Harry Hole (Tom 14). Cięcie - Jo Nesbo

Kup ebooka

42.90 zł
33.03 zł (33,03 zł najniższa cena z 30 dni)

-
Proszę czekać

3

Oleg Fauke stanął za ubranym na biało technikiem kryminalistyki i patrzył z góry na leżące na podłodze zwłoki.

- I jak? - spytał.

- Nowy rok wcześnie się zaczął, że tak powiem - odparł Roar Midtstuen, nie podnosząc wzroku.

Oleg pokiwał głową, była szósta rano. Usłyszał miękkie pufnięcie i wyjrzał przez okno. Samotna rakieta, która spóźniła się na sylwestra, właśnie wybuchła nad wzgórzem Ekeberg. Migoczące iskry posypały się na pogrążone w ciemności domy z ich uśpionymi mieszkańcami. W miarę jak będzie się rozjaśniało, mieszkańcy zaczną wstawać i szykować się na koncert noworoczny filharmoników wiedeńskich w Musikverein oraz na konkurs skoków w Garmisch-Partenkirchen, na który zakwalifikowało się tylko trzech Norwegów. Oleg też miał taki plan, kiedy razem z Helgą kładli spać dzieci, którym po raz pierwszy pozwolono doczekać do północy.

- Czyli jesteś taki sam jak twój ojczym - stwierdził Midtstuen, robiąc zdjęcie zwłokom.

- To znaczy jaki?

- Musisz natychmiast być na miejscu zdarzenia.

Oleg wzruszył ramionami. W Wydziale Zabójstw nie pracowało się dokładnie tak, jak pokazywano na filmach, na przykład śledczy taktyczni nie pędzili na miejsce zbrodni, gdy tylko rozległ się dzwonek alarmowy. Czasami w ogóle tam nie przychodzili, poprzestając na fotografiach i rysunkach. Ale nie Harry. On musiał wszystko zobaczyć, tak tłumaczył Olegowi. Powąchać. Posłuchać. Wyczuć atmosferę, niekiedy bijącą ze ścian.

Kiedy Oleg otrzymał stanowisko śledczego, przygotował się na to, że będzie porównywany z ojczymem. Harry mimo wszystko był legendą. I być może upiorem. Oleg jednak nie przyszedł tutaj po to, by mu dorównać. Po prostu nie widział powodu, żeby nie przetestować metod, które okazały się skuteczne.

Rozejrzał się. Powąchał. Posłuchał. Zamknął oczy, żeby się wczuć. Ale jego myśli automatycznie sunęły ku temu czemuś, tam, dokąd nie chciał, żeby zmierzały. Zaklął w duchu i otworzył oczy. Spróbował się skupić.

Oprócz drzwi, które najwyraźniej wyłamano za pomocą łapki lub podobnego narzędzia, nie było żadnych śladów walki czy próby ucieczki. Mężczyzna leżał na grubym dywanie między biurkiem a półką na książki. Dywan wchłonął większość krwi wypływającej z ran postrzałowych - jednej na czole, drugiej na piersi. Marynarka wisiała na krześle, które stało za biurkiem. Wydawało się, że morderca zadał sobie trud, aby to miejsce wyglądało jak najczyściej i najporządniej.

- Znaleźliście jakieś ewentualne narzędzie zbrodni?

- Nie, nic.

- Mogę się rozejrzeć?

- Tylko poruszaj się wzdłuż ścian i niczego nie dotykaj.

Oleg westchnął i skinieniem głowy wskazał na swoje obciągnięte lateksem dłonie odwrócone wnętrzem do góry, ułożone w pozycji, którą stosowali, żeby niczego nie dotknąć odruchowo, na przykład nie podrapać się w policzek, by chwilę później zostawić własne DNA na jakimś przedmiocie w miejscu zdarzenia.

- Wiem, wiem - mruknął technik. - Wszystkim nowym to mówię.

Mieszkanie położone na najwyższym piętrze z widokiem na Bj?rvika i wzgórze Ekeberg było większe niż zazwyczaj w starych kamienicach we wschodniej części miasta. Wyposażenie, meble i obrazy na ścianach sugerowały pochodzenie spoza granic kraju i mogły świadczyć o tym, że zmarły był człowiekiem, który dużo podróżował. Na biurku umieszczono figurkę siedzącego Buddy z tajemniczym uśmiechem i zamkniętymi oczami. Niewiele pomocy da się od niego uzyskać, pomyślał Oleg i przeszedł do kuchni. Lekko pachniało tu Tajlandią. Trawa cytrynowa, galanga, mleczko kokosowe, kolendra. Wybrali się tam z Helgą w podróż poślubną, przywieźli wspomnienia i przepisy kulinarne. Kiedy chcieli razem spędzić wyjątkowy wieczór, Oleg przygotowywał tajskie dania i już całkiem nieźle mu to szło. Gdy jednak urodził się Olav, Helga oświadczyła, że takie ostre przyprawy nie są dobre dla dziecka, które karmiła piersią, więc skończyli z jadaniem tajskich potraw. Również z tym skończyli.

Obszedł pozostałe pomieszczenia. Wysprzątane pokoje dziecięce. W sypialni przy szafie za zaścielonym łóżkiem małżeńskim technik fotografował ubrania, przyświecając sobie latarką. Oleg zrozumiał, że musi mieć zdziwioną minę, ponieważ technik bez wstępów wyjaśnił mu po szwedzku, że aparat robi zdjęcia w podczerwieni.

- Wyłapuje plamy krwi i ślady prochu, których oko nie dostrzeże. Ty jesteś od taktycznych?

- Tak. Oleg Fauke. - Odruchowo wyciągnął rękę, ale prędko ją cofnął, gdy technik się nie ruszył i tylko wymownie na nią spojrzał. - Sorry. - Oleg miał nadzieję, że nie widać rumieńca na jego twarzy.

- W porządku, widać, że jesteś nowy.

Oleg kiwnął głową.

- A ja jestem Eddy Jonasson. Pieprzony Szwed od techników kryminalistyki.

Zamienili jeszcze kilka słów i Oleg poszedł dalej do łazienki. Żadnych śladów pasty do zębów na lustrze jak u niego i Helgi.

- Fauke?

Mężczyzna, który stanął w drzwiach, był w wieku Olega. Miał na sobie szerokie dżinsy z wysokim stanem, modną kurtkę bomberkę i białe Adidasy, do których włożył skarpetki do kostki, chociaż na dworze mróz osiągnął całkiem sporo stopni. Oleg nie wiedział, dlaczego wszyscy z Dyżuru Kryminalnego ubierają się jak młodzież z bogatych zachodnich dzielnic; być może to jakiś wewnętrzny żart, którego na razie nikt mu nie wyjaśnił.

- Żona i dzieci siedzą u sąsiadów. Porozmawiasz z nimi?

Oleg się zastanowił, przeglądając się w lustrze nad umywalką. Po matce odziedziczył ciemne włosy i piwne oczy, może dlatego za każdym razem, kiedy patrzył w lustro, widział w nim Rakel. A raczej jej tam szukał. Nie było bowiem dnia, żeby o niej nie myślał. Sądził, że tęsknota za matką z czasem zelżeje, ale przeciwnie - jakby się wzmagała. Jeśli miał iść i rozmawiać z kimś, kto właśnie stracił najbliższą osobę, musiał zapomnieć o własnej żałobie. Współczucie nie pomoże mu w znalezieniu zabójcy mężczyzny leżącego teraz w gabinecie. A za pocieszanie odpowiedzialność niech weźmie pastor.

Tego wszystkiego nauczył się od Harry'ego. Mimo to wiedział, że im bardziej zamknięta i kamienna stawała się blada twarz ojczyma, tym więcej ujawniało spojrzenie jego niebieskich oczu, tym potężniejsze uczucia nim miotały. Oleg przetrwał śmierć matki i zdołał żyć dalej. Może dlatego, że założył własną rodzinę, może właśnie tak wymyśliła to ewolucja. Ale Harry wpadł w otchłań. Nawet kiedy znalazł i w zasadzie zabił mordercę Rakel, wciąż poruszał się ruchem spiralnym w dół. W ostatniej chwili ocaliła go - o ironio - sprawa kolejnego zabójstwa. Robota. Oderwanie się. Zajęcie się jedyną, jak twierdził, rzeczą, którą umiał.

Oleg sądził, że śmierć Rakel jeszcze bardziej zbliży jego i Harry'ego. W końcu jednak uświadomił sobie, że to Rakel była prawdziwym ogniwem łączącym ich ze sobą. Że to miłość do Rakel, a nie do niego, kazała Harry'emu przejąć odpowiedzialność za jej syna.

A może?

No i oczywiście była też ta druga myśl, niesprawiedliwa, owszem, ale mimo wszystko niepozwalająca się nigdy całkiem przepędzić. Że gdyby Harry nie wkroczył w ich życie, Oleg wciąż miałby matkę. Olav i Julia mieliby babcię.

- To co, porozmawiasz z nimi? - spytał jeszcze raz facet z Dyżuru Kryminalnego.

- Idę - odparł Oleg.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

1

Przez otwarte drzwi balkonowe Harry słyszał, jak w mieszkaniu Elvis Costello śpiewa niezmiernie powolną, a zarazem piękną piosenkę. Shipbuilding.

Do północy zostały dwie godziny.

Harry patrzył na swoje miasto.

Oslo.

Rozciągało się pod nim jak odwrócone gwiaździste niebo.

Patrzył w dół między noskami swoich zniszczonych Martensów, wystającymi poza wąską krawędź murowanego wykończenia balustrady, na której balansował.

Szesnaście pięter niżej śnieg na zboczu opadającym ku rzece Aker jaśniał szarą poświatą. Na Moście Sannerbrua było zaledwie kilka samochodów i żadnych pieszych. Nikt nie zobaczy, jak będzie spadał. Odświętnie poubierani ludzie siedzieli w ciepłych domach ze wzrokiem skierowanym gdzie indziej. Przed siebie.

Odliczali czas do wejścia w nowy rok z hukiem.

Harry odliczał czas do wyjścia ze starego roku i starego życia z przytłumionym plaśnięciem o ziemię. A wzrok miał skierowany za siebie.

Miniony dzień poświęcił na remanent.

Był ponadpięćdziesięcioletnim bezrobotnym policjantem i alkoholikiem. Miał na sumieniu śmierć pięciorga ludzi, przy czym trzy z tych zabójstw ciągle nie przestawały go dręczyć. Miał jednego przyjaciela, na którego mógł liczyć, również alkoholika. Miał dorosłego przybranego syna, którego nie chciał dręczyć, i syna biologicznego, z żoną kolegi.

Ale z tym wszystkim dałoby się żyć.

Chodziło o Rakel. Kobietę, którą kochał bardziej, niż nienawidził samego siebie.

Nie żyła już od przeszło dwóch lat.

Od dwóch lat, które spędził jako żywy trup, chociaż mógł być martwy i wolny.

Próbował zapić się na śmierć, ale mu się nie udało. To także.

Oczywiście mógł sobie wyznaczyć takie postanowienie noworoczne, jednak ten sposób był łatwiejszy. Szybszy.

Podmuch wiatru nim szarpnął, więc żeby nie spaść na balkon wielkości pudełka po butach - powojenne bloki jak ten wyposażono w takie właśnie balkony - Harry pochylił się w przód.

Wiatr gwałtownie ustał, a on czym prędzej odchylił się do tyłu.

Odzyskał równowagę, przeklinając w duchu, że tkwiący w jego starym ciele zbędny instynkt przetrwania go zdradził. Serce waliło mu w piersi jak zwariowane, jakby chciało z niej wyskoczyć, uciec od tego szaleńca. Harry wziął głęboki oddech.

"...diving for dear life", śpiewał Elvis Costello.

Tak.

Harry podniósł nogę z balustrady. Ale zmienił zdanie, postawił ją z powrotem. Bo teraz się zaczynało. Ponowne długie solo na trąbce Cheta Bakera.

Zamknął oczy. Odczekał chwilę. Najpierw muzyka. Potem ciemność i wolność.

Winylowa płyta cicho zatrzeszczała w jego małym mieszkanku. A potem Chet Baker zaintonował solo, które kiedyś przyprawiało Rakel o łzy.

To było pokorne solo. Na wstępie niemal przepraszało, że zajmuje miejsce, po czym wypełniało wszelką istniejącą przestrzeń, tę przeznaczoną dla emocji.

Baker, trębacz jazzowy, był heroinowym wrakiem, kiedy Costello w osiemdziesiątym trzecim spotkał go w którymś z londyńskich klubów i spytał, czy Baker nie przyszedłby do studia, żeby zagrać w jednym utworze. Według ?ysteina była to ostatnia rzecz nagrana przez pięćdziesięcioośmioletniego Cheta Bakera, nim znaleziono go martwego na ulicy w Amsterdamie po tym, jak wypadł przez okno w hotelu.

Solo wkrótce się kończyło.

Harry przygotował się do tego małego kroku, do tej bezbolesnej nicości.

Włączyła się inna muzyka.

Los Lobos, Will the Wolf Survive. Gitarowy riff brzmiący jak muzyka taneczna. No i rzeczywiście tym właśnie Los Lobos byli - dobrym zespołem grającym do tańca.

Harry otworzył oczy, wyjął telefon i spojrzał na wyświetlacz.

Zaklął.

Zszedł z balustrady i wcisnął Odbierz.

- Proszę mówić.

- Chciałem ci tylko życzyć szczęśliwego nowego roku - powiedział Oleg, jego przybrany syn. - Jak się masz?

- W skali od dziewięciu do dziesięciu... - zaczął Harry.

- ...dziewięć - dokończył Oleg.

Nowy rok rozpocznie się za dwie godziny, jest dla mnie jak niezapisana kartka.

I to ja jestem narratorem.

Ale na razie nie ma jeszcze żadnej opowieści. To sekundy przed podjęciem decyzji, zanim mój wewnętrzny palec uderzy w klawisz, który przyciśnie się do taśmy barwiącej i wybije na papierze pierwszą nieodwołalną literę.

Wciąż jeszcze nic z tego, co wymyśliłem, nie musi się wydarzyć.

Jestem narratorem, nie wiem, co mnie napędza. Owszem, potrafię sformułować kilka przypuszczeń na podstawie przeczytanych wypowiedzi innych artystów na temat ich pracy. Ci, którzy nie upiększają swoich motywów, wydają się bardziej szczerzy, lecz jeśli są tacy jak ja, to tak naprawdę ich nie znają. Z tego, co udaje mi się znaleźć, najbliższe odpowiedzi są słowa Luthera w arcydziele Wojownicy Waltera Hilla z 1979 roku, gdy go pytają, dlaczego zabija. No reason, I just like doing things like that.

Wiem natomiast, że tym razem stworzę dzieło sztuki, którego nikt nie będzie mógł zignorować. Tym razem będzie ono moje. I tylko moje.

Kartka wciąż jest pusta. Wciąż mogę zmienić decyzję. Pozwolić, żeby ten nowy rok był jak wszystkie poprzednie lata - bezpieczny i niespełniony.

Albo mogę napisać scenariusz tego filmu. Nakręcić go i wyreżyserować. Zagrać w nim. A potem zmontować całkowicie zgodnie ze swoją wolą. Zamierzam nazwać go po prostu Film. Bo to będzie ostatnia rzecz, jaką zrobię, i właśnie ona będzie mnie definiować dla przyszłych pokoleń.

Oddycham głęboko.

W duchu już wciskam pierwszy klawisz. To F.