Frankenstein w wersji do nauki angielskiego - Mary Shelley, Marta Fihel, Dariusz Jemielniak, Grzegorz Komerski, Maciej Polak
«
»
Reflow text when sidebars are open.
Frankenstein, czyli współczesny Prometeusz to powieść wyjątkowa z wielu względów. Choć została opublikowana bardzo dawno, bo już w 1818 roku, stworzyła postać, która na trwałe trafiła do kultury i funkcjonuje w społecznym imaginarium do dnia dzisiejszego.
Co ciekawe, monstrum opisanie w książce tak zawładnęło zbiorową wyobraźnią, że nazwisko Victora Frankensteina, twórcy nieszczęsnego potwora, zaczęło być utożsamiane z ową istotą, choć jako żywo w samym dziele nikt tak się do niej nie zwraca. Oprócz pejoratywnych określeń (takich jak "demon", "monstrum") częste są również określenia neutralne płciowo, jak "istota" czy "to coś" - co dodatkowo depersonalizuje i dehumanizuje opisywane stworzenie. Sam stwór, zwracając się do swojego kreatora, mówi o sobie jako o "twoim Adamie" lub gorzko konstatuje, że jest kimś, kto "miał stać się Adamem, ale okazał się upadłym aniołem". Stwórca nieprzypadkowo nie nadaje mu imienia - jest zbyt zdegustowany i przerażony tym, co uczynił.
Te biblijne nawiązania wyraźnie wskazują, że powieść Mary Shelley wpisała się w lęki i fobie ówczesnych czasów - związanych z granicami postępu technicznego i aspiracjami ludzi, aby dokonywać rzeczy, które wcześniej wydawały się zarezerwowane istotom boskim, czyli tworzyć nowe życie.
Nie sposób nie zauważyć, że te obawy wracają do nas współcześnie. Nie jest przypadkiem popularność filmów i powieści o sztucznej inteligencji, która staje się zagrożeniem dla ludzkości - w gruncie rzeczy filmy takie jak "Terminator", "A.I.", czy "Ex Machina" są emanacjami tych samych fascynacji i strachów, które spowodowały, że Frankenstein stał się tak popularną opowieścią. Gwoli sprawiedliwości trzeba jednak zaznaczyć, że tropy te mają starsze korzenie - wystarczy wspomnieć choćby opowieść o Golemie.
Jednocześnie podtytuł powieści (współczesny Prometeusz) sugeruje wyraźnie, że autorka postrzegała naukę i postęp techniczny jako nieuniknione i pozytywne przejawy rozwoju cywilizacyjnego. W końcu mityczny Prometeusz przynosił ludzkości dar wiedzy (o polowaniu, czytaniu, medycynie, a także o krzesaniu ognia - i za ten ostatni czyn został srodze pokarany przez Zeusa).
Nie bez znaczenia dla sukcesu Frankensteina była także wartość literacka dzieła. Oparte na oryginalnej formie epistolarnej historię naukowca i jego eksperymentu opowiada w formie listów między kapitanem Robertem Waltonem a jego siostrą. Relacjonuje on jej swoją wyprawę na biegun północny i stopniowo odkrywa historię odnalezionego tam Victora Frankensteina. Klimat odosobnienia i spowitej ciemnościami mroźnej pustki dodatkowo potęgują grozę opowieści (nieprzypadkowo wszak arcydziełami horroru są filmy takie jak "Obcy" czy "Coś"- rozgrywające się w podobnych okolicznościach).
Ponury obraz potwora pozszywanego z fragmentów różnych części zwłok i ożywionego za pomocą elektryczności, choć powszechnie kojarzy się z powieścią Shelley, powstał dopiero w 1931 roku, w popularnej filmowej adaptacji dzieła. W samej książce autorka enigmatycznie napomyka jedynie, że Victor Frankenstein odkrył sekret tchnięcia życia w martwą materię.
Smutną częścią historii o Frankensteinie jest to, że autorka powieści w jej pierwszym wydaniu występowała anonimowo - ponieważ kobiety pisarki nie były jeszcze wówczas traktowane na równi z pisarzami, zwłaszcza w mniej klasycznych gatunkach literackich (a Frankensteina zaliczano do powieści grozy).
Jako ciekawostkę można wspomnieć natomiast, że w trakcie pisania powieści Shelley podróżowała po Europie, zatrzymując się w pobliżu zamku Frankenstein w Niemczech. W zamku tym w XVI wieku liczne eksperymenty przeprowadzał pewien alchemik - można więc podejrzewać, że historia tego miejsca była dla autorki istotną inspiracją.
Opracowany przez nas podręcznik oparty na oryginalnym tekście powieści został skonstruowany według przejrzystego schematu.
Na marginesach tekstu podano objaśnienia trudniejszych wyrazów. Każdy rozdział jest zakończony krótkim testem sprawdzającym stopień rozumienia tekstu. Zawarty po każdym rozdziale dział O słowach jest poświęcony poszerzeniu słownictwa z danej dziedziny, wyrazom kłopotliwym dla polskich uczniów (tzw. false friends) lub wyrażeniom idiomatycznym. W dziale poświęconym gramatyce omówiono wybrane zagadnienie gramatyczne, ilustrowane fragmentem rozdziału. Dla dociekliwych został również opracowany komentarz do wybranych tematów związanych z kulturą i historią.Różnorodne ćwiczenia pozwolą Czytelnikowi powtórzyć i sprawdzić omówione w podręczniku zagadnienia leksykalne i gramatyczne. Alfabetyczny wykaz wyrazów objaśnianych na marginesie tekstu znajduje się w słowniczku. Odpowiedzi do wszystkich zadań zamkniętych są podane w kluczu na końcu książki.
abhor czuć wstręt, żywić nienawiść
abhorred nienawistny, odrażający
abhorrence wstręt, nienawiść
abject żałosny, opłakany
abode siedziba
abortion (przen.) nieudane dzieło
absolution uwolnienie od winy, odpuszczenie
abstain powstrzymywać się, odmawiać sobie (np. jedzenia)
accede zgadzać się
access przypływ, atak
accomplice wspólnik
accuracy dokładność
accursed przeklęty
acme kulminacja, szczyt
acquire zyskać
acquit uniewinniać
acquit oneself spisywać się, wywiązywać się
adduce powoływać się na
adjacent przylegający
adjuration zaklinanie, błaganie
adorned ozdobiony
adversary antagonista, przeciwnik
adversity tarapaty, zły los
aërial eteryczny, zwiewny
affability uprzejmość
affectation maniera, poza
affectionate uczuciowy
affix przypisać, dołączyć
afflicted cierpiący; dotknięty (chorobą)
affliction niedola, cierpienie
affluence dostatek
afford udzielać, użyczać
aggravation irytacja
agile zwinny, zręczny
agonized udręczony
agony cierpienie
aiguille iglica (skała)
air melodia
airy lekki, zwiewny
alas! niestety!
alight wysiadać
allege powoływać się (na); stwierdzać, domniemywać
alleviate koić, łagodzić
allot (to) wyznaczać, przydzielać
alloy stop (metali)
allude odnosić się, czynić aluzję
allured oczarowany
allurement urok, powab
alluring czarujący, powabny
alteration zmiana
alternate naprzemienny
amass gromadzić
ameliorate polepszać, poprawiać
amiable sympatyczny, przyjazny
amiableness życzliwość, przyjazność
amount to dochodzić do, sprowadzać się do
angelic anielski
anguish męka, udręka
animated ożywiony
animation ożywienie, pobudzenie
annihilation unicestwienie
anticipate oczekiwać
apothecary (arch.) aptekarz
appalling przerażający
apparatus aparatura, przyrządy
apparel szaty, strój
apparition ukazanie się; zjawa
appease złagodzić
appertaining to odnoszący się do, należący do
application pilność
apprehend aresztować, zatrzymać
arbiter sędzia
arch fiend (arch.) szatan
archangel archanioł
ardent (arch.) żarliwy, płomienny
ardently żarliwie, gorliwie
ardour zapał, żarliwość, namiętność
arduous żmudny
aright prawidłowo
art (arch) = are
artifice podstęp
ascertain stwierdzać, ustalać
ascribe przypisywać
aspect wygląd
ass osioł
assailed nękany, zaatakowany
assassin zabójca
assassinate zabić, mordować
asseveration zapewnienie
assizes sąd na sesji wyjazdowej
assuage zaspokajać
assume przybierać
asylum azyl, schronienie
at length w końcu, wreszcie
at liberty (form.) na wolności, swobodny
attain osiągać, zaspokajać
attend to usłużyć
attribute przypisywać
auburn kasztanowy
audible słyszalny
audibly słyszalnie
aught (arch.) coś, cokolwiek
augment zwiększać
augury znak, wróżba
avail oneself of korzystać z (czegoś)
avidity zapał
avow przyznawać
baffled udaremniony
balminess łagodność, balsamiczność
balmy kojący, łagodny
banish pozbyć się, usunąć; wygnać, wypędzić
barbarity barbarzyństwo, okrucieństwo
barbarous barbarzyński
barren jałowy, surowy
base nieszlachetny
bauble błyskotka, świecidełko
be bound zmierzać, dążyć
bear (bore, borne) nieść
bedew zraszać
bedim zaciemniać
befall (befell, befallen) zdarzać się
befitting (arch.) stosowny, właściwy
begone (arch.) precz
behold (beheld, beheld) ujrzeć, dostrzegać
bend (bent, bent) one's mind (towards) skłaniać się (do)
benefactor dobroczyńca
benevolence łaskawość, dobrodziejstwo
benevolent życzliwy, dobroczynny
benevolently łaskawie
benignity dobrotliwość, łagodność
bent skłonność, inklinacja
benumbed zdrętwiały, sparaliżowany
besiege napastować, nagabywać
bespeak (bespoke, bespoken) wyrażać, świadczyć (o)
bestow obdarzać
bid (bade, bidden lub bid, bid) prosić
bid (bade, bidden lub bid, bid) a farewell pożegnać się
bier mary, katafalk
blackbird kos
blasted porażony, przeklęty, zrujnowany
bleak ponury
bleakness posępność
blight rozkład, rozpad
bliss błogość, szczęście
blooming kwitnący
blot skaza, plama; wymazać
boarder gość
bolt rygiel, zasuwa
bondage niewola
boron bor
bosom serce
bound over przeskakiwać
bound up związany
boundary granica
bounty hojny, szczodry
bourne kres, cel
brace wzmacniać
braid splatać
brand żagiew, pochodnia
breaker fala przyboju
breed (bred, bred) wychowywać
brood rozmyślać
brute bestia
bud pączek; pączkować, wypuszczać pączki
buffet uderzać
burden brzemię, ciężar; obciążać
bustle krzątanina, zgiełk
by degrees stopniowo
by no means w żadnym razie
by the bye a propos
cabriole kabriolet
cadence intonacja, melodia
calamity niedola, nieszczęście
callous nieczuły
candour uczciwość, szczerość
canopy baldachim; tworzyć baldachim, osłaniać
canvass debatować, rozprawiać
capable of zdolny do
capacious pojętny, pojemny
cape przylądek
capitulate poddawać się, kapitulować
caprice kaprys, zachcianka
caress pieszczota; okazywać czułość, pieścić
carnage rzeź
cataract wodospad, katarakta
Cato Katon
causation przyczynowość, uwarunkowanie
celestial dotyczący nieba; niebiański
censure krytyka
chaise pojazd, bryczka
chamois kozica
charnel house kostnica
chasten powściągnąć, opanować
chastise karać, ganić
chatter szczękać
cherish hope żywić nadzieję
chimera iluzja, kaprys
chimerical urojony, fantazyjny
chink szpara
chivalry rycerstwo
choak = choke dławić, dusić
circumstantial evidence dowody poszlakowe
clay glina
clemency łaskawość
clime klimat, strefa klimatyczna
clump kępa
coarse (arch.) pospolity
combat walka
combustibles (zazwyczaj l. mn.) materiał łatwopalny
commencement początek, rozpoczęcie
commerce (arch.) zajęcia, stosunki
commiserate współczuć
commission popełnienie
communion wspólnota
compact pakt, umowa
comparative stosunkowy
compassed otoczony
competent dostateczny
complacency zadowolenie
complexion cera
comply (with) przestrzegać, uwzględniać
composing uspokajający
comprehensive obszerny, wyczerpujący
conceive wymyślić, wyobrażać sobie
concentere skupiać (się)
conciliating pojednawczy
conclude zakończyć
concussion wstrząs
condemned potępiony, skazany
condescension łaskawość
conduce (to) przyczyniać się (do), doprowadzać (do)
conducive sprzyjający
confer konsultować się, naradzać się
confer przyznawać, nadawać (komuś)
confidant powiernik
confide in ufać
confine ograniczać, więzić
confine (to) ograniczać się (do)
confinement odosobnienie; ograniczenie
confines terytorium
congeal krzepnąć, ścinać
congenial odpowiedni, stosowny
conjecture domysł; snuć domysły
conjure błagać
connexion = connection krewny
conscience sumienie
consecrate poświęcać, uświęcać
considerateness troskliwość
consolation pocieszenie
consternation osłupienie, przerażenie
constraint ograniczenie; przymus
consummation zwieńczenie
contain oneself opanować się
contemn lekceważyć
contention spór
contortion skurcz, grymas
contrive konstruować; zdołać
contumely obelga, zniewaga
convalescence rekonwalescencja
convenience wygoda
convent klasztor
convey komunikować, przekazywać, wyrażać; przetransportować
convulsive konwulsyjny, spazmatyczny
coop up tłoczyć się
cordial serdeczny
corruption zniszczenie, psucie
counsellor radca prawny
countenance oblicze
cowl (tu) kaptur płaszcza
crag ostra skała
credit dawać wiarę
crevice szczelina, pęknięcie
croaking rechotanie
crucible tygiel
cultivate uprawiać
cultivated wykształcony, kulturalny
cultivation uprawa
curb opanować, trzymać na wodzy
curdle (the blood) mrozić krew w żyłach
cursory pobieżny
cypress cyprys
dabble taplać się
d?mon (arch.) demon
dank przesiąknięty wilgocią
dauntless nieustraszony, mężny
dawn upon zaświtać
death-knell podzwonne
debar wykluczać
debilitated osłabiony
debility osłabienie
decay rozpad, zniszczenie
deceased zmarły
decline schyłek
deed czyn, uczynek
deem uważać (za)
defer odroczyć, przełożyć
deficiency niedostatek, brak
delineate opisywać, szkicować
delineating przedstawienie, zarysowanie
deliver wyzwolić
demeanour postawa, zachowanie
denote oznaczać
deplore opłakiwać
deposition zeznanie pod przysięgą
depravity zepsucie, nieprawość
deprecate potępiać, ganić
deprive (of) pozbawiać
deputation delegacja, reprezentacja
derange burzyć, dezorganizować
deranged szalony, obłąkańczy
derive (from) czerpać (z)
desirous żądny (czegoś), pragnący
desolating dewastujący, pustoszący
despond (arch.) upadać na duchu
despondence przygnębienie
despondency przygnębienie, zwątpienie
desponding przygnębiony
destitute (of) pozbawiony
detain zatrzymać
detestation wstręt, obrzydzenie
detract umniejszać
detrimental zgubny, szkodliwy
deviate zmieniać (np. zachowanie)
devoid of pozbawiony
devolve przekazywać, przenosić
devour pożerać
dictatorial despotyczny, dyktatorski
diffidence nieśmiałość
diffuse rozsiewać, rozprzestrzeniać
dilatoriness opieszałość
dilatory powolny
diligence dyliżans; gorliwość, pracowitość
dimple dołeczek (w policzku)
dimpled cheeks policzki z dołeczkami
dire zgubny, straszliwy
dirge pieśń pogrzebowa
disciple uczeń, wyznawca
disclose odkryć, wyznać
discompose oneself niepokoić się, zmieszać się
disconcerted zakłopotany, zbity z tropu
disconsolate ponury
discourse rozmowa; rozprawiać
discrimination rozeznanie
disdain pogarda
disencumber uwalniać, zwalniać
dismally ponuro
dismay przerażać
dismount zsiadać z konia
dispatch (tu) zjeść szybko
dispel rozpraszać
disperse rozpraszać się
disposition usposobienie
disquiet niepokoić
disquisition wywód, rozprawa
dissecting room prosektorium
dissimilitude różnica
dissipate rozproszyć
dissoluble rozerwalny, możliwy do zniszczenia
distillation destylacja
distinguished znamienity, dystyngowany
disunion niezgoda
divert odwracać
divulge zdradzać, ujawniać
doate on = dote on ubóstwiać
docile uległy, posłuszny
dome kopuła
dormant uśpiony; bezczynny
doth (arch.) = does
draught (tu) płyn, napój
dross odpady, szumowiny
drove stado
due należny
dun ciemnobrązowy
dungeon loch
dusky mroczny
dwell on rozpamiętywać, rozmyślać
ecstacy = ecstasy ekstaza, uniesienie
effectual skuteczny
effusion poryw, wybuch (uczuć)
elasticity giętkość, prężność
elevate wznosić, unosić
eloquence elokwencja, dar wymowy
eloquence elokwencja, dar wymowy
eloquent elokwentny, wymowny
elude wymknąć się, uchylić się
emaciated wycieńczony, wyczerpany
embark zaokrętować, wsiadać na statek
embarkation zaokrętowanie
ember żarzący się węgielek
emblem symbol, znak
emulation rywalizacja
enchantment czar; zaklęcie
encomium pean, pochwała
encompass otaczać, ogarniać
endearing ujmujący
endeavour dążyć, starać się, usiłować
endeavour usiłowanie, staranie
endow obdarzać
endowments zdolności
endued with obdarzony, zaopatrzony
endure znosić, wytrzymywać
enervating wyczerpujący, męczący
engrossed pochłonięty, zaabsorbowany
enigmatic enigmatyczny, zagadkowy
enjoin nakazywać, polecać
enkindle wzniecać, rozpalać
enlightened oświecony
ennui znużenie
enraptured zachwycony, oczarowany
ensuing następujący
enterprise przedsiębiorczość, przedsięwzięcie
entertain żywić (np. obawę)
enticement pokusa
enticing powabny
entrance zachwycić, oczarować
entreaty błaganie
enunciation ogłoszenie, wyrażenie
environs okolice
epithet epitet
equitable sprawiedliwy
eradicate eliminować, wykorzeniać
erroneously błędnie, mylnie
eulogy mowa pochwalna
everlasting nieustanny, wiekuisty
exalted uszczęśliwiony
exasperated rozdrażniony, zdesperowany
exculpate uniewinniać
execrate przeklinać, złorzeczyć; brzydzić
exempt from wolny od
exert oneself wytężać się
exertion wysiłek
exhibit przedstawiać
exhortation namowa
exile wygnaniec
exordium wstęp
expedient środek, sposób
expedite przyspieszyć
expire (arch.) wydać ostatnie tchnienie
expose wystawiać, narażać
expostulate (with somebody) robić wyrzuty (komuś)
extort wymuszać
extract wydobywać
extremity końcowy odcinek, kończyna
extricate wyplątywać
exultation radość, uniesienie
facilitate ułatwiać
faculty zdolność
faintness słabość
faltering chwiejny, łamiący się (o głosie)
famine głód, klęska głodu
fan podsycać, rozdmuchać; wachlarz
fang kieł, jadowity ząb
fare pożywienie
fatality nieszczęście, śmiertelne skutki
fatigue zmęczenie
feebly słabo
fester jątrzyć się
fibre włókno
fidelity dokładność, wierność
fiend potwór, nikczemnik
film błona, powłoka
fishing tackle sprzęt rybacki
flagrant rażący
fleeting przelotny
flit przemykać
florin florin (dawna moneta)
flourishing kwitnący, dobrze prosperujący
fluctuate wahać się, chwiać się
fluid ciecz, płyn
foliage listowie
folly szaleństwo, głupota
folly zwariowany, kapryśny
fond szczery, głęboki
forbear (forbore, forborne) (arch., lit.) powstrzymywać się
foreboding złe przeczucie
foresee (foresaw, foreseen) przewidywać
foretaste przedsmak
fortitude hart ducha, męstwo
frantic szaleńczy
fraud oszustwo
fretting troska
funeral pile stos pogrzebowy
furnish dostarczać
futile jałowy, powierzchowny
futurity przyszłość
gait chód
gale huragan, gwałtowna wichura
gall gorycz, żółć
game zwierzyna łowna
gaoler strażnik więzienny
garb ubiór, strój
gaunt mizerny, wychudły
gay (arch.) radosny, wesoły
genial łagodny
genius geniusz; demon
give vent to dać upust
glacier lodowiec
glen dolina górska
glut nasycać
gnash one's teeth zgrzytać zębami
grand wspaniały
grandeur wspaniałość, dostojeństwo
grate krata
grated okratowany
grave poważny
grudge zazdrościć
gruff opryskliwy, szorstki
gush wylew, potok; tryskać
haggard wymizerowany
hail pozdrawiać
halo aureola
hamlet wioska, osada
hapless nieszczęsny, niefortunny
haram (islam) miejsce święte
hardship męka, znój
harness zaprzęgać
hast (arch) = have
havoc spustoszenie
heath wrzosowisko
heed zważać na
hemisphere półkula
herbage zioła, trawy
hereafter odtąd, dalej
hindrance przeszkoda
hinge zawias
hitherto jak dotąd
hovel (arch.) szopa, buda
hue barwa, odcień
idle bezczynny; czczy, jałowy, niepotrzebny
idleness bezczynność, lenistwo
ignoble nikczemny, podły
ignominious żałosny, nędzny
ignominy (arch.) hańba, potępienie
illiterate niepiśmienny
illuminate oświetlać
illustrious słynny
imbibe wchłaniać, pić
imbue nasycać, przepełniać
immaculate nieskazitelny
immeasurable niezmierzony, bezmierny
imminent nieuchronny, bliski
immoderate nieumiarkowany
immured uwięziony
impassable nieprzejezdny
impelled (to) zmuszony (do)
impending nieuchronny
impenetrable nieprzenikniony
imperceptible niedostrzegalny
imperious niecierpiący zwłoki
impertinent zuchwały, bezczelny
impervious niedostępny
impetuous wartki
implements przybory
implore błagać
imply oznaczać
impracticable niewykonalny, niemożliwy
imprecate złorzeczyć
imprecation przekleństwo, złorzeczenie
impregnable odporny, niezagrożony
impress odciskać
imprint odcisnąć (ślad, znamię)
imprudence nieroztropność
imprudently nieopatrznie, nierozważnie
in compliance with stosownie do, zgodnie z
in spite of oneself wbrew sobie
in the bloom w rozkwicie
in/on somebody's behalf; in/on behalf of somebody w czyjejś sprawie, na czyjąś korzyść
inaccessible niedostępny
inanimate nieożywiony
inapplicable nieodpowiedni, nie mający zastosowania
inarticulate nieartykułowany
inasmuch as jako że, o tyle, o ile
incantation zaklęcie
incapable of niezdolny do
incite podżegać, wzniecać, zachęcać
incitement bodziec, podjudzanie
inclemency surowość (klimatu)
inclination upodobanie, chęć
incline skłaniać
inclined skłonny
incoherent niespójny, bezładny
incommoded skrępowany
incomprehensible niepojęty
inconceivable niepojęty, niewyobrażalny
inconsiderate nierozważny
inconsolable niepocieszony
inconvenience niedogodność
incredulous niedowierzający
indecent nieprzyzwoity, nieprawy
indefatigable niestrudzony, nieustanny
indefinite nieokreslony
indelible niezatarty
indelibly trwale
indication oznaka
indignation oburzenie
indispensable niezastąpiony, nieodzowny
indistinct niejasny, niewyraźny
induce skłaniać, powodować
indulge in oddawać się (czemuś)
indulgence przywilej
indulgent pobłażliwy
ineffaceable niedający się zatrzeć
ineffectual niewystarczający
inequality nierówność, nierównomierność
inestimable nieoceniony, bezcenny
inexhaustible niewyczerpany
inexorable nieugięty, nieustępliwy
inexpressible niewyrażalny
inextinguishable niemożliwy do ugaszenia
infallible niechybny
infallibly niezawodnie
infamy niesława
infantine dziecięcy
infernal piekielny
infirmity niemoc, niedołęstwo
inflict powodować, zadawać
infliction wyrządzanie krzywdy
infuse natchnąć
infuse natchnąć, napełniać
ingenuity wynalazczość, pomysłowość
ingratitude niewdzięczność
inhospitably niegościnnie
injunction upomnienie, zalecenie
inquisitiveness dociekliwość
insanity szaleństwo
insatiable nienasycony
insatiate nienasycony, niezaspokojony
instigate namawiać, doprowadzać, skłaniać
insuperable (form.) nie do pokonania
insupportable nieznośny
insurmountable nieprzezwyciężony
integrity prawość, uczciwość
intercept zasłaniać; zatrzymać
intercession wstawiennictwo
intercourse (tu) kontakty towarzyskie
interfere (with) kolidować (z), przeszkadzać (w)
interference interwencja, ingerencja
interment pochówek
intersect przecinać
intersperse przeplatać
intervening leżący pośrodku
intimate dawać do zrozumienia
intimidated przestraszony
intricacy zawiłość
intrinsic nieodłączny, podstawowy
intrusion najście
inure hartować; hartować się, przyzwyczajać się
invective obelga, inwektywa
invincible nieprzezwyciężony, niezwyciężony
invulnerable niezniszczalny, niepodatny
irksome uciążliwy
irradiation poświata
irremediable nie do naprawienia
irreparable nie do naprawienia
irreproachable nienaganny, bez zarzutu
irresolute niezdecydowany
irretrievable nieodwracalny
irretrievably nieodwracalnie
irrevocably nieodwołalnie
issue wydobywać się; wydostać się
jutting sterczący, wystający
keel kil
kennel buda
kindle wzbudzać, rozpalać
laborious mozolny
lag behind wlec się z tyłu
languid osłabiony, znużony
languish cierpieć, dogorywać
languor (lit.) cisza; ospałość, ociężałość
lap-dog piesek salonowy; sługus
lassitude zmęczenie
latitude szerokość geograficzna
laudanum laudanum, lek nasenny i przeciwbólowy na bazie opium
league (arch.) liga, mila (ok. 5 km)
lichen porost
lieutenant (marynarka) kapitan
livid siny
loathsome odrażający, ohydny
lofty podniosły
loiter snuć się
lour chmurzyć się
lower orders niższe klasy
lull uśmierzać, uspokajać
lurk czaić się
lustrous błyszczący
luxuriance bujność, bogactwo
luxuriant bujny, bogaty
magistrate sędzia
maladie du pays (franc.) tęsknota za krajem
malignity niegodziwość
manacled zakuty w kajdany
mandate rozkaz
mangle pokiereszować
manly mężny
martyr męczennik
maw paszcza
meander wić się
means środek, sposób
meddle with mieszać się w, wtrącać się w
meed zapłata
mere zwykły
merit zaleta
mien zachowanie, mina
mimic naśladować, imitować
mingle (with) mieszać się (z)
minister wykonawca, sługa
minutely drobiazgowo
minuteness filigranowość
minuti? (l.poj. minutia) najdrobniejsze szczegóły
misdeed zły uczynek, występek
mislead (misled, misled) zwieść
missile pocisk
mock przedrzeźniać, kpić
mock at szydzić z
mockery kpina
moderation umiarkowanie, umiar
moisture wilgoć
morrow (arch.) nazajutrz
mortal śmiertelny
mortification upokorzenie, wstyd
motion dać znak gestem
mould typ, rodzaj
mourn opłakiwać, być w żałobie
mourning żałoba
multiplicity multum, mnogość
multitude mnóstwo
musty stęchły, zbutwiały
mutability zmienność
mutable zmienny, niestały
mutilate okaleczyć
mutiny bunt
myriad mnóstwo
nightingale słowik
nocturnal nocny
nook kąt
notwithstanding pomimo
nought nic
nourishment pożywienie, pokarm
obdurate nieugięty
oblige wyświadczać przysługę
obliterate zacierać; usuwać
oblivion niepamięć, zapomnienie
obnoxious ohydny, wstrętny
obscurely niejasno
obstinate uparty, uporczywy
occurrence wypadek, zdarzenie
odious ohydny, wstrętny
of little avail mało skuteczny
offal odpadki (głównie mięsa), wnętrzności
office przysługa
offspring wynik, rezultat
ogre ogr, potwór, zmora
ominous złowieszczy
omnipotence wszechmoc
omnipotent wszechmogący
opaque nieprzejrzysty
operate działać
oppressive uciążliwy
opprobrium potępienie, hańba
orb (arch.) krąg
origin źródło
otherwise inaczej, w inny sposób
out-house przybudówka
outline zarys, kontur
outstrip przewyższyć, prześcignąć
overcome (overcame, overcome) opanować, owładnąć
overhang (overhung, overhung) wisieć nad, zwisać, sterczeć
overlook mieć widok na
overspread (overspread, overspread) okryć, zakryć
overthrow obalenie
overweigh przeważać
overwhelmed przytłoczony
overwhelming przytłaczający
oxyd tlenek
pail wiadro
pallid blady
panegyric panegiryk (uroczysty tekst pochwalny)
pang ukłucie, ostry ból
paradisaical; rajski
paramount nadrzędny, najważniejszy
parched wyschnięty, spierzchnięty
paroxysm paroksyzm, skurcz
partake (partook, partaken) of (form.) uczestniczyć w
partiality stronniczość, tendencyjność
particulars szczegółowe informacje
pasture pasza, pastwisko
pathetic żałosny
patter stukać, bębnić
peasant chłop
pebble kamyk
pensive zadumany
pent up zdławiony, powstrzymywany
penury ubóstwo, nędza
people with zaludnić
perambulation przechadzka
perceive dostrzegać, zauważać
perceptible widoczny, dostrzegalny
perception postrzeganie, spostrzeżenie
perdition (arch.) wieczne potępienie, zguba
periodically okresowo
perish ginąć, niszczeć
perpendicular prostopadły
perpendicularity pionowość
perpetrate popełniać, dopuszczać się
perpetual nieustanny, ciągły
perpetually nieustannie
persecute prześladować
persevere (in) wytrwać, trwać (w)
persevering wytrwały
pertinacity upór, zawziętość
peruse studiować, dokładnie czytać
perversity przekora, przewrotność
pest szkodnik, utrapienie
petticoat (arch.) spódnica, halka
petty drobny, nieistotny
ph?nomena = phenomena (l.poj. phenomenon) zjawisko, fenomen
phrenzy = frenzy szał, szaleństwo
pierce przebić
piercing przenikliwy
pig-stye chlew
pilgrimage pielgrzymka
piny sosnowy
pittance marne grosze
plain równina
plait pleść
plead odpowiadać na zarzuty
plenty obfitość
plot spisek
plunge wskoczyć, zanurkować
poignant dojmujący
poignantly dotkliwie
politic rozsądny
portend zwiastować
portmanteau (arch.) kufer podróżny
posterity potomkowie
postpone odkładać na później
potassium potas
precarious niebezpieczny, niepewny
precept zasada
precipice urwisko, przepaść
precipitation pośpiech
precipitous urwisty, stromy
predilection szczególne upodobanie, pociąg
pre-eminence przewaga, prymat
preliminary wstępny, tymczasowy
prelude preludium, wstęp
prepossess usposabiać, ujmować
presentiment przeczucie
presumption przypuszczenie, założenie
pretence pretekst
pretension pretensja, roszczenie
prevail dominować, przeważać
prey ofiara, zdobycz
prey (on somebody's mind) dręczyć (kogoś)
principal główny, pierwszy
principally głównie
procrastinate odwlekać, odkładać na później
procure otrzymać, zdobyć
profession wyznanie
prognosticate przewidywać, prognozować
prognostication przepowiednia, prognoza
promontory wzniesienie
pronounce wypowiedzieć
propagate rozmnażać, rozprzestrzeniać się
prophesy prorokować, przepowiadać przyszłość
prophetic proroczy
protectress opiekunka, protektorka
protract przedłużać, przeciągać
protraction przeciąganie, przedłużanie
prudence przezorność, roztropność
prudent ostrożny, przezorny
puerile infantylny, dziecinny
pulpit pulpit, katedra
purloin (form.) ukraść, przywłaszczyć sobie
purport treść, sens
purpose zamierzać
pursuit dążenie
quench gasić, studzić
ramble wędrówka
rank with równać się
rankling zapiekły
rapture zachwyt
rapturously entuzjastycznie, z zachwytem
raven kruczy
ravine wąwóz
raving bredzenie, majaki
ravish rabować, porywać
ravished zachwycony
recapitulation podsumowanie
receptacle pojemnik
recesses zakamarek
recital opis, wyliczenie
recollect oneself dojść do siebie
recommence wznowić
reconcile pojednać
recourse (to) uciekać sie do
recur powracać, powtarzać się
redress zadośćuczynienie
reek cuchnąć
reference odniesienie, nawiązanie
refrain (from) powstrzymywać się (od)
refuge schronienie
reiterate wielokrotnie powtarzać
relapse nawrót; powracać do czegoś, popadać ponownie
relic pozostałość, relikt
relinquish rezygnować, porzucać
remainder reszta, pozostałość
remembrancer (arch.) pomnik ku czci
remissness zaniedbanie obowiązku
remorse skrucha, wyrzut sumienia
remote odległy
rend (rent, rent) rozdzierać
render przedstawiać, okazywać
rendezvous miejsce spotkania
renovate odnawiać, naprawiać
renowned (for) znany (z), slawny
repair udawać się
repast (form.) posiłek
repent żałować
repentance skrucha
repentant skruszony
replenish uzupełniać
replete pełny
repose spokój, spoczynek; spoczywać, odpoczywać
representation oświadczenie, przedstawienie
reproach wymówka, przygana
reprobate potępiać
repugnance wstręt, odraza
repulsive odrażający
requisite konieczny, wymagany
requisition żądanie
resolution postanowienie
resolve postanawiać
restoration powrót do normy
restore przywracać
retain zachowywać, zatrzymywać
retard opóźniać
retire udawać się na spoczynek
retreat odwrót, ustronie; wycofać się
retribution kara, zemsta
reverence cześć, szacunek
reverie zaduma
ribband wstążka
ridge krawędź
rift szczelina, rozpadlina
riot buntować się
rippling szmer
robust krzepki, mocny
row wiosłować
rudder ster
ruggedness dzikość, niedostępność
rustic (arch.) wieśniak; wiejski
sacrilege świętokradztwo
sagacity rozwaga, przenikliwość
sally dowcipny pomysł
salubrious zdrowy
salutation (arch.) pozdrowienie, powitanie
salute witać
salvation zbawienie, ocalenie
sanguinary krwiożerczy
satiate nasycić
savoury smakowity
scaffold szafot
scarce rzadki, niewystarczający
scarlet fever szkarlatyna
scion potomek, latorośl
scoffing drwiący, szyderczy
scope możliwość, zakres
scraggy kościsty
scruple mieć skrupuły, wahać się
sealed zapieczętowany
secluded odosobniony
self-deceit oszukiwanie samego siebie
serene pogodny, spokojny
serpent wąż
shed (shed, shed) tears ronić łzy
shepherd pasterz
shew = show
shriek krzyknąć
shrivelled pomarszczony, wysuszony
shroud (żegl.) wanta; całun
shun unikać
signal (form.) ogromny, wyraźny
singular osobliwy, szczególny
siroc = sirocco wiatr sirocco (suchy, gorący wiatr występujący w basenie Morza Śródziemnego)
skiff łódź, skif
skirt obchodzić, objeżdżać, okrążać
slacken rozluźnić, osłabić
slake zaspokoić
slaughter-house rzeźnia
slothful gnuśny
sly przebiegły
smothered zduszony
soar szybować
socket oczodół
solace pociecha, ulga
sole wyłączny, jedyny
solemnization zawarcie (małżeństwa)
solemnize (tu) wprawiać w podniosły nastrój
solicit zwracać się z prośbą, ubiegać się
solicitude troska, dbałość
sombre posępny
soothe koić
soothing kojący
sophism sofizmat (zwodniczy dowód)
spark iskra
sparrow wróbel
species (l.mn. species) gatunek, rodzaj
speck plama
spectre zjawa, widmo
splendour przepych, świetność
splinter rozłupywać
sport bawić się, igrać
sportiveness wesołość
spur spinać ostrogami
spurn (arch.) gardzić, odtrącać
squalid nędzny
squalidness nędza, ohyda
squat przysadzisty
stag jeleń
stature postawa, postura
steeple wieża
stigma piętno, znamię
stimulus (l.mn. stimuli) bodziec
sting (stung, stung) ukąsić
stoics stoicy (szkoła filozoficzna)
strangle udusić
strenuously mozolnie
strew pokrywać, rozsypywać
strewed rozrzucony
strife walka, spór
stroke cios
stump pniak, kikut
subdue opanować, ujarzmiać
sublime wspaniały
subsist utrzymywać się przy życiu
succour ratunek, pomoc
suffocated zduszony
sullen posępny, ponury
sulphate siarczan
summon zebrać
superfluous zbyteczny
superscription adres, nadtytuł
supple gibki, giętki
suppliant osoba błagająca o coś, petent
supplication błaganie
supposition przypuszczenie
suppress tłumić
surgeon lekarz okrętowy
surmount pokonać
surpassing niezrównany, nieprześcigniony
susceptible wrażliwy
sustain krzepić, podtrzymywać
sustenance pożywienie, środki utrzymania
swell spiętrzenie fal, falowanie
swiftness chyżość, żwawość
syndic syndyk (urzędnik administracyjno-sądowy)
taint splamić, zbrukać
take measures podejmować kroki
tangible uchwytny
taper cienka świeczka
tardily powolnie, późno
taunt somebody with (something) zarzucać (coś) komuś
temple skroń
temptation pokusa
tend on opiekować się
tenet dogmat, doktryna
termination zakończenie
thatch strzecha
the die is cast kości zostały rzucone
thee (arch.) = you (zaimek w funkcji dopełnienia)
thenceforth odtąd
thine (arch.) = your
thirst pragnąć
thou (arch.) ty
thrush drozd
thy (arch.) = your
thyself (arch.) = yourself
timorous bojaźliwy
tinged zabarwiony
tingle mrowienie
toil trud, harować
torch pochodnia
tormented męczony, dręczony
tormentor dręczyciel
torpor odrętwienie, apatia
torrent ulewa, potok
tower wznosić się
train seria, ciąg
trample deptać
tranquil spokojny
tranquillity spokój
tranquillize uspokajać
tranquilly spokojnie
transact przeprowadzać
transitory chwilowy
transmute przeobrażać, przemieniać
transparent przezroczysty
transport (arch.) poryw, (arch.) wprawiać w uniesienie
transversely w poprzek
traverse przemierzyć
tribute hołd
trickle sączyć się
trifling znikomy, błahy
tumultuous niespokojny, wzburzony
turned adrift zdany na łaskę losu
turnkey dozorca więzienny
unallied niesprzymierzony, niepokrewny
unbending nieugięty, niezłomny
unbridled nieokiełznany
uncouth dziki; niezgrabny
undergo (underwent, undergone) przechodzić (coś), być poddanym (czemuś)
under-mate młodszy oficer pokładowy
underwood podszycie leśne
unexampled niezrównany
unhallowed niepoświęcony
uniform jednolity
unintelligible niezrozumiały
unmingled niezmieszany
unparalleled niezrównany
unperceived niedostrzeżony
unplastered nieotynkowany
unquenched niewygasły
unremitted niestrudzony, nieprzerwany
unremitting nieustanny
unrestrained niepohamowany
unsullied nieskazitelny, bez skazy
utility przedsiębiorstwo, przydatność, użyteczność
utmost najwyższy, największy
utter wydawać; zupełny, całkowity
utterance wypowiedź, wydanie (głosu)
vacancy próżnia, pustka
vacillate wahać się
vagabond wagabunda, włóczęga
vanquish (form.) pokonać, zwyciężyć
variegated zróżnicowany
venerable sędziwy, czcigodny
venture przedsięwzięcie
verdant zielony
verdure zieleń
vessel statek, łódź
vestige ślad, znak
vexation (arch.) utrapienie, udręka
viand (zazwyczaj w l.mn.) wiktuał
vice wada, przywara
vile nędzny, nikczemny
vine winorośl
vintage winobranie
virtuous cnotliwy
vivacity żywość, rześkość
vow przysięgać, poprzysięgać sobie
vulture sęp
waft nieść, unosić (na wodzie)
wan blady
wantonly bezmyślnie, złośliwie
wantonness (arch.) rozpusta
watch (tu) czuwać
waver chwiać się, wahać się
weave (wove, woven) snuć
wert (arch.) = were
whaler statek wielorybniczy
whence skąd
wherefore (arch.) z jakiego powodu
whine skowyczeć
white-washed bielony wapnem
whither (arch.) dokąd
willowy porosły wierzbami
wilt (arch.) = will
wind (wound, wound) (tu) kręcić się, krążyć
winning ujmujący
wither więdnąć, usychać
within one's grasp w czyimś zasięgu
woe żałość, niedola
wont przywykły, typowy
wonted zwyczajowy
wreak one's vengeance mścić się, brać odwet
wretch nikczemnik, nieszczęśnik
writhe wić się, skręcać się z bólu
wrought wykuty
yield przynosić
yon (arch.) ów, tamten
zeal entuzjazm, zapał
The event on which this fiction is founded has been supposed, by Dr. Darwin, and some of the physiological writers of Germany, as not of impossible occurrence. I shall not be supposed as according the remotest degree of serious faith to such an imagination; yet, in assuming it as the basis of a work of fancy, I have not considered myself as merely weaving a series of supernatural terrors. The event on which the interest of the story depends is exempt from the disadvantages of a mere tale of spectres or enchantment. It was recommended by the novelty of the situations which it developes; and, however impossible as a physical fact, affords a point of view to the imagination for the delineating of human passions more comprehensive and commanding than any which the ordinary relations of existing events can yield.
I have thus endeavoured to preserve the truth of the elementary principles of human nature, while I have not scrupled to innovate upon their combinations. The Iliad, the tragic poetry of Greece,-Shakespeare, in the Tempest and Midsummer Night's Dream,-and most especially Milton, in Paradise Lost, conform to this rule; and the most humble novelist, who seeks to confer or receive amusement from his labours, may, without presumption, apply to prose fiction a licence, or rather a rule, from the adoption of which so many exquisite combinations of human feeling have resulted in the highest specimens of poetry.
The circumstance on which my story rests was suggested in casual conversation. It was commenced, partly as a source of amusement, and partly as an expedient for exercising any untried resources of mind. Other motives were mingled with these, as the work proceeded. I am by no means indifferent to the manner in which whatever moral tendencies exist in the sentiments or characters it contains shall affect the reader; yet my chief concern in this respect has been limited to the avoiding of the enervating effects of the novels of the present day, and to the exhibitions of the amiableness of domestic affection, and the excellence of universal virtue. The opinions which naturally spring from the character and situation of the hero are by no means to be conceived as existing always in my own conviction; nor is any inference justly to be drawn from the following pages as prejudicing any philosophical doctrine of whatever kind.
It is a subject also of additional interest to the author, that this story was begun in the majestic region where the scene is principally laid, and in society which cannot cease to be regretted. I passed the summer of 1816 in the environs of Geneva. The season was cold and rainy, and in the evenings we crowded around a blazing wood fire, and occasionally amused ourselves with some German stories of ghosts, which happened to fall into our hands. These tales excited in us a playful desire of imitation. Two other friends (a tale from the pen of one of whom would be far more acceptable to the public than any thing I can ever hope to produce) and myself agreed to write each a story, founded on some supernatural occurrence.
The weather, however, suddenly became serene; and my two friends left me on a journey among the Alps, and lost, in the magnificent scenes which they present, all memory of their ghostly visions. The following tale is the only one which has been completed.
To Mrs. Saville, England.
St. Petersburgh, Dec. 11th, 17-.
You will rejoice to hear that no disaster has accompanied the commencement of an enterprise which you have regarded with such evil forebodings. I arrived here yesterday; and my first task is to assure my dear sister of my welfare, and increasing confidence in the success of my undertaking.
I am already far north of London; and as I walk in the streets of Petersburgh, I feel a cold northern breeze play upon my cheeks, which braces my nerves, and fills me with delight. Do you understand this feeling? This breeze, which has travelled from the regions towards which I am advancing, gives me a foretaste of those icy climes. Inspirited by this wind of promise, my day dreams become more fervent and vivid. I try in vain to be persuaded that the pole is the seat of frost and desolation; it ever presents itself to my imagination as the region of beauty and delight. There, Margaret, the sun is for ever visible; its broad disk just skirting the horizon, and diffusing a perpetual splendour. There-for with your leave, my sister, I will put some trust in preceding navigators-there snow and frost are banished; and, sailing over a calm sea, we may be wafted to a land surpassing in wonders and in beauty every region hitherto discovered on the habitable globe. Its productions and features may be without example, as the ph?nomena of the heavenly bodies undoubtedly are in those undiscovered solitudes. What may not be expected in a country of eternal light? I may there discover the wondrous power which attracts the needle; and may regulate a thousand celestial observations, that require only this voyage to render their seeming eccentricities consistent for ever. I shall satiate my ardent curiosity with the sight of a part of the world never before visited, and may tread a land never before imprinted by the foot of man. These are my enticements, and they are sufficient to conquer all fear of danger or death, and to induce me to commence this laborious voyage with the joy a child feels when he embarks in a little boat, with his holiday mates, on an expedition of discovery up his native river. But, supposing all these conjectures to be false, you cannot contest the inestimable benefit which I shall confer on all mankind to the last generation, by discovering a passage near the pole to those countries, to reach which at present so many months are requisite; or by ascertaining the secret of the magnet, which, if at all possible, can only be effected by an undertaking such as mine.
These reflections have dispelled the agitation with which I began my letter, and I feel my heart glow with an enthusiasm which elevates me to heaven; for nothing contributes so much to tranquillize the mind as a steady purpose,-a point on which the soul may fix its intellectual eye. This expedition has been the favourite dream of my early years. I have read with ardour the accounts of the various voyages which have been made in the prospect of arriving at the North Pacific Ocean through the seas which surround the pole. You may remember, that a history of all the voyages made for purposes of discovery composed the whole of our good uncle Thomas's library. My education was neglected, yet I was passionately fond of reading. These volumes were my study day and night, and my familiarity with them increased that regret which I had felt, as a child, on learning that my father's dying injunction had forbidden my uncle to allow me to embark in a sea-faring life.
These visions faded when I perused, for the first time, those poets whose effusions entranced my soul, and lifted it to heaven. I also became a poet, and for one year lived in a Paradise of my own creation; I imagined that I also might obtain a niche in the temple where the names of Homer and Shakespeare are consecrated. You are well acquainted with my failure, and how heavily I bore the disappointment. But just at that time I inherited the fortune of my cousin, and my thoughts were turned into the channel of their earlier bent.
Six years have passed since I resolved on my present undertaking. I can, even now, remember the hour from which I dedicated myself to this great enterprise. I commenced by inuring my body to hardship. I accompanied the whale-fishers on several expeditions to the North Sea; I voluntarily endured cold, famine, thirst, and want of sleep; I often worked harder than the common sailors during the day, and devoted my nights to the study of mathematics, the theory of medicine, and those branches of physical science from which a naval adventurer might derive the greatest practical advantage. Twice I actually hired myself as an under-mate in a Greenland whaler, and acquitted myself to admiration. I must own I felt a little proud, when my captain offered me the second dignity in the vessel, and entreated me to remain with the greatest earnestness; so valuable did he consider my services.
And now, dear Margaret, do I not deserve to accomplish some great purpose. My life might have been passed in ease and luxury; but I preferred glory to every enticement that wealth placed in my path. Oh, that some encouraging voice would answer in the affirmative! My courage and my resolution is firm; but my hopes fluctuate, and my spirits are often depressed. I am about to proceed on a long and difficult voyage; the emergencies of which will demand all my fortitude: I am required not only to raise the spirits of others, but sometimes to sustain my own, when their's are failing.
This is the most favourable period for travelling in Russia. They fly quickly over the snow in their sledges; the motion is pleasant, and, in my opinion, far more agreeable than that of an English stage-coach. The cold is not excessive, if you are wrapt in furs, a dress which I have already adopted; for there is a great difference between walking the deck and remaining seated motionless for hours, when no exercise prevents the blood from actually freezing in your veins. I have no ambition to lose my life on the post-road between St. Petersburgh and Archangel.
I shall depart for the latter town in a fortnight or three weeks; and my intention is to hire a ship there, which can easily be done by paying the insurance for the owner, and to engage as many sailors as I think necessary among those who are accustomed to the whale-fishing. I do not intend to sail until the month of June: and when shall I return? Ah, dear sister, how can I answer this question? If I succeed, many, many months, perhaps years, will pass before you and I may meet. If I fail, you will see me again soon, or never.
Farewell, my dear, excellent, Margaret. Heaven shower down blessings on you, and save me, that I may again and again testify my gratitude for all your love and kindness.
Your affectionate brother,
R. Walton.
To Mrs. Saville, England.
Archangel, 28th March, 17-.
How slowly the time passes here, encompassed as I am by frost and snow; yet a second step is taken towards my enterprise. I have hired a vessel, and am occupied in collecting my sailors; those whom I have already engaged appear to be men on whom I can depend, and are certainly possessed of dauntless courage.
But I have one want which I have never yet been able to satisfy; and the absence of the object of which I now feel as a most severe evil. I have no friend, Margaret: when I am glowing with the enthusiasm of success, there will be none to participate my joy; if I am assailed by disappointment, no one will endeavour to sustain me in dejection. I shall commit my thoughts to paper, it is true; but that is a poor medium for the communication of feeling. I desire the company of a man who could sympathize with me; whose eyes would reply to mine. You may deem me romantic, my dear sister, but I bitterly feel the want of a friend. I have no one near me, gentle yet courageous, possessed of a cultivated as well as of a capacious mind, whose tastes are like my own, to approve or amend my plans. How would such a friend repair the faults of your poor brother! I am too ardent in execution, and too impatient of difficulties. But it is a still greater evil to me that I am self-educated: for the first fourteen years of my life I ran wild on a common, and read nothing but our uncle Thomas's books of voyages. At that age I became acquainted with the celebrated poets of our own country; but it was only when it had ceased to be in my power to derive its most important benefits from such a conviction, that I perceived the necessity of becoming acquainted with more languages than that of my native country. Now I am twenty-eight, and am in reality more illiterate than many school-boys of fifteen. It is true that I have thought more, and that my day dreams are more extended and magnificent; but they want (as the painters call it) keeping; and I greatly need a friend who would have sense enough not to despise me as romantic, and affection enough for me to endeavour to regulate my mind.
Well, these are useless complaints; I shall certainly find no friend on the wide ocean, nor even here in Archangel, among merchants and seamen. Yet some feelings, unallied to the dross of human nature, beat even in these rugged bosoms. My lieutenant, for instance, is a man of wonderful courage and enterprise; he is madly desirous of glory. He is an Englishman, and in the midst of national and professional prejudices, unsoftened by cultivation, retains some of the noblest endowments of humanity. I first became acquainted with him on board a whale vessel: finding that he was unemployed in this city, I easily engaged him to assist in my enterprise.
The master is a person of an excellent disposition, and is remarkable in the ship for his gentleness, and the mildness of his discipline. He is, indeed, of so amiable a nature, that he will not hunt (a favourite, and almost the only amusement here), because he cannot endure to spill blood. He is, moreover, heroically generous. Some years ago he loved a young Russian lady, of moderate fortune; and having amassed a considerable sum in prize-money, the father of the girl consented to the match. He saw his mistress once before the destined ceremony; but she was bathed in tears, and, throwing herself at his feet, entreated him to spare her, confessing at the same time that she loved another, but that he was poor, and that her father would never consent to the union. My generous friend reassured the suppliant, and on being informed of the name of her lover instantly abandoned his pursuit. He had already bought a farm with his money, on which he had designed to pass the remainder of his life; but he bestowed the whole on his rival, together with the remains of his prize-money to purchase stock, and then himself solicited the young woman's father to consent to her marriage with her lover. But the old man decidedly refused, thinking himself bound in honour to my friend; who, when he found the father inexorable, quitted his country, nor returned until he heard that his former mistress was married according to her inclinations. "What a noble fellow!" you will exclaim. He is so; but then he has passed all his life on board a vessel, and has scarcely an idea beyond the rope and the shroud.
But do not suppose that, because I complain a little, or because I can conceive a consolation for my toils which I may never know, that I am wavering in my resolutions. Those are as fixed as fate; and my voyage is only now delayed until the weather shall permit my embarkation. The winter has been dreadfully severe; but the spring promises well, and it is considered as a remarkably early season; so that, perhaps, I may sail sooner than I expected. I shall do nothing rashly; you know me sufficiently to confide in my prudence and considerateness whenever the safety of others is committed to my care.
I cannot describe to you my sensations on the near prospect of my undertaking. It is impossible to communicate to you a conception of the trembling sensation, half pleasurable and half fearful, with which I am preparing to depart. I am going to unexplored regions, to "the land of mist and snow;" but I shall kill no albatross, therefore do not be alarmed for my safety.
Shall I meet you again, after having traversed immense seas, and returned by the most southern cape of Africa or America? I dare not expect such success, yet I cannot bear to look on the reverse of the picture. Continue to write to me by every opportunity: I may receive your letters (though the chance is very doubtful) on some occasions when I need them most to support my spirits. I love you very tenderly. Remember me with affection, should you never hear from me again.
Your affectionate brother,
Robert Walton.
To Mrs. Saville, England.
July 7th, 17-.
My Dear Sister,
I write a few lines in haste, to say that I am safe, and well advanced on my voyage. This letter will reach England by a merchant-man now on its homeward voyage from Archangel; more fortunate than I, who may not see my native land, perhaps, for many years. I am, however, in good spirits: my men are bold, and apparently firm of purpose; nor do the floating sheets of ice that continually pass us, indicating the dangers of the region towards which we are advancing, appear to dismay them. We have already reached a very high latitude; but it is the height of summer, and although not so warm as in England, the southern gales, which blow us speedily towards those shores which I so ardently desire to attain, breathe a degree of renovating warmth which I had not expected.
No incidents have hitherto befallen us, that would make a figure in a letter. One or two stiff gales, and the breaking of a mast, are accidents which experienced navigators scarcely remember to record; and I shall be well content, if nothing worse happen to us during our voyage.
Adieu, my dear Margaret. Be assured, that for my own sake, as well as your's, I will not rashly encounter danger. I will be cool, persevering, and prudent.
Remember me to all my English friends.
Most affectionately yours,
R. W.
Klucz >>>
Zaznacz właściwą odpowiedź (A, B lub C).
1. The work on the novel began in
A) Germany.
B) Geneva.
C) the Alps.
2. Walton is
A) an educated poet and sailor.
B) quite well-off.
C) an adventurous whale-fisher.
3. The best way to travel across Russia in winter is
A) on deck, covered in furs.
B) by coach.
C) on a sledge.
4. Walton feels lonely
A) without an educated interlocutor.
B) after losing his friend.
C) without his sister.
5. In his third letter, Walton
A) reports the breaking of a mast by a strong wind.
B) expresses a wish to see his homeland.
C) says the weather is surprisingly warm.
"My chief concern in this respect has been limited to the avoiding of the enervating effects of the novels of the present day."
Czasownik enervate oznacza osłabiać, wyczerpywać, pozbawiać sił. Denerwować to np. annoy, irritate, vex czy get on somebody's nerves. Porównaj przykłady:
The entire situation really annoyed me.
Cała ta sytuacja bardzo mnie zdenerwowała.
Excessive exertion enervated Eve.
Nadmierny wysiłek wyczerpał Eve.
"How would such a friend repair the faults of your poor brother!"
Żeby podkreślić znaczenie i wagę rzeczownika, możemy poprzedzić go wyrazem such (taki), np.:
Jeffrey's such a pessimist!
Jeffrey jest takim pesymistą!
My colleagues are such loafers!
Moi koledzy to takie obiboki!
All she's said was such rubbish!
Wszystko, co powiedziała, to takie bzdury!
Przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej używa się w tego typu wypowiedziach również przedimka nieokreślonego (a/an). Występuje on zawsze bezpośrednio po such, np.:
I didn't expect my absence would cause such a problem.
Nie przypuszczałem, że moja nieobecność spowoduje taki problem.
The journey was such an experience!
Ta podróż była takim (wielkim) przeżyciem!
Znaczenie rzeczownika można również osłabić - używa się wówczas wyrazów quite i rather (dosyć, raczej). Łączą się one wyłącznie z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej, a poprzedza je przedimek a/an, np.:
My colleague is quite a loafer.
Mój kolega jest raczej leniwy.
The journey was rather an experience.
Ta podróż była w pewnym stopniu przeżyciem.
Powyższe zastosowanie konstrukcji such (a/an) + rzeczownik oraz quite/rather a/an + rzeczownik dotyczy tych rzeczowników, które mogą być w większym lub mniejszym stopniu nasycone znaczeniowo. Rzeczownik loafer (leń, obibok) odnosi się do osoby leniwej, a przecież leniwym można być w mniejszym lub większym stopniu; rzeczownik friend (przyjaciel) - do osoby, z którą może nas łączyć bardzo silna więź lub zaledwie sympatia; rzeczownik experience (przeżycie, doświadczenie) - do doświadczeń bardziej lub mniej intensywnych. Porównaj przykłady:
Josh is such a friend! I can always depend on him.
Josh to taki (wielki, prawdziwy) przyjaciel. Zawsze mogę na nim polegać.
Mary's quite a friend. We meet up and gossip every now and then.
Nawet przyjaźnimy się z Mary. Od czasu do czasu spotykamy się i plotkujemy.
Nick says that divorcing Tina was rather a mistake.
Nick mówi, że rozwód z Tiną był w pewnym stopniu błędem.
Nick, it was such a mistake to marry you, exclaimed Tina.
Nick, małżeństwo z tobą było wielkim błędem, zawołała Tina.
Opisany powyżej Josh jest w większym stopniu przyjacielem autora wypowiedzi niż Mary, błąd popełniony przez Tinę został uznany za bardziej poważny niż błąd Nicka.
O tego rodzaju stopniowalności nie może być jednak mowy w przypadku wielu innych rzeczowników, jak np. car (samochód), sand (piasek), boy (chłopiec), jacket (kurtka). Niedorzecznością byłoby przecież stwierdzić, że dany przedmiot jest samochodem czy kurtką w mniejszym lub większym stopniu. Dlatego tego typu rzeczowniki na ogół nie występują w opisanej strukturze.
Wyraz quite może jednak poprzedzać te "niestopniowalne" rzeczowniki, ale wówczas konstrukcja quite (a/an) + rzeczownik ma inne znaczenie. Sygnalizuje ona wyjątkowość opisywanego zjawiska, osoby czy przedmiotu, np.:
Julek's quite a boy!
Z Julka to dopiero chłopak!
That's quite a yacht!
Co za jacht!
Znaczenie rzeczownika w liczbie pojedynczej możemy również modyfikować za pomocą kwantyfikatorów (much, more, a bit itp.). Stosujemy wówczas konstrukcję: kwantyfikator + of + a/an + rzeczownik, np.:
She's very much of an activist.
Jest bardzo zaangażowaną aktywistką.
Mary is not much of a friend to me.
Mary nie jest moją wielką przyjaciółką.
It was less of an adventure than relaxation.
To była nie tyle przygoda, co wypoczynek.
Patron aptekarzy i żebraków, św. Jakub, zapewne zdziwiłby się tym, że przyszłe stulecia zwiążą jego imię z muszlą. Zdziwienie zapewne ustąpiłoby miejsca zrozumieniu, że charakterystyczny kształt muszli małży z rodziny Pectinidae występujących w pobliżu jego grobu, do którego odbywały się pielgrzymki, bardzo wrył się pielgrzymom w pamięć. Na tyle trwale, że poza zabieraniem muszli na pamiątkę odbytej pielgrzymki z czasem wiązali je właśnie z jego imieniem. Muszla św. Jakuba jako ornament i symbol znalazła się w wielu miejscach - miał ją w swoim herbie Erazm (Erasmus) Darwin (1731-1802). On natomiast dodał do niej motto "E conchis omnia" (wszystko z muszli) i nakazał tak właśnie zmodyfikowany herb umieścić na swej karecie. Ta ekstrawagancja z pewnością wprawiłaby Jakuba w zakłopotanie.
Erazm Darwin, o którym autorka wspomina w przedmowie powieści, był człowiekiem ciekawym wszystkiego, obdarzonym wszechstronną i otwartą umysłowością. Miał bardzo różnych przyjaciół, pośród których znalazł się m.in. producent zastawy stołowej Josiah Wedgwood (1730-1795). Wedgwood i Darwin pracowali razem nad projektem przekopania Anglii w poprzek. Budowa kanału Trent and Mersey wymagała m.in. wykucia długiego tunelu. Podczas tej budowy znaleziono wiele ciekawych skamielin, które zafascynowały Erazma; sam Wedgwood miał ich pokaźną kolekcję.
Nie był to pierwszy kontakt dziadka słynnego Charlesa z pozostałościami dawnego życia na ziemi - już ojciec Erazma, Robert, odkrył w 1718 roku pierwszy na Wyspach Brytyjskich szkielet dinozaura. Erazm Darwin już wtedy żywił głębokie przeświadczenie o rozwojowym, jakbyśmy powiedzieli - ewolucyjnym charakterze istot żywych. Swoje poglądy wyrażał w długich poematach. Wydany w 1791 roku poemat The Loves of Plants, w którym Erazm dał wyraz swojemu zauroczeniu Linneuszem, przyniósł mu spore uznanie i pochlebne opinie o zdolnościach literackich. Muszla w herbie zyskała nowy wymiar.
Poeta, wzięty lekarz i zapalony przyrodnik, mógł się też pochwalić interesującymi wynalazkami. Poza powszechnie znanym i często przytaczanym pomysłem skonstruowania ogromnej wirówki do odwirowywania migren, w której umieszczano by chorego i kręcono nim z dużą prędkością do czasu ustąpienia bólu głowy wskutek odpływu krwi z mózgu, Erazm Darwin obmyślił, skonstruował i zastosował w swoim powozie mechanizm różnicowego skrętu kół - dziś wykorzystywany we wszystkich samochodach. Zbudował także wiatrak z pionową osią obrotu i wspomagał Jamesa Watta w jego pracach nad ulepszeniem silnika parowego. Żywo zainteresowany nauką, był oddanym rzecznikiem postępu.
Oświeceniowy optymizm co do możliwości sprawczych człowieka i czas angielskiej rewolucji przemysłowej, w której przyszło żyć Erazmowi, były idealną scenerią dla jego temperamentu i charakteru. Za jego życia powstawały liczne towarzystwa naukowe. Erazm Darwin należał do Towarzystwa Królewskiego i Towarzystwa Księżycowego (Lunar Society), zrzeszającego wielu wybitnych intelektualistów, prawników, przemysłowców, myślicieli i naukowców, jak Benjamin Franklin, z którym Erazm nawiązał trwałą, długoletnią przyjaźń, wspomniany James Watt, Samuel Parr, John Wilkinson, Thomas Percival czy Adam Smith.
W swoich preewolucjonistycznych poglądach Erazm Darwin utrzymywał, że organizmy żywe mogą dziedziczyć pewne przyzwyczajenia po swoich przodkach. Cechy nabyte, będące rezultatem pewnej zaradności w przezwyciężaniu trudów egzystencji, udoskonalają gatunki. Powodują również przemianę jednego gatunku w inny.Te obserwacje nie stanowią zwartego wykładu, o który zresztą Erazm nie bardzo dbał; jest to raczej wyraz intuicji, twórczy domysł poparty częściowo odkryciami, częściowo obiegowymi opiniami i przesądami. Hipoteza nie była całkiem nowa.
Jean-Baptiste de Lamarck (1744-1829), któremu przypadła w udziale katedra historii naturalnej w przekształconym w muzeum podczas rewolucji francuskiej królewskim ogrodzie botanicznym, profesor od pogardzanych robaków, którymi poważni przyrodnicy się nie zajmowali, żywił wcześniej zbieżną z Erazmowską intuicję o przekształcaniu gatunków. Transformizm Lamracka miał wielu wrogów, podobnie jak późniejsza teoria ewolucji Charlesa Darwina i jej wczesne antycypacje dziadka Charlesa - Erasmusa. Erazm sympatyzował z rewolucja francuską, co w czasach nasilających się radykalnych angielskich ruchów religijnych w połączeniu z lekceważeniem biblijnej spuścizny w dziedzinie objaśniania istoty życia sprowadziło na niego falę niechęci.
Erazm Darwin potrafił cieszyć się życiem - z portretów namalowanych przez jego przyjaciela malarza Josepha Wrighte'a spogląda na nas nieco tęgawy pan w ledwo opinającym go ubraniu, o serdecznej, lekko zafrasowanej twarzy. Miał łatwość nawiązywania kontaktów i przychylny stosunek do ludzi. Dwukrotnie żonaty, doczekał się czternaściorga dzieci.
Klucz >>>
1. Połącz wyrazy (1-10) z ich synonimami i definicjami (A-J).
1) amiable
2) commencement
3) conceive
4) endeavour
5) enervating
6) foreboding
7) prudent
8) remainder
9) toil
10) vessel
A) to strive, to try hard
B) exhausting
C) to make up, to think of or develop
D) beginning
E) fear that something bad will happen
F) careful, sensible
G) hard work
H) the rest of something
I) nice, friendly
J) a ship
2. Zaznacz wyraz, który nie pasuje do pozostałych.
a) embark; vessel; under-mate; assailed
b) gale; clime; waft; weather
c) foreboding; dauntless; inestimable; laborious
d) prudence; fortitude; enticement; considerateness
e) confer; waver; remainder; render
3. Wybierz właściwą formę lub wyraz.
a) Geffrey a such/quite a freak, but you're sure to get to like him.
b) It was rather a/such a folly to gamble all your money!
c) This latest model is rather a/quite a car. It does look great.
d) This training course was more/rather of/more of revision than learning something really new.
e) I must admit that Jenny is much of/much a singer.
f) The fact that a such/such/such a prestigious location hosted her exhibition, made it possible for the artist to gain popularity.
4. Zgromadź informacje dotyczące biografii Mary Shelley. Przygotuj prezentację multimedialną (około 10 slajdów) dotyczącą jej życia i twórczości.