- To dejcie mi jeszcze tego leberwusztu, tak ze dwajścia deko. A tyn krupniok to po wiela? Dobry go mocie? - pytała sie rubo baba. Szło pomiarkować, że miyszko kajś tukej, na Nikiszu, skiż tego, co prziszła ôblyczono ino w jakiś zmaraszony fortuch i w laciach.
- Ja, dobry. Nale wiycie jak to je z krupniokami, jednymu bydzie smakować, a inkszymu niy. Nojlepij sie weźcie trocha na smak, a jak wom spasuje, to zajtry przidziecie zaś - pedziała sprzedowaczka Hyjdla Latuscyno. Jeszcze trzi roki nazod Latuscyno robiła za sekretarki u wojewody, ino że j?m wyciepli - wtynczos, kej prziszoł dran tyn nowy gupielok. Co to je ale za pitomy chop! Gorol, ze Warszawy. Prz?dzij robił kajś w Poznaniu, Rzeszowie i Łodzi za byjamtra. Hyjdla niy poradziła spokopić takich ludzi, kerym b?ło egal, kaj robi?m. Dzisiej ich ciepniesz sam, zajtry hań... I wiela taki gizd mo kompleks?w! Dyć ôd razu szło sie pokapować, że taki to niy ciyrpi Śl?nzok?w, som ani niy wiy po jakiymu. Dziepiyro niyskorzyj Latuscynie pedzieli, że ônyj wyciepli ino skuli tego, co sie rozśmioła, kej zoboczyła wisieć nowo tabulka na dźwiyrzach biura wojewody. Tak choby to boła jeji wina, że chop sie tak maszketnie mianuje... No i napoczła patrzeć za robot?m kaj indzij. Hyjdla b?ła normalno baba, za żodne piyni?ndze niy wykludziłaby sie kajś indzij, tak jak tyn gupielok, ino skiż roboty. Skuli tego poszła robić za sprzedowaczki. Niykerym sie mogło zdować, że to je gańba, że baba, kero robiła za sekretarka u wojewody, terozki robi w ańfachowym konz?mie na Nikiszu. Ja, mogłaby iść kajś robić do biura, ino że wolała sam wele chaupy. A ta rubo baba w fortuchu to już kejś prz?dzij cosik u nij kupowała, nale Hyjdla za pier?na niy poradziła prziść ku tymu jak ôna sie mianuje. A tak po prowdzie to b?ło jij egal, bo już myślała ô tym, coby iść gibko do d?m. B?ło trzi ćwiyrci na sz?sto i prawie miała zawiyrać. W radyjoku leciała jakoś śpiywka Tyjo Kopycioka, fest popularnego śpiywoka, za kerym b?ły gupie terozki wszyskie mode frelki. Baba wziynła sw?j leberwuszt, krupniok i żymły i pocisła weg. W dźwiyrzach minyła sie z Wyciśloczk?m, kero robiła za sprzedowaczki w kiosku z cajtungami za winklym, wele bus-sztele. Wyciśloczka tyż zawdy zawiyrała kiosek ô tym czasie i wtedy ôwdy prziłaziła po Hyjdle po robocie.
- Co, Hyjdelka, bydziesz zawiyrać?
- Ja, hnet.
- Ty, forszteluj sie, prawie b?ł u mie po cajtung tyn Achim ôd Hanusiczki, wiysz kery, pra?
- Toć. Tyn policaj, ja?
- Jezderkusie, co sie porobiło z tym synkiem, aże żol na niygo patrzeć. To prz?dzij b?ł taki gryfny karlus!
- A co? Durś tela słepie?
- Ty, jo go trzyźwego chyba ôd sztyrech lot ani roz niy widziała! Godaj?m, że ôn sie blank zał?m?ł po tyj Srogij Chaji.
- Niy ma sie co dziwować. Kupa ludzi dostało wtynczos na gowa - sp?mniała sie Latuscyno - Przeca to ani niy szło spokopić, co sie tukej dzioło. Wiysz, jak fto mi?ł słabszo psychika, to niy jedyn dostoł szmyrgla.
- Mie to sie zdowo, że u niygo to kajś w gynach tyż siedziało, wiysz? - Wyciśloczka szczeliła chytro macha - Przeca jo downo zn?m ta familjo. Jego muter tyż dostała na gowa, kej ôn jeszcze b?ł bajtlym. Wtynczos ô tym baby durś tukej na placu godały. Że niby ôna zolyciła z kamratym ôd starego Hanusika, jeji chopa. Ginter mu b?ło. Ja, staremu Hanusikowi b?ło Ginter, a jak sie nazyw?ł tyn jego kamrat, to żech przepomniała... Poczkej, możno mi sie sp?mni. Niy, niy pamiyntom, możno sie sp?mna niyskorzyj. No i ôna zolyciła z tym drugim, kej starego Hanusika zasuło na grubie. Bezma tak jij b?ło skiż tego gańba, że dostała ała. Bo ôna prawie b?ła z tym drugim, kej tego jeji chopa zasuło. Skuli tego Achima chowała c?łkie życie jego ?uma, staro Hanusiczka. Wiysz, ta, keryj sie umarło niydowno.
Latuscyno poradziła sie pokapować, kery to je chop, ô kerym tamta godo, nale już inkszych za pier?na sp?mnieć sie niy umiała.
- Ino, że, wiysz, wypić sie, to ôn zawdy lubi?ł, nale terozki to... Dej pok?j... - ôsprawiała durch Wyciśloczka - A to przeca b?ł taki dobry policaj. ?n za k?misorza robił, wiysz? Wiela ôn wyerklerow?ł takich roztomajtych fest ciynżkich fal?w! Prz?dzij, zaczym zacz?n tela pić...
- Ty, Frida, cicho bydź. ?n sam prawie włazi rajn! - pedziała Latuscyno. I richtich, do konz?mu wloz chop ôblyczony w czorno lyjderjakla i światło oberhymda, keryj niy mi?ł ani wrażonyj do galot, skiż czego wygl?nd?ł k?ncek na l?mpa. Klajcbaby ?roz sztopły klachać. Wyciśloczka p?nkła sie, coby zrobić mu plac wele tofle.
- Dejcie mi sztyry żymły i dwa te wusztliki, co tam mocie wisieć. I zymft - pedzi?ł chop - I jeszcze flaszka gorzołki.
Latuscyno i Wyciśloczka wejrzały jedna na drugo, żodno nic niy pedziała. Sprzedowaczka dała mu żymły, wusztliki i zymft.
- Dwanoście bydzie.
- I jeszcze flaszka gorzołki - sp?mni?ł jij chop.
Latuscyno szczeliła macha do swoji kamratki, nale zouwizou i tak musiała dać mu ta gorzoła.
- Panie Hanusik, eli wom sie niy wydowo, że byście mogli k?ncek sztopn?nć z t?m gorzołk?m? - wyrychliła sie ôroz Wyciśloczka.
- A wom sie, Wyciślokowo, niy wydowo, żeście s?m k?ncek wrazidlate? - spyt?ł sie frechownie chop.
Klajcbaba fr?nkła cosik sama do siebie. Hanusik ciepn?ł piyni?ndze i posz?ł weg.
- Żol chopa - pedziała Wyciśloczka, kej ino dźwiyrze sie za nim zawarły.
***
- Dzisiej, roztomiłe bajtle, pogodomy ô tym, czymuście s?m nojwiyncyj rade - napocz?n lekcyjo recht?r Francik Kwasigroch - Niy, niy ô fusbalu, Tomek. Ô Justinie Bieberze tyż niy bydymy ôsprawiać. Hanka, eli jo wygl?nd?m na takigo, co rod ôsprawio ô Bieberze? - chudy, glacaty choby byrna Kwasigroch, kery niydowno fajerow?ł abrahama, blank niy wygl?nd?ł na takigo. - Pogodomy dzisiej ô stworokach. Ô naszych śl?nskich stworokach!
- Jeee! - pedzieli szkolorze i aże im sie gymby rozśmioły, bo richtich zawdy rade godały ô roztomajtych straszkach.
- Sp?mnijcie mi nojprz?d, co żech w?m ł?ńskigo tydnia już pedzi?ł. J?zik, ty godej - pedzi?ł Kwasigroch do brylatego syneczka, kery siedzi?ł w piyrszyj raji i durś dźwig?ł rynka, egal ô coby sie go pytać.
- No... Godali my, że na Ślonsku to nojwiyncyj b?ło utopc?w i jak ftoś sz?ł do d?m niyskoro wele rzyki, to ône takich chytały i wciepowały do wody. A na polach to r?mplowały połednice, ale ône to napasztowały ludzi ino w połednie. No i Skarbnik b?ł na grubie... I jeszcze b?ły te... No... Jak ône sie mianuj?m...
- Gorole! - wyrychlił sie ôroz piegaty Adik, buks, kery siedzi?ł zawdy kajś ze zadku, krykl?ł w hefcie roztomajte maszketne ôbrozki, a jak już cosik pedzi?ł, to ino na bozny, skuli tego, coby sie inksze bajtle miały z czego pośmioć. I richtich, niykere zaczły sie chichrać.
- Co ty zaś fandzolisz, Adi - znerwow?ł sie Kwasigroch - Dyć gorole to żodne stworoki, ino normalne ludzie, kere piyrwyj miyszkali za rzykom, a terozki to już wszyndzie idzie ich trefić.
- To tak jak szwoby! Moja ?uma mieli szwoby ł?ńskigo roku! - wyrychliła sie rubo Dorka, kero miała na gowie wywi?nzano modro szlajfka.
- Niy godej! I co? - zeszterowała sie zaroz Werka, kero siedziała wele nij i zawdy sie nerwowała skuli utrop?w ôd inkszych.
- Bydźcie cicho, frelki! - pedzi?ł Kwasigroch - Kożdy z wos jakigoś gorola zno. W?m sie zdowo, co ône by rade byli skuli tego, co ich mianujecie szwobami i stworokami?
- A m?j ujek mo libsta z gorolyji! - wyrychliła sie zaś rubo Dorka.
- Niy godej! Richtich? I w jakij godce ôna godo z wami? - spytała sie Werka.
- Bydźcie cicho, frelki - pedzi?ł im recht?r - Mieli my godać dzisiej ô utopcach, a niy ô gorolach, pra? Ecik, co ty zaś sznupiesz w tyj pukeltaszy, przeca i tak terozki niy bydziesz śniod?ł, pra? Dzisiej pogodomy ô tym, czego niy śmiycie... Romek, przestoń napasztować ta Małgola... czego niy śmiycie robić, kej by fto z wos trefił...
Wtynczos prawie dźwiyrze ôd klasy sie ôdymkły i stan?ł w nich chop w ancugu i brylach. Po gymbie b?ł bioły, choby kryjda, kero trzim?ł w rynce Kwasigroch. Bajtle zaroz sztopły godki, kożdy po cichu wst?ł ze swoigo stołka i filow?ł na swoje szczewiki abo na zol.
- Dobry, panie dyrecht?r - pedziały.
Dyrecht?r Czoik nic im niy ôdpedzi?ł, ino st?ł we dźwiyrzach i filow?ł na Kwasigrocha. Szło sie zmiarkować, że je fest markotny. Yntlich pedzi?ł po cichu:
- Francik, p?dź ino do mie na chwila.
- Bajtle, bydźcie cicho i niy rojbrujcie za wiela - przikoz?ł Kwasigroch i posz?ł za dyrecht?rym. C?łko droga do jego gabinetu durś sztaunow?ł, co je louz. Kej yntlich wlyźli rajn, ôboczył siedzieć już jednego chopa, ôblyczonego w czorny ancug, z czornym bindrym i w czornych zonenbrylach. Na stole stoły dwie szolki tyju i aszynbecher, a wele ściany szrank, w kerym dyrecht?r trzim?ł roztomajte pokale, dyplomy i inksze prymije szafniyntne bez szkolorzy. Czoik koz?ł mu sie siedn?nć na drugim stołku.
- Francik, Francik... Wiela razy żech ci god?ł, co niy śmiysz ôsprawiać im ô tych stworokach - napocz?n godka dyrecht?r Czoik.
- Dyć przeca jo ino prowda god?m - ôdpedzi?ł hardo Kwasigroch.
- Francik, ty już richtich niy pamiyntosz, co sam sie dzioło piynć lot do zadku?
- Roztomajcie godaj?m. Telewizyjo warszawsko, eli poradza sie sp?mnieć, pedziała, co sam r?mplowali grubiorze.
Czoik seblyk bryle i zacz?n trić ôczy, choby mu sie na płaczki zbierało. Nale kej wejrz?ł zaś na Kwasigrocha, tyn pokapow?ł sie, że dyrecht?r niy ślimt?ł, ino fest ciynżko mi?ł pedzieć to, skiż czego sam go pyt?ł.
- Ja, grubiorze... Ty mie, Francik, za bozna robisz? Ôba my sam byli, ôba my na włosne ôczy widzieli, co sie dzioło i ôba wiymy, po jakiymu. Wiysz ô czym godo si?dmy artikel ôd Ustawy Normalizacyjnyj?
- Ja. Niy śmiymy godać o śl?nskich stworokach.
- A czworty artikel?
- Niy śmiymy godać po śl?nsku.
Dyrecht?r Czoik szlukn?ł sie tyju ze szolki, zaczym pedzi?ł to, co pedzieć yntlich musi?ł.
- Francik... Niy gorsz sie na mie, ale już sam niy robisz. M?m ino nadzieja, że poradzisz spokopić moja sytuacyjo...
- Co? Wyciepujecie mie z roboty? Przeca jo mi?ł prawie na bezrok iść na pynzyjo! - Kwasigrocha aże pizła hicywela, a szłapy mi?ł miynke choby hauskyjza.
- Francik, dej sie pedzieć, ty mosz, chopie, za tela szczynścio. Tyn chop, kery tukej siedzi, to je inszpekt?r Malina z Warszawy - Czoik pokoz?ł na chopa w czornym ancugu - Ôn sam ekstra przijech?ł, coby cie zawrzić. Ino, że jego ?uma je ze Pszczyny, skuli czego zrobiło mu sie ciebie żol i pado, że cie niy zawrze. Ale zouwizou, robić sam już niy śmiysz. Niy gorsz sie.
Kwasigroch nic niy pedzi?ł, wst?ł ze stołka i posz?ł weg. W gowie mu szel?ntało i t?mpało choby na grubie, a gorko mu tak b?ło, że myśl?ł, co hnet sie kopyrtnie. Przisz?ł ku tymu, co tak sie musz?m czuć boksery, kere tela co zebrali ciynżko fanga.
***
