MARS 2199. Czerwona mgła - Marcus Slate

Kup ebooka

26.25 zł
21.79 zł (26,25 zł najniższa cena z 30 dni)

-
Proszę czekać

Rozdział 3. Mgła

Na Marsie wszystko, co nowe, bardzo szybko otrzymuje nazwę. To stary odruch ludzi zamkniętych pod kopułami, tunelami i warstwami kompozytu. Nazwać zjawisko to znaczy udawać, że już w połowie się nad nim panuje. Czerwona mgła, która dwa dni wcześniej była pojedynczym incydentem związanym z Tariqiem Solem, w trzecim dniu stała się serią zgłoszeń. W czwartym dniu była już mapą. W piątym - problemem administracyjnym. W szóstym - problemem filozoficznym. A siódmego dnia nikt nie mówił już o niej spokojnie.

Zaczęło się od rzeczy małych, niemal obraźliwie banalnych. Technik z sektora hydroponiki wyszedł z korytarza serwisowego, usiadł na skrzynce z filtrami i przez pięć minut śmiał się tak, że zabrakło mu tchu. Kiedy wreszcie przestał, powiedział, że za dziewięć dni jego drużyna z Cydonii wygra mecz finałowy po dogrywce, a bramkę zdobędzie rezerwowy, którego nikt nie wystawiłby nawet do podstawowego składu. Wszyscy uznali, że żartuje. Potem zapisano to w raporcie, bo od czasu Tariqa wszystko zapisywano. Dziewięć dni później wynik zgadzał się co do sekundy doliczonego czasu.

W laboratorium materiałowym młoda inżynierka, Lin Mei, stanęła nagle pośrodku przejścia, jakby ktoś z zewnątrz nacisnął przycisk pauzy. Czerwona mgła wypłynęła spod uszczelki technicznej, choć nie było tam szczeliny, przez którą mogłoby się przecisnąć choćby powietrze. Otoczyła ją na kilka sekund. Nie wdarła się do płuc. Nie osiadła na skórze. Nie wzbudziła alarmów biologicznych. Czujniki nie zarejestrowały toksyn, patogenów ani aktywności promieniotwórczej. Mgła po prostu była, zawieszona wokół niej jak myśl, której nie da się odgonić.

Lin Mei po wszystkim poprosiła o kartkę. W czasach Atlasu i predykcji papier był luksusem, ale w stresie ludzie wciąż chcieli czegoś, co stawia opór dłoni. Napisała kilka zdań, po czym złożyła kartkę i oddała dyżurnemu. Powiedziała, żeby otworzył ją dopiero jutro o trzynastej czternaście. O trzynastej trzynaście doszło do awarii ciśnienia w śluzie transportowej B-12. O trzynastej czternaście otwarto kartkę. Były tam nazwiska trzech osób, które miały zostać uwięzione po drugiej stronie, numer zaworu, który się zatnie, oraz jedno bardzo niemiłe zdanie o tym, że jeśli ktoś wreszcie nie wymieni tanich uszczelek z partii Kestrel-4, to następnym razem będą zbierać ciała z korytarza.

To był moment, w którym Adam Lorenz przestał traktować sprawę jak epidemię plotek. Siedział w centrum bezpieczeństwa nad pierwszymi zestawieniami. Zawodowo nie wierzył w cuda. Wierzył w zaniedbania, sabotaż, niekompetencję, błąd odczytu i ludzką skłonność do histerii. Cuda pojawiały się zwykle dopiero wtedy, gdy ktoś zapomniał sprawdzić przewód, logi i motywację. Ale tym razem logi były czyste, przewody szczelne, a motywacji brakowało. Mgła pojawiała się w różnych punktach kolonii i poza nią, przy odwiertach, przy masztach telemetrii, nawet przy starych modułach, które stały od lat nieużywane jak grobowce pierwszych ambicji.

Nie zabijała. To było najgorsze. Gdyby zabijała, Mars wiedziałby, jak reagować. Odcinanie sekcji. Kwarantanna. Broń. Procedura. Kolonia była zbudowana wokół prostego faktu, że śmierć z zewnątrz jest konkretna. Pęknięty wizjer jest konkretny. Spadek ciśnienia jest konkretny. Martwy organizm pod skanerem jest konkretny. Ale jak walczyć z czymś, co po prostu na chwilę obejmuje człowieka, a potem zostawia mu w głowie przyszłość?

W stołówkach i strefach wspólnych zaczęły się pierwsze, jeszcze prawie wesołe rozmowy. Ktoś opowiadał, że widział, jak za dwa tygodnie jego brat wygra awans do zarządu kopalni. Ktoś inny twierdził, że zna kombinację liczb loterii wewnątrzkolonijnej, co samo w sobie było dość komiczne, bo loteria służyła głównie rozdzielaniu rzadkich przywilejów rekreacyjnych, a nie fortun. Jedna z biolożek usłyszała podobno melodię, której jeszcze nie skomponowano. Kucharka z modułu południowego wiedziała, że za jedenaście dni przyjdzie transport świeżych cytrusów, więc po raz pierwszy od roku nie kłóciła się z zaopatrzeniem o przydział syntetycznych aromatów.

To wszystko brzmiało jak dziwna łaska. Jak nagroda od kosmosu, który dotąd był wyłącznie głuchy. Ludzie, zmęczeni życiem w miejscu, gdzie każdy oddech przechodzi przez filtr, zaczęli patrzeć na mgłę jak na coś pomiędzy anomalią a objawieniem. Niektórzy prosili wręcz o kontakt. Krążyły plotki o technikach, którzy specjalnie brali dyżury przy zewnętrznych śluzach, licząc na własne kilka sekund z czerwonym obłokiem. W sieci kolonijnej pojawiły się żarty, memy i pierwsze aukcje. "Sprzedam termin przy południowym kolektorze, wysoka szansa na objęcie przez przyszłość". "Wyniki meczów po kontakcie, tanio, tylko dla znajomych". "Mgła mówi, inwestuj w hel-3 i nie ufaj Cesarowi z księgowości".

Tomas Hale czytał te wpisy z twarzą człowieka, który widzi dzieci bawiące się na cienkim lodzie. Atlas przewidywał, bo rzeczywistość zostawiała ślady własnej przyszłości. Delikatne, statystyczne, ledwie uchwytne. Nigdy dotąd nie wyglądało to tak bezpośrednio. Nigdy nie przechodziło przez ludzi. Nigdy nie wracało w formie wspomnienia czegoś, czego jeszcze nie było.

Kiedy spotkał Emily Crow w głównym korytarzu badawczym, powiedział tylko jedno zdanie.

- Jeśli to są wspomnienia, to znaczy, że zdarzenia już gdzieś istnieją.

Emily nie odpowiedziała od razu. Zatrzymała się przy panoramicznym ekranie, za którym rozciągała się rdzawa równina, płaska i obojętna. Potem odparła cicho:

- Albo istnieje coś, co bardzo chce, żebyśmy tak myśleli.

W kolonii Nowe Syrtis po raz pierwszy od dawna zapanował nie tyle strach, ile fascynacja. A fascynacja jest groźniejsza. Strach każe się cofnąć. Fascynacja każe zrobić krok naprzód. Nawet wtedy, kiedy pod stopą nie ma już podłogi.

Prawdziwa skala zjawiska ujawniła się dopiero wtedy, gdy Lorenz wymusił obowiązek zgłaszania kontaktu z mgłą. W normalnych okolicznościach mieszkańcy Marsa bronili prywatności z zaciętością właściwą ludziom żyjącym zbyt blisko siebie. Każdy wiedział, ile znaczy choćby iluzja osobnego świata. Ale tym razem nacisk bezpieczeństwa, ciekawość naukowców i czysta społeczna panika sprawiły, że zgłoszenia płynęły bez końca. Powstała nowa kategoria medyczna i nowa kategoria kłamstwa.

Bo nie każdy mówił prawdę.

Jedni zmyślali, chcąc być ważni. Inni ukrywali to, co zobaczyli, bo wiedza była zbyt cenna. Jeszcze inni po prostu nie potrafili opisać doświadczenia. Mówili, że to nie wizja, nie głos, nie obraz. Bardziej jak wspomnienie, które nagle wraca z pełną pewnością emocji. Nie "wydaje mi się, że jutro spadnie śrubka z drona", ale "pamiętam, jak jutro śrubka spadła mi pod nogi i jak zakląłem". Ta różnica była subtelna i przerażająca. To nie było przeczucie. To była pamięć.

W medycznym skrzydle B zorganizowano serię wywiadów. Emily Crow uczestniczyła w nich osobiście, choć oficjalnie nie musiała. Tworzyła część algorytmów Atlasu i jako jedna z nielicznych rozumiała, jak cienka jest granica między danymi a metafizyką, jeśli odpowiednio długo patrzy się w równania. Siadała naprzeciwko ludzi, którzy jeszcze rano byli zwykłymi pracownikami kolonii, a wieczorem stawali się niechcianymi nośnikami przyszłości.

Pierwszy był operator dźwigów, szeroki w barkach mężczyzna o głosie tak niskim, że każde słowo brzmiało jak uruchamiany silnik. Po kontakcie z mgłą wiedział, że za sześć dni złamie rękę. Nie gdzieś kiedyś, tylko dokładnie na trzecim podeście przeładunkowym, przy skrzyni z modułami chłodzenia. Podał godzinę. Podał przyczynę. Podał nawet nazwisko człowieka, który pierwszy do niego podbiegnie. Kiedy Lorenz zapytał, czy można temu zapobiec, mężczyzna wzruszył ramionami z czymś bardzo bliskim rozpaczy.

- Nie wiem. Ja tego nie "widziałem". Ja to pamiętam. Rozumie pan różnicę? To już mnie boli. Tylko jeszcze nie teraz.

Potem przyszła nauczycielka z modułu rodzinnego. Miała pięcioro uczniów na zmianie i twarz człowieka, który zbyt długo utrzymuje porządek wyłącznie siłą uprzejmości. Mgła dała jej wiedzę absurdalną i błahą: znała wyniki egzaminów, które dzieci miały pisać za dwa tygodnie. Wiedziała też, które z nich będzie płakało, choć dziś nie miało żadnego powodu. Emily słuchała, notowała, zadawała pytania pomocnicze. Nauczycielka drżała.

- To nie są tylko wyniki. Ja pamiętam ich twarze po oddaniu arkuszy. Pamiętam, kto będzie dumny, a kto będzie udawał, że go to nie obchodzi. Rozumie pani? Jeśli ja teraz zmienię sposób nauczania, jeśli pomogę temu chłopcu, czy wtedy wspomnienie zniknie? A jeśli nie zniknie, to po co ja tu siedzę?

W ciągu kilkunastu godzin lista przypadków stała się niewygodnie różnorodna. Jeden geolog znał przyszłe odczyty składu gruntu z miejsca, którego jeszcze nie wiercono. Księgowa wiedziała, że za miesiąc kurs udziałów jednej z ziemskich korporacji gwałtownie wzrośnie po pozornie nieistotnym przecieku. Dwóch nastolatków twierdziło, że pamięta dialog z kłótni, która miała odbyć się następnego wieczora w strefie rekreacyjnej, i już teraz ćwiczyli riposty, które ich przyszłe wersje ponoć przegapiły. Jeden lekarz po wyjściu z mgły zamilkł na trzy godziny, po czym złożył wniosek o natychmiastowy urlop psychologiczny. Dopiero następnego dnia wyznał, że pamięta śmierć swojej żony za trzydzieści dwa dni. Żony, która była zdrowa, spała obok niego i właśnie planowała z nim weekendową zmianę przy ogrodach glonowych.

Na początku społeczność reagowała tak, jak ludzie zawsze reagują na nowy rodzaj przewagi. Ktoś założył prywatny kanał wymiany "wspomnień użytkowych". Ktoś próbował handlować przewidywaniami cen. Grupa młodych inżynierów stworzyła ranking miejsc o największym prawdopodobieństwie kontaktu z mgłą i opatrzyła go skandalicznie wesołą nazwą "Przyszłościomat". Humor działał jak uszczelka w drzwiach - nie usuwał ciśnienia, ale pozwalał na chwilę zapomnieć, że po drugiej stronie jest próżnia.

Jednak bardzo szybko pojawił się drugi rodzaj wspomnień. Nieprzydatnych. Niehandlowych. Takich, których nie da się sprzedać ani obrócić w żart. Ktoś pamiętał, że za dwa tygodnie zerwie zaręczyny. Ktoś inny wiedział, że uśmiechnięty dziś kolega za cztery dni zniknie podczas patroli terenowych. Młoda lekarka pamiętała narodziny dziecka, którego jeszcze nie była pewna, czy w ogóle chce. Technik od paneli słonecznych pamiętał własną rozmowę z ojcem na Ziemi, zaplanowaną dopiero za miesiąc, i w tej rozmowie padało pożegnanie tonem tak ostatecznym, że nie potrafił potem spojrzeć na terminal komunikacyjny.

Atlas całe lata budowano jako narzędzie do przewidywania trendów, katastrof, ruchów zasobów i prawdopodobieństw społecznych. Nikt nie projektował go z myślą o tym, że zwykli ludzie zaczną nosić w głowie pojedyncze, ostre odłamki przyszłości. Elias Venn, dyrektor Atlasu, zwołał naradę kryzysową, ale sam wyglądał, jakby nie spał od dwóch dób. Miał tę szczególną twarz administratora wielkiego projektu: twarz człowieka, który przez lata sądził, że zarządza systemem, aż system odpowiedział, że to tylko miły pogląd.

Na spotkaniu Tomas Hale mówił o destabilizacji decyzji. Emily o pęknięciu granicy między obserwacją a uczestnictwem. Lorenz o zagrożeniu porządku publicznego. Venn słuchał, po czym stwierdził sucho, że wszyscy mają rację, a to bardzo zła wiadomość.

Bo kiedy ludzie pamiętają jutro, przestają żyć w jednym czasie. Część ich uwagi stoi już tam, gdzie ciało jeszcze nie dotarło. Rozmowy robią się dziwne. Gesty stają się ostrożniejsze. Milczenie nabiera ciężaru. Wspólne życie kolonii, i tak kruche, zaczyna się rozchodzić na kilka warstw jednocześnie. Jedni próbują zmienić przyszłość. Drudzy uznają, że nie ma sensu próbować. Trzeci zaczynają polować na informacje jak na tlen. A wszyscy, niezależnie od deklaracji, coraz częściej patrzą na siebie z pytaniem, którego nikt nie wypowiada na głos.

Co ty już o mnie pamiętasz?

Każda katastrofa ma okres próbny, w którym daje ludziom drobne korzyści. To właśnie wtedy jest najskuteczniejsza. Gdyby od początku przynosiła wyłącznie ból, wszyscy uciekaliby zgodnym ruchem. Ale jeśli najpierw da ci przewagę, pieniądze, ocaloną awarię, wygraną, nagłe szczęście - sam zaprosisz ją do środka.

Tak było z mgłą.

Po kilku dniach od pierwszych kontaktów część kolonii zaczęła traktować ją jak nieoficjalny zasób. Nie publicznie, rzecz jasna. Oficjalnie wszyscy byli zaniepokojeni. Oficjalnie bezpieczeństwo monitorowało strefy pojawień. Oficjalnie medycy zalecali spokój i obserwację neurologiczną. Ale nieoficjalnie ludzie organizowali małe pielgrzymki. Do magazynów, do starych śluz, do zewnętrznych przęseł, przy których czerwony obłok widywano najczęściej. Powstał nowy rodzaj kolejek - kolejek do czegoś, co mogło na kilka sekund zamienić niepewność w wiedzę.

Najpierw zyski wydawały się nieszkodliwe. Ktoś uratował uprawy, bo pamiętał awarię regulatora wilgotności. Ktoś uniknął potrącenia w tunelu cargo. Ktoś inny dzięki wiedzy o przyszłych przetargach magazynowych przesunął przydziały i oszczędził kolonii realne zasoby. Elias Venn, choć nigdy by tego nie przyznał publicznie, otrzymał poufny raport, z którego wynikało, że kilka "wspomnień po kontakcie" pozwoliło uniknąć strat liczonych w milionach kredytów transferowych. Rada kolonii zaczęła zadawać pytania bardziej praktyczne niż etyczne.

Czy zjawisko da się kontrolować? Czy można je wywoływać? Czy osoby po kontakcie da się przeszkolić? Czy Atlas może zintegrować te dane?

Emily Crow na te słowa zareagowała tak gwałtownie, że przez chwilę w sali zapadła cisza. Miała zwykle chłodny, precyzyjny sposób mówienia, który sprawiał, że nawet niezgoda brzmiała jak dobrze sformatowany dokument. Tym razem zabrzmiała jak człowiek, który poczuł swąd spalenizny.

- To nie są dane. To są ludzie po doświadczeniu, którego nie rozumiemy. Jeśli zaczniemy traktować ich jak czujniki, stracimy i ludzi, i prawdę.

Venn odpowiedział spokojnie, może nawet zbyt spokojnie.

- Jeśli tego nie zrobimy, możemy stracić całą kolonię.

To był spór nie o metodę, ale o język. W Atlasie wszystko zaczynało się od słów. Czy człowiek po kontakcie z mgłą jest świadkiem, pacjentem, nośnikiem, instrumentem, zasobem? Każde określenie przesuwało granicę tego, co wolno zrobić później. Tomas Hale słuchał i myślał, że w matematyce najszybciej psują się nie równania, lecz definicje.

Tymczasem poza salami narad sytuacja radykalizowała się po cichu. Na giełdach ziemskich odnotowano serię dziwnych, niewielkich, ale niezwykle trafnych ruchów z kont powiązanych pośrednio z Marsem. Dochodzenie finansowe ruszyło leniwie, bo przy transplanetarnych opóźnieniach wszystko ruszało leniwie, lecz sygnał poszedł w świat. Ktoś na Marsie wie coś, czego wiedzieć nie powinien. Ktoś zarabia na czasie jak na towarze.

W Nowym Syrtis też zaczęły się pęknięcia. Dwójka wspólników pokłóciła się o to, które z nich "pamiętało" korzystniejszy scenariusz inwestycyjny. W małżeństwie z sektora geologicznego wybuchła awantura, bo żona po kontakcie z mgłą wiedziała o przyszłej zdradzie męża, a mąż utrzymywał, że skoro zdarzenie jeszcze nie nastąpiło, nie można go osądzać za coś, czego formalnie nie zrobił. Ten argument, logicznie odrażający i psychologicznie bezradny, szybko stał się na kolonii ponurym dowcipem.

Jeszcze gorszy był przypadek lekarza, który pamiętał śmierć żony. Przez dwa dni nie odstępował jej na krok, zrezygnował z dyżurów, próbował wymusić pełną diagnostykę, potem zewnętrzną ewakuację medyczną. Żona, początkowo poruszona, potem wściekła, w końcu zażądała od niego przestrzeni. Trzeciego dnia mężczyzna przyznał podczas obowiązkowej konsultacji psychologicznej, że zaczyna żałować samego wspomnienia bardziej niż ewentualnej przyszłej śmierci żony.

- On nie patrzy już na mnie jak na człowieka - w końcu komuś powiedziała. - Patrzy jak na datę.