wgryzła mi się w bark. Wrzasnąłem z bólu, kiedy ostre igły zębów przebiły skórę i mięśnie. Poderwałem się z krzesła i złapałem drugi łeb węża, który już celował w moją tętnicę.
- Zabierz to!!! - krzyknąłem.
- Słodka! Nie! Słodka! - powiedział twardo Diogenes, ale zaślepiona dusza w ogóle go nie słuchała.
A więc to prawda: kiedy dusze poczuły zew krwi, nic nie było ich w stanie zatrzymać.
Siłowałem się z drugim łbem, próbując odciągnąć go jak najdalej od mojego ciała. Może pierwszy wtedy puści? A może rozerwę tego przeklętego węża na dwie części? Czułem jednak, że moje dłonie zaczynają się ześlizgiwać po tym obrzydliwym futrze. Ogarnął mnie strach. Nie dam się przecież zagryźć jakiejś podrzędnej duszy!
- Słodka! Puść go! - strofował nadal Diogenes.
Podszedł do nas i złapał ją za końcówkę ogona. Jego dotyk niespodziewanie przypomniał durnemu wężowi, kto jest jego panem. Stwór natychmiast znieruchomiał. Spojrzałem w oko znajdujące się tuż nad paszczą nadal zaciśniętą na moim barku. Znam wszystkie twoje grzechy - zdawało się mówić, po czym zęby powoli wysunęły się z mojego ciała.
- Nie panujesz nad nią - sapnąłem, opadając z powrotem na krzesło.
Czułem, jak po ramieniu spływa mi strużka krwi, czerwone krople na chwilę zawisały na koniuszkach palców, po czym skapywały na podłogę.
- Już spokojnie - szeptał Diogenes do swojego pupila, wijącego się wokół jego dłoni. - Jeszcze się docieramy - dodał wyjaśniająco.
- Kiedy mówiłeś, że chcesz wznieść swoją działalność na wyższy poziom, nie wiedziałem, że chodzi ci o handel duszami - powiedziałem.
Nie sądziłem nawet, że miał wystarczająco środków na wkład własny...
- To już nie twoje zmartwienie - rzucił. - Wyjaśnij mi lepiej, dlaczego Słodka twierdzi, że kłamiesz.
Przeszyły mnie trzy pary oczu. Jedna ludzka, dwie wężowe.
- Bo że podbierasz łzy i handlujesz nimi na boku, to wiem od dawna. Prawie każdy tak robi. Do tej pory uznawałem to za rodzaj... - Diogenes rozłożył ręce, na których nadal wiła się dusza - premii. Na kieszonkowe kradzieże mogę przymknąć oko, ale na zdradę...
To koniec. Nie wywinę się. Widziałem to w jego oczach. Szef od zawsze mnie lubił, pobłażał mi, ale przyszła kolej, abym posłużył za przykład dla innych. Choć na co dzień spokojny, zrównoważony, udający kogoś z wyższej klasy, w takich chwilach Diogenes potrafił zamienić się w okrutnego skurczybyka, którego wychowała ulica. Miałem tylko jedną szansę.
- Nigdy bym cię nie zdradził - powiedziałem, po czym zerwałem się na równe nogi.
Chwyciłem krzesło, na którym siedziałem, i zdzieliłem nim szefa prosto w głowę.
Łupnęło głucho, na wszystkie strony posypały się drzazgi, a Diogenes osunął się na podłogę. Nie sprawdzałem, czy przeżył. Pewnie tak - tacy jak on są dość żywotni. Słodka zaczęła syczeć gniewnie, usiłując wydostać się spod brzucha właściciela. A mnie w dłoni została ułamana noga od krzesła.
Na sekundę nasze spojrzenia się spotkały.
- Przykro mi - rzuciłem, po czym wbiłem ostry koniec drewna w węża tuż pod miejscem, gdzie jego ciało się rozwidlało.
- Kłamsssa! - syczała za mną, wijąc się w bólu.
Czy dusze w ogóle odczuwają ból? Taki fizyczny?
Ruszyłem w stronę odpływu. Poślizgnąłem się na krwi i walnąłem kolanami w zimne kafle, ale już po chwili dopadłem zardzewiałej kraty. Spróbowałem ją unieść, jednak nawet nie drgnęła. Wszystko mnie już bolało, ciało opadało z sił. Wkrótce adrenalina wyparuje, a mnie pozostanie tylko zwinięcie się w kłębek w rogu piwnicy i czekanie na śmierć niegodną żadnego człowieka.
- Nie zdechnę tu jak zwierzę! - wrzasnąłem.
Zebrałem się w sobie i jeszcze raz szarpnąłem. Tym razem kratka zgrzytnęła i po chwili pełnej grozy i nadziei dała się unieść.
Obejrzałem się za siebie, po raz ostatni zerkając na nieprzytomnego Diogenesa, człowieka, który wziął mnie pod swoje skrzydła i chronił przez wiele lat, oraz na duszę pod postacią węża, uderzającą w podłogę nogą krzesła wbitą w jej ciało.
Później chciałem pamiętać, że na pożegnanie rzuciłem jakimś epickim tekstem, ale prawda jest taka, że nic mi do głowy nie przyszło. Jedyne, co mi się kotłowało w myślach, to to, że muszę być jak szczur uciekający z tonącego statku. Opuściłem się w ciemność, zaparłem nogami o krzywe cegły i nałożyłem za sobą kratę na miejsce. Niech te półgłówki, jak już tu wejdą, trochę się pozastanawiają, jakim cudem wyparowałem.
Schodziłem coraz niżej wąskiego, cuchnącego odpływu, aż dotarłem do poziomego tunelu. Wody było tu po kolana. Wolałem myśleć, że to woda, a nie coś innego, co sugerował duszący smród. Strop był zbyt nisko, żeby się wyprostować; wkrótce zaczęły mnie boleć plecy. Wiele razy potykałem się o różne rzeczy, które tu utknęły. Dałbym głowę, że co najmniej jedna miała obły kształt i rozmiary odpowiadające ludzkiej czaszce.
Dotarłem do rozwidlenia korytarzy. Zatrzymałem się i spróbowałem odetchnąć, ale tak tu cuchnęło, że zaczęło kręcić mi się w głowie. Spróbowałem odtworzyć w głowie mapę tych przeklętych kanałów, jednak nie potrafiłem się skupić. Wybrałem na chybił trafił.