ROZDZIAŁ I.

Wstęp do tej księgi.

Sprawiedliwy wypuści jako lilia i kwitnąć będzie przed Panem na wieki. (Oz 14, 6). Księgę te nazwiemy Liliową doliną, dla odróżnienia od poprzedzającej noszącej napis Różanego Ogródka. Bo jak tamta przedstawiła nam cnoty podobne do róż czerwonych w ogrodzie Jezusa rosnących, tak niniejsza mówić będzie o wielu cnotach, jak o białych liliach, na dolinie poświęca, niech unika zgiełku, lubi samotność i nie mówi nic o rzeczach mu nieużytecznych.

2.

Zewnętrzne odzienie bez wewnętrznych zalet, nic w obliczu Boga nie znaczy. Jest to naczynie zewnątrz ozdobne, wewnątrz próżne. Jak z dobrego naczynia miły zapach się wznosi, tak z czystego i pobożnego serca wychodzą dobre słowa i uczynki, Bogu na chwałę, ludziom na pożytek. Rozważ więc bracie stanowisko twoje wobec ludzi, abyś się starał Bogu godnie się podobać a bliźnich czynem i świątobliwością budować. Wszystko cokolwiek dobrego lub złego w obliczu Boga uczynisz, na ciebie samego spłynie. Jedząc i pijąc, śpiąc i spoczywając lub idąc gdziekolwiek, czynisz wtedy uczynki według ciała i podobny jesteś zwierzętom, które biegają, żrą i piją i nasycają żołądek swój, dopóki go nie napełnią. A jeżeli im się kto sprzeciwia, bodą go i kopią, wzrokiem odstraszają, gryzą i wyją przeraźliwymi głosy. Do tych zwierząt podobni są ludzie z ciała, jako to łakomi, skąpcy i dumni, złośliwi i uparci, niemający Ducha Bożego, ale służący namiętnościom.

3.

Gdy zaś czuwasz i modlisz się, gdy czytasz i śpiewasz psalmy i hymny o Bogu i o Świętych Jego, gdy pościsz i opierasz się występkom, a bliźnim służysz, gdy grzechów twych żałujesz, wzdychasz i płaczesz, wyznajesz je i o przebaczenie prosisz, wtedy czynisz dzieło Ducha Św., według ducha żywot twój wiedziesz, i trzymasz się porządku duchowego życia. Wtenczas też podobnym jesteś Aniołom św. w niebie, którzy nieustannie Boga chwalą, błogosławią i śpiewają Mu, i nigdy twarzy od Niego nie odwracają. Przeciwnie, gdy się wynosisz, gniewasz i bliźnim uwłaczasz, gdy szemrzesz, kłamiesz i zwodzisz, drugich niepokoisz i z nieszczęścia ich się cieszysz, a smucisz, gdy im się dobrze wiedzie; gdy bliźnim gardzisz, a zysku twego we wszystkim szukasz, wtedy służysz czartowi, a przez złość i występki, jakie popełniasz, podobien jesteś piekła mieszkańcom. Ci puszczają cugle swym namiętnościom i złościom, gdzie tylko mogą, a nie będąc dobrymi, w złu brodzą i starają się kusić i opanować ludzi. Tak życie sprawiedliwych anielskiemu, życie cielesnych bydlęcemu, a życie pysznych szatańskiemu podobne. Strzeż się więc sługo boży, aby cię siecią swoją nie złowili, na sądzie ostatecznym nie oskarżyli i nie zawstydzili.