1948, 1952, 1955, 1958, 1959
Madge Gertrude Adam (1912-2001), poczynając od 1948, badała Einsteinowskie przesunięcie grawitacyjne słonecznych linii widmowych, publikując wyniki w latach 1948, 1952, 1955, 1958 oraz 1959.
1956
Władimir Aleksandrowicz Fock (1898-1974) otrzymał z równań pola Einsteina równania ruchu dla rotujących ciał z uwzględnieniem ich wewnętrznej struktury.
1958
Wilhelm Heinrich Walter Baade (1893-1960) badał problemy związane z wyznaczaniem odległości galaktyk.
1958
David Joseph Bohm (1917-1992) i Jean-Pierre Vigier (1920-2004) opracowali relatywistyczną hydrodynamikę wirujących cieczy.
1958
Christian M?ller (1904-1980) wprowadził nowy pseudotensor energii-pędu w teorii grawitacji (pseudotensor energii-pędu M?llera).
1958
Charles Hard Townes (1915-2015) powtórzył ze współpracownikami doświadczenie Michelsona-Morleya, zwiększając dokładność pomiarów dzięki wykorzystaniu masera amoniakalnego.
1960
Martin Ryle (1918-1984) i Antony Hewish (ur. 1924) opracowali metodę syntezy apertury, dzięki czemu można zastąpić obserwacje dużym radioteleskopem wieloma małymi.
1960
George Szekeres (1911-2005) i Martin David Kruskal (1925-2006), nie zależnie od siebie, zaproponowali układ współrzędnych pozwalający pozbyć się pozornych osobliwości związanych z metryką Schwarzschilda.
1960
Leonard Isaac Schiff (1915-1971) opisał złożenie precesji de Sittera oraz precesji Lensego-Thirringa osi obrotu swobodnie orbitującego żyroskopu w polu grawitacyjnym wirującego ciała źródłowego.
1960
Roger Penrose (ur. 1931) sformułował spinorowe podejście do OTW.
1960
Robert Vivian Pound (1919-2010) i Glen Anderson Rebka (ur. 1931) zmierzyli w warunkach laboratoryjnych przesunięcie linii widmowych spowodowane polem grawitacyjnym Ziemi, wykorzystując efekt Mössbauera.
1960
Joseph Weber (1919-2000) zaprojektował i zbudował pierwszy detektor promieniowania grawitacyjnego.
1961
Otto Hermann Leopold Heckmann (1901-1983) sformułował hipotezę o możliwości wpływu rotacji wszechświata na jego ekspansję.
1961
Martin Ryle (1918-1984) i R. W. Clarke dokonali obserwacji rozmieszczenia radioźródeł, które nie potwierdzały przewidywań teorii Stanu Stacjonarnego.
1961
Robert Henry Dicke (1916-1997) i Carl Brans (ur. 1935) wspólnie opracowali (1961) skalarno-tensorową teorię grawitacji zakładającą, że "stała" grawitacji zmniejsza się z szybkością jednej części na 1011 w ciągu roku (teoria Bransa-Dicke'a).
1962
Dennis William Sciama rozwinął (1926-1999) teorię czasoprzestrzeni ze skręceniem (teoria Einsteina-Cartana-Sciamy-Kibble'a).
1962
Gerald Maurice Clemence (1908-1974) analizował w ramach OTW odległości między planetami a Słońcem.
1962, 1977
Hans Jürgen Treder (1928-2006) badał grawitacyjne fale uderzeniowe.
1963
Roy Patrick Kerr (ur. 1934) podał rozwiązanie próżniowych równań polowych Einsteina dla przypadku wirującego źródła (metryka Kerra).
1964
Robert Henry Dicke (1916-1997) potwierdził równoważność masy grawitacyjnej i inercyjnej z dokładnością do 10-11.
1964
Josif Samojłowicz Szkłowski (1916-1985) i Nikołaj Siemionowicz Kardaszew (1932-2019) obliczyli, że podczas zapadania się super ciężkich gwiazd wysyłane są fale grawitacyjne o dużej mocy. Jako przykłady podali wirującą gwiazdę niemającą symetrii osiowej, dwie gwiazdy, o jednakowych masach, orbitujące jedna wokół drugiej oraz gwiazdę kolapsującą anizotropowo.
1964, 1968
Irwin I. Shapiro (ur. 1929) przewidział (1964) i wykazał (1968), że czas przelotu sygnału radarowego na trasie Ziemia-Wenus (Merkury)-Ziemia w pobliżu Słońca jest dłuższy niż czas przelotu z dala od Słońca.
1965
Robert Henry Dicke (1916-1997) i współpracownicy wysunęli hipotezę, że wszechświat jest wypełniony mikrofalowym promieniowaniem tła (promieniowaniem reliktowym) odpowiadającym temperaturze kilku stopni Kelwina, będącym pozostałością po Wielkim Wybu-chu. Stanowiło to wyjaśnienie odkrycia dokonanego w 1965 przez A. A. Penziasa i R. W. Wilsona.
1965
Arno Allan Penzias (ur. 1933) i Robert Woodrow Wilson (ur. 1936) odkryli mikrofalowe izotropowe promieniowanie tła odpowiadające temperaturze 3,5 stopni Kelvina. Promieniowanie tła zwane jest również promieniowaniem reliktowym lub szczątkowym. Odkrycie to potwierdziło hipotezę o istnieniu promieniowania szczątkowego jako pozostałości po Wielkim Wybuchu. Promieniowanie powstałe podczas kreacji wszechświata traciło energię wskutek jego ekspansji.
Hipotezę tę sformułował po raz pierwszy George Gamow w 1948. W tym samym roku jego współpracownicy A. Alpher i R. Herman oszacowali obecną temperaturę mikrofalowego promieniowania tła na około 5 K. Podobne obliczenia przedstawili R. H. Dicke, P. J. E. Peebles, P. G. Roll i D. T. Wilkinson w artykule poprzedzającym doniesienie A. A. Penziasa i R. W. Wilsona.
Penzias i Wilson dokonali swego odkrycia, gdy byli pracownikami w Laboratoriach Bella, zajmując się łącznością radiową z satelitami. Używali do tego celu 6-metrowej anteny kierunkowej, pojawiający się w niej szum okazał się mikrofalowym promieniowaniem tła docierającym równomiernie ze wszystkich kierunków.
1966
Hans Jürgen Treder (1928-2006) opracował tetradową teorię grawitacji.
1967, 1968
John Archibald Wheeler (1911-2008) zaproponował nazwę czarna dziura (1967-wykład, 1968-artykuł) oraz frazę czarne dziury nie mają włosów (black holes have no hair).
1967
Susan Jocelyn Bell-Burnell (ur. 1943) odkryła pulsara.
1967
Andriej Dymitriewicz Sacharow (1921-1989) postulował w pracy "Naruszenie CP niezmienniczości, C asymetria i barionowa asymetria wszechświata", że podczas Wielkiego Wybuchu wystąpiła nadwyżka materii nad antymaterią. Ta tzw. asymetria barionowa [na każdy miliard antybarionów utworzyło się miliard i jeden barionów] umożliwiła powstanie wszechświata. Inaczej mówiąc, w promieniowaniu reliktowym powinniśmy obserwować miliard fotonów na każdy barion we wszechświecie. W przypadku braku asymetrii barionowej materia i antymateria uległyby anihilacji.
1968
Kenneth Leon Nordtvedt, Jr. (ur. 1939) sformułował hipotezę, że gdyby Ziemia i Księżyc orbitowały wokół Słońca z różnymi przyspieszeniami, to spowodowałoby to perturbacje odległości Ziemia-Księżyc w stosunku do obliczonych w ramach OTW.
Laserowe pomiary odległości Ziemia-Księżyc nie wykazały istnienia efektu Nordvedta, stanowiąc tym samym pozytywny test silnej zasady równoważności.
Laser Lunar Ranking Experiment to angielska nazwa tego testu.
1968
Thomas Gold (1920-2004) pierwszy sugerował, że pulsary są wirującymi gwiazdami neutronowymi.
1969
Martin John Rees (ur. 1942) i Dennis William Sciama (1926-1999) przewidzieli, że fluktuacje mikrofalowego promieniowania tła zostały spowodowane nierównomiernym rozkładem materii we wszechświecie.
1969
Charles William Misner (ur. 1932) sformułował "paradoks horyzontu". Termiczne promieniowanie tła jest izotropowe, jego długość nie zależy od kierunku obserwacji. Aby to było możliwe, różne obszary przestrzeni powinny znajdować się w równowadze termicznej. Ale jak mogą oddziaływać ze sobą dwa źródła położone symetrycznie względem nas po przeciwnych stronach na horyzoncie obserwowalnego Wszechświata, skoro w chwili dotarcia do Ziemi światło zdążyło pokonać dopiero połowę odległości między nimi? Zadawalające rozwiązanie tego paradoksu zostało podane w ramach inflacyjnego modelu wielkiego wybuchu (Guth, 1981).
1970
Jan Hendrik Oort (1900-1992) oszacował gęstość materii we wszechświecie na 0,5-10-29 gcm-3.
1970
Stephen William Hawking (1942-2018) i Roger Penrose (ur. 1931) przedstawili hipotezę, że wszechświat powstał z osobliwości.
1970
Paul Adrien Maurice Dirac (1902-1984) rozwinął teorię spinorów, wprowadzonych po raz pierwszy przez Cartana.
1971
Joseph C. Hafele (1933-2014) oraz Richard E. Keating (1941-2006) przeprowadzili w październiku 1971 eksperyment potwierdzający istnienie relatywistycznej i grawitacyjnej dylatacji czasu.
Okrążyli dwukrotnie w kierunkach wschodnim i zachodnim Ziemię rejsowym samolotem, na pokładzie którego umieścili cztery cezowe zegary atomowe. Następnie porównali wskazania podróżujących zegarów ze wskazaniami zegarów pozostawionych na Ziemi.
Przelot w kierunku wschodnim na trasie Waszyngton - Londyn - Frankfurt - Stambuł - Bejrut - Teheran - Nowe Dehli - Bangkok - Hongkong - Tokio - Honolulu - Los Angeles - Dallas - Waszyngton trwał 65,42 godzin. Średnia prędkość względem Ziemi wynosiła 243 m/s, średnia wysokość nad poziomem morza - 8,90 km, średnia szerokość geograficzna marszruty - 34 stopnie.
Przelot w kierunku zachodnim na trasie Waszyngton - Los Angeles - Honolulu - Guam - Okinawa - Tajpej - Hongkong - Bangkok - Bombaj - Tel Awiw - Ateny - Rzym - Paryż - Shannon - Boston - Waszyngton trwał 80,33 godzin. Średnia prędkość względem Ziemi wynosiła 218 m/s, średnia wysokość nad poziomem morza - 8,36 km, średnia szerokość geograficzna marszruty - 31 stopni.
Wyniki eksperymentu były zgodne z przewidywaniami teorii względności dotyczącymi relatywistycznej i grawitacyjnej dylatacji czasu.
1971
Roger Penrose (ur. 1931) opisał mechanizm umożliwiający pozyskiwanie energii rotacyjnej z czarnej dziury Kerra.
1971
Władimir Borysowicz Bragiński (1931-2016) doświadczalnie potwierdził równość masy grawitacyjnej i inercyjnej z dokładnością do 10-12
1971
Robert Lull Forward (1932-2002) zaproponował sferyczny detektor rezonansowy fal grawitacyjnych.
1974
Russell Hulse (ur. 1950) odkrył podwójnego pulsara.
1974
Brandon Carter (ur. 1942) sformułował zasadę antropiczną (anthropic principle): "Wszechświat powinien mieć takie własności, by mogło w nim powstać, trwać i rozwijać się życie".
1975
Stephen William Hawking (1942-2018) wykazał, że czarne dziury mogą emitować promieniowanie korpuskularne (promieniowanie Hawkinga).
1976
Robert Henry Dicke (1916-1997) przeprowadził wraz z zespołem nowy test zasady równoważności bazujący na laserowym pomiarze odległości Ziemia-Księżyc.
1976
Stephen William Hawking (1942-2018) sformułował drugą zasadę termodynamiki dla czarnych dziur.
1976
Robert F. C. Vessot (1917-2014) i Martin W. Levine ze współpracownikami przeprowadzili w czerwcu 1976 test OTW z maserem wodorowym potwierdzający z bardzo dużą dokładnością (0,007%) grawitacyjną dylatację czasu (grawitacyjne poczerwienienie). Test ten nazywany jest też doświadczeniem Vesssota-Levine.
Porównano częstotliwości mikrofalowych sygnałów generowanych przez wodorowy maser umieszczony w rakiecie wystrzelonej na wysokość 10000 km z częstotliwością masera pozostawionego na powierzchni Ziemi.
- R. F. C. Vessot, M. W. Levine, et al.:
Test of Relativistic Gravitation with a Space-Borne Hydrogen Maser.
Physical Review Letters 45, 26 (29 December 1980) 2081-2084.
1978
Christian M?ller (1904-1980) zmodyfikował Ogólną Teorię Względności, konstruując nową teorię pola w przestrzeni Weintzenböcka (teoria grawitacji M?llera).
1979
Joseph Hooton Taylor (ur. 1941) wykazał, że podwójny pulsar emituje fale grawitacyjne. Po czterech latach obserwacji zarejestrował, że okres obiegu orbity pulsara zmniejsza się o 75 milionowych części sekundy na rok. Jest to spowodowane emisją fal grawitacyjnych. Pulsar i towarzysząca mu gwiazda neutronowa tracą energię i zbliżają się do siebie. Zgodnie z trzecim prawem Keplera okres obiegu orbity staje się krótszy.
Istnienie fal grawitacyjnych po raz pierwszy postulował Einstein już w 1916.
1979
Robert Henry Dicke (1916-1997) i Phillip James Edwin Peebles (ur. 1935) sformułowali tzw. "problem płaskości". Tuż po Wielkim Wybuchu gęstość materii we Wszechświecie powinna być zbliżona do krytycznej, czyli takiej przy której staje się on płaski, a szybkość ekspansji ulega spowolnieniu. W przeciwnym przypadku dawno temu nastąpiłby już Wielki Kolaps lub stan prawie próżni.
Podali kryteria pozwalające ustalić typ wszechświata na podstawie wartości parametru gęstości ? . (? z definicji jest stosunkiem średniej gęstości masy we wszechświecie do krytycznej gęstości masy.)
Jeżeli ? < 1, to Wszechświat jest otwarty, czyli będzie rozszerzać się wiecznie.
Jeżeli ? > 1, to Wszechświat jest zamknięty, czyli będzie rozszerzać się tylko do pewnego momentu, a następnie zacznie się kurczyć.
Jeżeli ? = 1, to Wszechświat jest płaski, rozszerza się coraz wolniej.
1979
Dennis Walsh (1933-2005), Robert F. Carswell i Ray J. Weymann odkryli kwazara będącego soczewką grawitacyjną.
1980
Bronisław Edward Średniawa (1917-2014) badał relatywistyczne równania ruchu cząstki spinowej.
1981
Alan Harvey Guth (ur. 1947) zaproponował model bardzo wczesnego wszechświata, nazwanego przez niego wszechświatem inflacyjnym.
1982
Andriej Dymitrowicz Linde (ur. 1948) przedstawił teorię "nowej inflacji".
1983
Stephen William Hawking (1942-2018) wprowadził pojęcie funkcji falowej wszechświata.
1983
Dymitr Dymitrowicz Iwanienko (1904-1994) badał teorię grawitacji z cechowaniem, uwzględniającą krzywiznę i skręcenie.
1983
Andriej Dymitrowicz Linde (ur. 1948) zaproponował teorię "chaotycznej inflacji".
1986
Andriej Dymitrowicz Linde (ur. 1948) opracował teorię "permanentnie samo-reprodukującej się inflacji".
1990
Grupa COBE: John C. Mather (ur. 1946) i współpracownicy opublikowali doniesienie: Wstępne pomiary spektrum kosmicznego mikrofalowego tła uzyskane przez satelitę COBE.
1991
Grupa COBE: George F. Smoot (ur. 1945) i współpracownicy opublikowali doniesienie: Pierwsze wyniki pomiaru anizotropii kosmicznego mikrofalowego promieniowania tła uzyskane przez satelitę COBE.
1994
Andriej Dymitrowicz Linde (ur. 1948) ogłosił teorię "hybrydowej inflacji".
1998
Saul Perlmutter (ur. 1959) oraz niezależnie Brian P. Schmidt (ur. 1967) i Adam G. Ries (ur. 1969) odkryli (1998) gwałtowny wzrost poczerwienienia światła docierającego do Ziemi z bardzo odległych źródeł.
2001
Pawel O. Mazur i Emil Motolla podali warstwowy model czarnej dziury, otrzymał on nazwę grawastar.
2002
Sergei M. Kopeikin (ur. 1956) i Edward B. Fomalont wykazali, że wartość prędkości fal grawitacyjnych jest taka sama jak wartość prędkości światła w próżni.
2003
Bruno Bertotti (1930-2018), L. Iess i Paolo Tortora przeprowadzili test ogólnej teorii względności, w którym wykorzystali połączenie radiowe Ziemi ze statkiem kosmicznym Cassini. Pomiarów dokonano, gdy między Ziemią i Cassini znajdowało się Słońce. Odchylenie fal radiowych i zmianę ich częstości przez Słońce na trasie Ziemia-Cassini-Ziemia zmierzono z dużą dokładnością. Wyniki potwierdziły przewidywania wynikające z OTW.
2006
Raymond Y. Ciao (ur. 1940) zaproponował nową metodę generowania i detekcji fal grawitacyjnych, konstruując mikrofalowy generator i detektor helowy.
2011
20 marca 2004 satelita Gravity Probe B został umieszczony na orbicie biegunowej (polarnej) o promieniu 642 km.
Na pokładzie satelity znajdowały się cztery kriogeniczne żyroskopy, chociaż tylko jeden z nich był niezbędny. Rotory żyroskopów były kulami o średnicy 38 mm wykonanymi z kwarcu i pokrytymi warstewką niobu, zawieszone były elektrostatycznie.
Uzyskane w 2011 wyniki potwierdziły z duża dokładnością istnienie precesji Schiffa.
Misja była prowadzona przez NASA i Uniwersytet w Stanford pod kierunkiem C. W. Francisa Everita (ur. 1934).
2015
14 września 2015 oba detektory LIGO zarejestrowały sygnał pochodzący od zlewających się dwóch czarnych dziur.
- B. P. Abbott et al. (LIGO Scientific Collaboration and Virgo Collaboration):
Observation of Gravitational Waves from a Binary Black Hole Merger.
Physical Review Letters 116 (11 February 2016) 061102 (16 pages) [1010 authors].
- Z. Osiak:
Giganci Teorii Względności.
