ROZDZIAŁ I Czym jest kolagen i dlaczego jest ważny?
Kolagen możemy nazwać mechanicznym arcydziełem natury.
- Jest to białko, a zarazem jakby klej z białek spajający organizm.
- Jest obecny w ciele każdego ssaka, wytwarza go sam organizm. Kolagen znajduje się w tkance łącznej. Jest jednym z podstawowych elementów budujących m.in. skórę, ścięgna, kości, stawy, rogówkę oka. Włókna kolagenowe są niezwykle rozciągliwe i wytrzymałe. Białko to stanowi ochronę narządów wewnętrznych (takich jak nerki, wątroba, żołądek) oraz utrzymuje je we właściwym położeniu.
- Kolagen to białko odpowiedzialne za zdrowe stawy i elastyczność, czyli rozciągliwość skóry, ale też warunkuje jej prawidłowe uwodnienie. Pomaga w tworzeniu się fibroblastów w skórze właściwej (środkowa warstwa skóry), co ma wpływ na tworzenie się nowych komórek. Odgrywa też rolę w zastępowaniu martwych komórek skóry.
- Kolagen znajduje się w kościach, mięśniach i krwi, stanowiąc trzy czwarte skóry i jedną trzecią całego białka w organizmie.
Organizm naturalnie wytwarza kolagen. U młodego człowieka jest go zwykle pod dostatkiem. Niestety, produkcja kolagenu zaczyna spadać w wieku około 25 lat. Jednocześnie, wraz z wiekiem, ulega rozkładowi dotychczas wytworzony, obecny w ciele kolagen, a organizmowi coraz trudniej jest produkować go więcej. Poziom kolagenu zmniejsza się jeszcze bardziej u kobiet po menopauzie.
Kolagenowi szkodzi:
palenie tytoniu, które zmniejsza produkcję kolagenu, ponadto niszczy kolagen i elastynę, prowadząc do powstawania zmarszczek i spowolnienia gojenia się ran. Są to skutki działania nikotyny. Nikotyna zwęża naczynia krwionośne w pobliżu powierzchni skóry, uniemożliwiając dostarczanie tlenu i składników odżywczych; cukier, a dokładniej spożywanie zbyt dużej ilości cukru i rafinowanych węglowodanów. Cukier przyłącza się do białek, co je uszkadza, powodując, że kolagen staje się słaby, suchy i kruchy; ekspozycja na światło ultrafioletowe. Nadmiar promieni słonecznych zmniejsza produkcję kolagenu i powoduje szybszy jego rozkład. Uwaga na opalanie! choroby autoimmunologiczne (gdy układ odpornościowy organizmu atakuje własne tkanki) mogą uszkadzać kolagen; mutacje genetyczne mogą również powodować uszkodzenia kolagenu. Nieprawidłowości w budowie kolagenu powodują takie stany jak zespół Ehlersa-Danlosa czy wrodzona łamliwość kości.
Picie kawy a kolagen
Dość powszechne jest przekonanie, że picie kawy uszkadza kolagen. Rzeczywiście tak się dzieje, ale mechanizm ten działa tam, gdzie kolagen jest w nadmiarze, czyli paradoksalnie nie szkodzi, a pomaga organizmowi, bo w ten sposób chroni wątrobę i trzustkę przed cukrzycą typu 2. Nie ma obawy - ilość kawy, którą pochłaniają nawet najwięksi kawosze, kolagenowi na pewno nie zaszkodzi.