Wstęp
1 Zob. trzytomowa seria o upadku państw, ludów i cywilizacji, której autor Jared Diamond winy zwykle upatruje w chorobach, zmianach klimatycznych, degradacji środowiska lub dysproporcji między liczbą ludności a zasobami: Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies; Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed; oraz Upheaval: Turning Points for Nations in Crisis. Por. G. Parker, Global Crisis: War, Climate Change and Catastrophe in the Seventeenth Century; W. Scheidel, The Great Leveler: Violence and the History of Inequality from the Stone Age to the Twenty-First Century; oraz moją recenzję książki Scheidela Equal by Catastrophe, "Inference", https://inference-review.com/article/equal-by-catastrophe. ?
2 Aby zapoznać się z fascynującym opisem zapomnianych państw, które zostały zniszczone i w dużej mierze popadły w niepamięć, zob. N. Davies, Zaginione królestwa, w tym rozdziały o Tolosie, Alt Clud i Rusinach. ?
3 R. Beaton, Greece: Biography of a Modern Nation, s. 415-444. ?
.
Epilog
1* Cyceron, Laelius de amicitia (Laeliusz o przyjaźni), przeł. Władysław Witwicki [wszystkie przypisy dolne pochodzą od tłumacza]. ?
2* Percy Bysshe Shelley, Ozymandias, przeł. Adam Asnyk. ?
3* It Can't Happen Here - taki tytuł nosi powieść Sinclaira Lewisa z 1935 roku. ?
