Kalisz 1945 i zbrodnia w Marchwaczu - Robert Primke, Katarzyna Suchecka

Wstęp

Ofensywa zimowa 12 stycznia - 7 lutego 1945 roku, nazywana również operacją wiślańsko-odrzańską rozpoczęła się 12 stycznia 1945 roku. Uderzenie realizowano z dwóch przyczółków:

- warecko-magnuszewskiego pod Puławami, skąd ruszył I Front Białoruski marszałka Georgija Żukowa, jego zadaniem było osiągniecie Odry w okolicach Kostrzyna;

- sandomierskiego, skąd ruszył I Front Ukraiński pod dowództwem marszałka Iwana Koniewa, który miał dotrzeć do Wrocławia.

Szybko okazało się, że osławiony niemiecki front wschodni rozpadł się jak domek z kart. Uderzenie było tak potężne, że wiele niemieckich jednostek znalazło się na tyłach frontu. Część z nich wyruszyła na zachód w tak zwanym "wędrującym kotle".

W prezentowanej publikacji omówiono działania wojenne w rejonie szeroko rozumianej okolicy Kalisza począwszy od drugiej połowy stycznia 1945 roku.

Na interesującym nas kierunku, w ramach tak zwanej warszawsko-poznańskiej operacji, działały następujące związki taktyczne wchodzące w skład 1 Frontu Białoruskiego dowodzonego przez marszałka Związku Radzieckiego Gieorgijja Żukowa: 9 Samodzielny Korpus Pancerny generała lejtnanta J. Kiriczenki, wojska 33 armii generała pułkownika W. Cwietajewa - 16 Korpus Strzelecki generała majora Jerofieja Dobrowolskiego i 7 Samodzielny Korpus Kawalerii Gwardii generała lejtnanta M. Konstantinowa. Ukazano w niej również kulisy i przebieg największej zbrodni dokonanej przez niemieckich żołnierzy ze wspomnianego "wędrującego kotła".

W dotychczasowej literaturze tematu nie przedstawiono pełnego przebiegu działań wojennych w rejonie Kalisza. To pierwsza próba ukazania tego tematu w oparciu przede wszystkim o źródła sowieckie. Z tego powodu należy z ogromnym dystansem podchodzić do wykazanych w dokumentach strat niemieckich. Wydaje się jednak, że prezentowana broszura wypełnia pewną lukę w dotychczasowej literaturze opisującej ten temat.