Księżniczka - Władysław St. Reymont

Reflow text when sidebars are open.
...Uroczyste święto panowało na nieskończonej Milwaukee Avenue: sklepy były zamknięte, saloony przywarte, ruch wozów powstrzymany, tramwaje nieczynne, a tylko niekiedy przemykał z rykiem jakiś wojskowy automobil pod rozwiniętym gwiaździstym sztandarem; cała zaś avenue od piwnic aż po dachy obwieszona była niezliczonymi chorągwiami, napisami i kolorowymi plakatami, że co chwila, niby stada ptactwa, łopotało tysiące barwnych skrzydeł w szarym, zimowym powietrzu. Zimno bowiem było, padał suchy, rzadki śnieg, ciężkie, ołowiane niebo zwisało nisko nad miastem i lodowaty wiatr prześwistywał z bocznych ulic, siejąc tumanami śnieżnego pyłu. Ale nikt na to nie zważał, ulica była literalnie zapchana tłumami, jedynie środkiem wyboistej jezdni szarzał pas wolnego miejsca, po którym spacerowali uroczyście policjanci. Nawet w oknach pootwieranych i na balkonach przystrojonych w dywany, portrety, girlandy i wstęgi w barwach wszystkich narodów koalicji również mrowili się ludzie. Widać ich było na dachach niższych domów i na drzewach; wieszali się po słupach tramwajowych, po kominach i gdzie się tylko dało.
Śnieg wciąż padał, przysłaniając sinawą, drgającą zasłoną całe to ludzkie mrowisko, a tylko niekiedy spod tego lodowatego okwiatu zrywał się jakby ryk morza, wybuchał orkanem wrzasków, bił w ołowiane niebo i ścichał, przemieniając się w głuche, nieustanne wrzenie głosów, szeptów, wołań.
Tłumy zbierały się już od południa na zapowiadany od kilku dni wymarsz ochotniczego oddziału, który wyruszał na dalekie pola bojów, do Francji. Kompania była sformowana przeważnie z Polaków, więc też i z chicagowskiej Polonii nie brakowało prawie nikogo, zebrali się na pożegnanie swoich bohaterskich chłopaków. Stawiła się też i reprezentacja władz federalnych, wojskowych i municypalnych. Stawiło się również całe prawdziwie amerykańskie Chicago. A prócz tego, istna wieża Babel języków, ras, narodów i kolorów skóry waliła ze wszystkich stron miasta, zapychając już boczne ulice i przejścia. Rosła też i niecierpliwość, bo modrawe zmierzchy jęły przysłaniać ulice. Tłum wrzał, kłębił się i miotał niby morze spętane kamiennymi brzegami. Co chwila ktoś alarmował, że już nadciągają, i wtedy wszystkie oczy rwały się w zaśnieżone dale i nieruchomieli w zasłuchanym oczekiwaniu. W tych nagłych ciszach głośniej dawały się słyszeć zadyszane, schrypnięte głosy sprzedających ekstra biuletyny z placu boju. Właśnie o pierwszym zmierzchu sypnęły się nadzwyczajne dodatki gazet na zgorączkowane tłumy, a każdy z nich już tytułami porywał oczy, zaciekawiał i roznamiętniał, każdy z nich bowiem krzyczał strasznymi ranami wojny i ociekał krwią tysięcy, wołał o nikczemności Niemców, o bombardowaniu miast, zabijaniu dzieci, kobiet i starców, o zatapianiu bezbronnych statków, zatruwaniu powietrza, o głodach, pożogach i gwałceniu wszelkich praw boskich i ludzkich...
Odczytywano głośno te wiadomości, a każde słowo targało duszę zgrozą, oburzeniem, gniewem i nienawiścią tak żywą, iż zaszemrały klątwy i złorzeczenia.
Tłumy zadygotały niby bór, zafalowały gwałtownie, i naraz głuchy pomruk wybuchnął grzmotem strasznej nienawiści.
- Śmierć Niemcom! Hańba! Śmierć Hunom! Śmierć barbarzyńcom!
Ale w tejże samej chwili zahuczały gdzieś w oddali potężne trąby i w modrawej głębi, zasnutej śnieżnym pyłem, zamajaczył rozkołysany las sztandarów i wiatr przynosił dźwięki narodowego hymnu.
Wszystkie kapelusze wyleciały w górę, tysiące chustek powiało z okien i balkonów, a sto tysięcy gardzieli zaśpiewało refren ukochanej pieśni.
And the star-spanglad banner, oh, long may it wave,
O'er the land of the free, and the home of the brave!
Śpiewali jednym, potężnym głosem uniesienia.
Śpiewała wolność ze wszystkiej mocy dumy niebosiężnym głosem szczęścia. Pochód zbliżał się szybko i toczył niby fala rozśpiewana, grzmiąca, pokryta bryzgami rozmiotanych na wietrze sztandarów. Niedojrzane jeszcze orkiestry, wycia elektrycznych organów, trąby, turkoty jadących armat, świsty, brawa i wzmagające się ustawicznie okrzyki tłumów grzmiały jak ocean, a i zwisające z domów chorągwie jęły się trzepotać i bić o ściany.
- Prawdziwie amerykański blef! - szepnął Topór, usiłując zajrzeć w głąb ulicy, ponad głowami niżej stojących. - Rekord wycia! - I zwrócił się do smukłej kobiety o popielatych włosach i błękitnych oczach. Uśmiechnęła się wzgardliwie. Stali całym towarzystwem na rogu jakiejś ulicy, na schodkach sklepowych.
- Dzisiaj w każdym okręgu jeden saloon wydaje drinksy za darmo dla ochotników! - objaśniał cicho jakiś obrzękły obywatel; haczykowaty nos mu poczerwieniał i królicze oczy połyskiwały złośliwie. Żuł gumę i oblizywał tłustym językiem grube, murzyńskie wargi.
- Well! Dla polskich bohaterów dzisiaj wszystkie szynki stoją otworem. Komitet płaci. Księża zbierają datki po kościołach na wypitkę! - śmiał się ktoś z olbrzymim cygarem w zębach i z brzuchem mocno wysadzonym.
- Jesteśmy w cenie. Licytują się po świecie o polskie mięso.
- Ciszej! - ostrzegała piękna pani. - Mogą nas obserwować...
- Robią to z pewnością - potwierdził młody, straszliwie chudy chłopak, rozglądając się podejrzliwie. Jego sweter rdzawy w zielone pasy zwracał uwagę.
- Piknikowe gęby, nastrój odpustowy, brakuje tylko karuzeli.
Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki