We współczesnym świecie umiejętność czytania i pisania, kiedyś zarezerwowana dla elit społecznych, stała się fundamentalną sprawnością, której biegłe opanowanie jest niezbędne do efektywnego funkcjonowania. Z tego powodu specyficzne zaburzenia czytania i pisania1, rozumiane przede wszystkim jako zaburzenia komunikacji językowej za pomocą pisma (trudności z opanowaniem umiejętności czytania i poprawnej pisowni), stanowią poważne wyzwanie zarówno w życiu codziennym, w toku edukacji formalnej, jak i w późniejszej pracy zawodowej, zwłaszcza że dostęp do różnych zawodów i stanowisk uwarunkowany jest odpowiednio wysokim i ukierunkowanym wykształceniem.

Deficyty związane ze specyficznymi trudnościami w czytaniu i pisaniu nie wpływają wyłącznie na funkcjonowanie jednostki w środowisku szkolnym, choć być może tam są one najłatwiej zauważalne. Nic dziwnego, skoro właśnie w szkole przeprowadza się obiektywne ocenianie poziomu opanowania umiejętności komunikacji za pomocą pisma na tle rówieśników. Niewątpliwie praca zawodowa dostarcza nieustannie różnych wyzwań, podobnych bądź też całkowicie niepodobnych do wymagań szkolnych. Rozmaite zawody wiążą się z mniejszą lub większą koniecznością komunikowania się za pomocą pisma, trudno jednak sobie wyobrazić stanowisko zupełnie niewymagające tej umiejętności, niezbędnej np. na etapie poszukiwania pracy, aplikowania, podpisywania umowy czy rozliczania się przy użyciu konta bankowego. Wydaje się zatem zasadne wyjście poza schemat ucznia dyslektycznego, zasługującego na uwagę i wsparcie wyłącznie do momentu ukończenia szkoły średniej.

Przyjmuje się już powszechnie, że specyficzne zaburzenia czytania i pisania nie zanikają samoistnie, ale pozostają problemem całego życia, chociaż obraz występujących objawów i charakterystycznych trudności z wiekiem ulega dość wyraźnym zmianom (Bogdanowicz, 2004a). Brakuje zarówno narzędzi do diagnozowania, jak i metod terapii zaprojektowanych dla dorosłych z tymi zaburzeniami. Dyslektyczni dorośli (w tym studenci uczelni wyższych) w Polsce nie mają ani wsparcia, ani żadnych praw do bezpłatnej, profesjonalnej i kompleksowej diagnozy, terapii lub dostosowania systemu wymagań i oceniania do ich trudności. W dużo korzystniejszej sytuacji znajdują się studenci niektórych zachodnich krajów Unii Europejskiej (np. Wielkiej Brytanii). Ponadto przegląd literatury przedmiotu pozwala stwierdzić, że jakkolwiek opis symptomatologii specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu jest dość obszerny, to tylko nieliczne doniesienia koncentrują się na mocnych stronach funkcjonowania poznawczego, społecznego czy osobowościowego osób ze specyficznymi zaburzeniami czytania i pisania. Należy też zauważyć, że informacji takich dostarczają badania przeprowadzane głównie z udziałem uczniów szkół podstawowych i średnich. Również badania wybitnych zdolności w ogólnej populacji są w przeważającej mierze przeprowadzane wśród dzieci i młodzieży (Sękowski, 2005). Tymczasem świadomość własnego profilu funkcjonowania poznawczego, społecznego czy osobowościowego oraz wynikających z niego preferowanych strategii i stylów uczenia się, a także wiedza o swoich deficytach, trudnościach, mocnych stronach, zdolnościach i oparta na niej organizacja procesu uczenia się w ciągu całego życia mogą znacząco wpływać na poziom osiągnięć szkolnych oraz zawodowych, zwłaszcza w grupie osób ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się, których repertuar możliwości nabywania wiedzy oraz umiejętności jest ograniczony poprzez występujące dysfunkcje.

Współczesny rynek pracy narzuca ludziom dużą elastyczność, coraz częściej zmienia się miejsce pracy czy nawet przekwalifikowuje się. Ponadto szybki rozwój techniki i nauki wymaga także od osób pozostających w tym samym zawodzie czy miejscu pracy nieustannego doskonalenia się i podnoszenia swoich kwalifikacji, a także opanowywania nowych umiejętności, związanych np. z wprowadzaniem nowoczesnych technologii komputerowych. Podnoszenie wymagań niezbędnych do zajmowania określonych stanowisk wiąże się z kolei z koniecznością uzupełniania wykształcenia. Znajomość wszystkich aspektów własnego funkcjonowania poznawczego, społecznego czy osobowościowego może być zatem bardzo pomocna w procesie kształcenia się przez całe życie, w byciu osobą konkurencyjną na rynku pracy, sprzyja opracowaniu strategii zaradczych w przypadku napotkania trudności. Naukowcy i praktycy podkreślają, że u osób ze specyficznymi zaburzeniami czytania i pisania konieczne jest wypracowanie indywidualnego sposobu funkcjonowania zarówno w czasie edukacji, jak i w późniejszej pracy zawodowej oraz życiu codziennym. Odniesienie sukcesu zależy bowiem nie tylko od pracy nad korekcją i kompensacją istniejących deficytów, ale także od poziomu rozwoju różnych zdolności, w tym oczywiście takich, które u osób z dysleksją i/lub dysortografią rozwijają się prawidłowo lub, co się nierzadko zdarza, nawet na wyższym poziomie niż ten przeciętnie osiągany w populacji. Charakterystyczne talenty i zdolności osób z tymi zaburzeniami mogą stanowić swoiste zasoby psychologiczne, pomagające im przezwyciężyć trudności i rozwijać indywidualne, efektywne, adaptacyjne sposoby oraz strategie funkcjonowania w życiu codziennym i zawodowym.

Kształcenie i udoskonalanie mocnych stron mogłoby z kolei przeciwdziałać wykluczeniu społecznemu osób ze specyficznymi trudnościami w czytaniu i pisaniu, poprawiając ich jakość życia.