JEDEN
- Nie wolno ci ponownie schodzić pod wodę, Kowalska - powiedział porucznik Bartosz. - Wiatr znowu wieje od północy, a zaledwie przed chwilą otrzymaliśmy ostrzeżenie o możliwym sztormie.
Wanda przypinała już do stelaża dwie nowe butle z tlenem, ale przerwała tę czynność i wyjrzała przez okno bazy nurków. W tej chwili powierzchnią morza targał jedynie ostry południowo-wschodni wiatr, więc mocno lśniło w porannym słońcu, jednak dostrzegła, że na horyzoncie zaczynają się gromadzić ciemne chmury. Zobaczyła też w oddali krótki błysk wyładowania elektrycznego.
- To nie zabierze nam więcej niż dwadzieścia minut - upierała się. - A ja jestem prawie pewna, że znaleźliśmy właśnie Tygrysa.
- Skoro to jest Tygrys, do jutra na pewno nie zniknie - stwierdził porucznik Bartosz. - Jezu, przecież on tam tkwi prawie od dziewięćdziesięciu lat. - Popatrzył na drugiego nurka, starszego marynarza Pocztarka. - A ty co o tym sądzisz? - zapytał.
Pocztarek także przypinał do stelaża butlę z tlenem. Wzruszył jedynie ramionami i odpowiedział:
- Niech decyduje podporucznik Kowalska. To ona jest ekspertem.
- Chodzi mi o to, czy jesteś przekonany, że na pewno znaleźliście Tygrysa.
- Bez cienia wątpliwości to okręt podwodny - wtrąciła się Wanda. - Jego kiosk jest nietknięty, a przecież nic nie wiadomo o żadnym innym polskim okręcie podwodnym, który by kiedykolwiek zatonął w wodach Zatoki Gdańskiej. Moim zdaniem został trafiony torpedą. Jego kadłub jest mocno zniszczony po lewej stronie i, oczywiście, pokrywa go gruba warstwa małży oraz alg, więc na razie nie jesteśmy w stanie dostrzec żadnych oznaczeń, które pozwoliłyby go zidentyfikować.
- Uważasz, że da się wydobyć go na powierzchnię?
- Trudno powiedzieć. Kadłub może mieć sporo uszkodzeń strukturalnych, ale spoczywa na głębokości zaledwie trzydziestu ośmiu metrów, a dno morskie jest w tym miejscu twarde, więc nie zarył się zbyt głęboko.
Porucznik Bartosz osłonił oczy dłonią i popatrzył w kierunku północnym.
- Chyba nie mogę pozwolić wam na ponowne zanurkowanie. W końcu przypłynęliśmy tutaj tylko po to, żeby sprawdzić stan nitki Gazstreamu, a z waszej dotychczasowej oceny wynika, że uszkodzenia, które zlokalizowaliście, będzie można naprawić.
- Ale ten okręt podwodny znajduje się tuż pod nami. Później przez długi czas nie uzyskamy zgody, żeby tutaj powrócić, o ile w ogóle kiedykolwiek ją otrzymamy.
Porucznik Bartosz w zamyśleniu podrapał się po starannie przystrzyżonej rudej brodzie.
- Hmm... dobrze więc, zgoda - powiedział w końcu. - Nie jestem do końca przekonany, ale wygląda na to, że zanim nadejdzie sztorm, mamy jeszcze trochę czasu. Możecie jeszcze raz zejść pod wodę. Ale najwyżej na dwadzieścia minut, a jeśli wyślę wam sygnał wcześniej, będziecie musieli natychmiast się wynurzyć.
- Nie potrzebujemy więcej niż dwudziestu minut, panie poruczniku. Chcę tylko potwierdzić, że mamy do czynienia z Tygrysem, a nie z jakimś sowieckim okrętem podwodnym. Poza tym nakręcimy film, który pozwoli nam podjąć wstępną decyzję w sprawie dalszego postępowania. Spróbujemy dostać się do środka wraku i go spenetrować. A za jakiś czas, może go podniesiemy?
- Jeżeli postanowimy go podnieść, Jezu... to będzie kosztowało fortunę. Biedny stary sknera Skibiński powyrywa sobie włosy z głowy.
Bartosz miał na myśli wiceministra obrony narodowej, który trzymał budżet armii pod ścisłą kontrolą. Musiał minąć ponad rok, zanim Skibiński niechętnie udzielił zielonego światła dla budowy w Gdyni akademickiego centrum technologii podwodnej, przy dowództwie Marynarki Wojennej, gdzie Wanda od niedawna prowadziła zajęcia szkoleniowe. W tej chwili nie było jednak drugiego takiego centrum w Europie; posiadało własny głęboki akwen, keson i zbiorniki ciśnieniowe.
- Piotr, jesteś gotowy? - zapytała Wanda. - Tym razem przyjrzymy się dokładniej miejscu zniszczenia kadłuba. Może zdołamy też zajrzeć do środka?
Gdy tylko wyszli na pokład, oboje założyli maski. Piotr uniósł w górę kciuk, po czym korzystając z drabiny sznurkowej, zeszli na pokład pomocniczej łodzi pontonowej i natychmiast wskoczyli do wody.
Wanda uwielbiała pierwsze sekundy pod powierzchnią i natychmiast popłynęła w dół, chociaż woda była zimna. Z każdą chwilą dookoła robiło się coraz ciemniej. Odnosiła wrażenie, jakby właśnie wracała do miejsca, które było jej własnym, jakby wracała do starego domu, w którym dorastała, czasami w ciemności i w deszczu. Każda upływająca chwila przybliżała ją do dna morskiego, promień światła z jej latarki bezustannie krzyżował się z promieniem latarki Piotra. Przepłynęła pomiędzy nimi ławica srebrzystych śledzi, ignorując ich, jakby byli po prostu dwiema dodatkowymi rybami w morzu.
W końcu ujrzeli kiosk okrętu podwodnego, oblepiony zielonymi i czerwonymi algami i tysiącami srebrzystoszarych małż. Chociaż w tej chwili nie mogła go zidentyfikować ze stuprocentową pewnością, Wanda była przekonana, że znalazła ORP Tygrysa. Uważnie obejrzała mnóstwo fotografii polskiej floty podwodnej, wykonanych przed drugą wojną światową, kiedy okręty stacjonowały w Gdyni, doskonale więc pamiętała charakterystyczne kształty ich kiosków i lekko zakrzywionych kadłubów, wyróżniających je od sowieckich okrętów podwodnych i niemieckich U-bootów.
Przepłynęła z Piotrem dookoła wraku, przez cały czas filmując go i wykonując fotografie. Zatrzymali się przy szerokiej dziurze w lewej burcie, mniej więcej jedenaście metrów za kioskiem. Torpeda sprawiła, że blacha kadłuba wgięła się do środka, mogli więc zajrzeć do wnętrza okrętu. Pocisk wpadł do przedziału silnikowego i spowodował, że Tygrys natychmiast poszedł na dno. Niektóre okręty podwodne mogły w trybie awaryjnym wynurzać się na powierzchnię nawet z pękniętym kadłubem, ale nigdy nie było to możliwe, jeżeli zalany został przedział silnikowy albo przedziały dowodzenia.
Wanda oświetliła zniszczone metalowe wnętrze okrętu i po przeciwnej stronie kadłuba zobaczyła rząd zaworów i znajdujący się pod nimi napis Uwaga na zawory bezpiec - częściowo przykryty przez algi o rdzawym kolorze. Wiedziała, że ostatnie słowo powinno mieć więcej liter i brzmieć: "bezpieczeństwa".
Przytknęła do maski mikrofon i powiedziała:
- Bez dwóch zdań, Piotrze. To musi być Tygrys. Wybuchł pod wodą, ale jego konstrukcja chyba jest nienaruszona. Na pewno damy radę go wydobyć, o ile tylko otrzymamy zielone światło.
- Może zajrzałbym do środka? - zaproponował Piotr.
- Chyba mamy za mało czasu. Może wrócimy, kiedy poprawi się pogoda?
- Chodzi mi tylko o szybki rekonesans. W Tygrysie zginął dziadek mojej żony. W środku wciąż mogą się znajdować ludzkie szczątki.
- Nie wiedziałam. Dziadek Oli?
- Był tu jedynie marynarzem z poboru. Wcześniej pracował w hotelu jako szef kuchni.
- Dobrze, wpłyń więc do środka. Ale się pośpiesz. I przypnij się do liny; pociągnę za nią, jeżeli będziemy musieli w pośpiechu wypływać na powierzchnię albo jeżeli gdzieś się zawieruszysz i stracimy kontakt.
Odpięła od pasa nylonową linę i Piotr przypiął do swojej uprzęży jej karabińczyk. Następnie wpłynął do poszarpanego otworu w kadłubie okrętu podwodnego, kierując się od razu stromo w dół, żeby nie zahaczyć oprzyrządowaniem na plecach o ostre fragmenty metalu. Mocno odbił płetwami, po czym odwrócił się i pokazał Wandzie wyciągnięty kciuk.
Kiedy Piotr zniknął, Wanda skontaktowała się z porucznikiem Bartoszem.
- To jest Tygrys, panie poruczniku, bez wątpienia. Pocztarek wpłynął do środka, żeby sprawdzić, w jakim jest stanie.
- Macie jeszcze pięć minut, Kowalska. I ani chwili dłużej. Już zaczyna padać.
- W porządku. Nie mam zamiaru przemoknąć.
Wanda pływała wokół otworu niczym astronauta wędrujący w przestrzeni kosmicznej, a tymczasem lina łącząca ją z Piotrem stopniowo się rozwijała. Pociągnęła za nią, gdy minęły cztery minuty, jednak nie wyczuła w odpowiedzi podwójnego szarpnięcia, które upewniłoby ją, że Pocztarek odebrał sygnał.
Szarpnęła jeszcze raz, ale tym razem lina straciła sprężystość. Wanda znowu ją pociągnęła, najpierw powoli, a potem trochę szybciej. Wkrótce stało się oczywiste, że nylonowa linka nie łączy jej już z oprzyrządowaniem Pocztarka. Ciągnęła mimo wszystko, dopóki nie ukazał się jej koniec - poszarpany, jakby ktoś gwałtownie ją odciął, pozbawiony karabińczyka.
- Piotr, co się stało? - powiedziała do mikrofonu. - Twoja linka jest przecięta.
Nie usłyszała odpowiedzi.
- Piotr - powtórzyła. - Masz jakieś problemy?
Ponieważ Piotr wciąż nie odpowiadał, ponownie wywołała porucznika Bartosza.
- Panie poruczniku, podejrzewam, że Piotr ugrzązł we wraku. Wpłynę do środka i sprawdzę, co się stało.
- Wywoływałaś go?
- Tak, ale nie odpowiada.
- Dobrze, wpłyń i się rozejrzyj. Ale, na miłość Boską, bądź ostrożna. Nie życzę sobie, żebyście oboje pozostali w tym wraku na amen.
Wanda wpłynęła do przedziału silnikowego w taki sam sposób jak Piotr. Znajdowały się tam silniki dieslowskie, napędzające Tygrysa, kiedy pływał na powierzchni morza, i silniki elektryczne, pozwalające mu się przemieszczać pod wodą. Silniki dieslowskie rozszarpał wybuch torpedy, a ich tłoki wyglądały jak odnóża wielkiego metalowego pająka, który przewrócił się na plecy.
Wanda popłynęła do przodu, od czasu do czasu machając płetwami. Przedostała się przez niewielki kambuz, gdzie dostrzegła skorodowane puszki z golonką i słoje z kapustą kiszoną, wciąż stojące na półce ponad kuchenką. W messie marynarskiej na posadzce zalegały kości ludzkie oraz kilka czaszek z pustymi oczodołami, pozbawione szczęk. Były tylko częściowo rozpuszczone, ponieważ zimna słona woda Morza Bałtyckiego skutecznie je konserwowała.
Minęła rzędy pustych prycz; na jednej z nich leżał szczątkowy szkielet, do połowy przykryty kocem. W przeludnionym okręcie podwodnym legowiska zwykłych marynarzy były "gorącymi pryczami", zazwyczaj współdzielonymi rotacyjnie przez kilku członków załogi. Wanda doszła do wniosku, że Tygrys musiał zatonąć bardzo szybko, skoro jeden z marynarzy nie zdążył nawet zeskoczyć z pryczy.
Wpłynęła do przedziału dowodzenia, gdzie w wodzie unosiło się mnóstwo przejrzystych krewetek, natomiast - co ją zdziwiło - w ogóle nie było tam ludzkich kości. Wciąż nie natrafiła na jakikolwiek ślad po Piotrze, co było dla niej równie wielkim zaskoczeniem. Bez wątpienia dotarłszy do tego miejsca, zdążyłby się już zorientować, że przednia część okrętu podwodnego pozostała niezniszczona, i wiedziałby już, że żurawie bez większego problemu zdołają podnieść Tygrysa z dna morskiego.
- Znalazłaś go, Kowalska? - usłyszała w słuchawkach zniekształcony głos porucznika Bartosza. - Czas, żeby się wynurzyć. Na górze robi się bardzo niespokojnie.
- Jeszcze nie - odparła. - Potrzebuję jeszcze dwóch albo trzech minut.
Przepłynęła przez przedział dowodzenia pod okrągłe wodoszczelne drzwi, prowadzące do kwater oficerskich i przedniego przedziału torpedowego. Były zamknięte. Spróbowała pociągnąć za dźwignię służącą do ich otwierania, jednak ta wydawała się zablokowana.
- Piotr! - zawołała do mikrofonu. - Piotr, co się dzieje? Dlaczego nie odpowiadasz?
Piotr wciąż nie reagował, wzięła więc do ręki sprężynę jakiegoś zaworu, która spoczywała luzem na stole nawigatora, i z całej siły kilkakrotnie uderzyła nią w drzwi.
- Piotr!
Przestała uderzać i nasłuchiwała, jednak Piotr nie odpowiadał, uderzyła więc znowu. Przez kolejną długą chwilę nie słyszała niczego poza bulgotaniem bąbelków powietrza, które wydychała, jednak wreszcie zza drzwi dotarł do niej jakiś przeciągły skowyt. Brzmiał raczej odgłos wydawany przez wystraszone zwierzę niż przez człowieka.
- Piotr! Co się dzieje? - zawołała tak gwałtownie, że aż szyba na jej masce zaszła mgłą. - Piotr!
Skowyt niespodziewanie się urwał i Wanda wcale nie była pewna, czy przed chwilą usłyszała głos człowieka, czy tylko dźwięki resztek stęchłego powietrza, uciekającego pod ciśnieniem z różnych zakamarków zatopionego okrętu. Jeszcze kilkakrotnie szarpnęła dźwignię przy drzwiach, jednak bez rezultatu.
- Kowalska! - zarządził porucznik Bartosz. - Płyń na powierzchnię! Natychmiast! Bez dyskusji!
Wanda się zawahała. Pozostawienie Piotra w zalanym przedziale wraku byłoby zachowaniem całkowicie sprzecznym z kodeksem nurków. Ale doskonale wiedziała, że nie otworzy samodzielnie drzwi do zamkniętego przedziału i po prostu będzie musiała sprowadzić tutaj kolejnego nurka, wyposażonego co najmniej w łom albo w sprzęt do cięcia metalu pod wodą.
- Piotr - powiedziała. - Na pewien czas muszę cię zostawić. Chyba masz dosyć powietrza? Zaraz wrócę z pomocą. Nie panikuj.
Nie mogła wiedzieć, czy Piotr ją usłyszał, ale odwróciła się i wypłynęła z wraku, mijając kambuz pełen kości oraz zniszczony przedział silnikowy.
Porucznik Bartosz ostrzegał ją nie bez powodu. Wiatr nagle przyjął niemal siłę wichury, a morze było mocno rozkołysane. Ponton podskakiwał na falach i Wanda dopiero przy trzeciej próbie zdołała pochwycić dolny szczebel drabinki. Wspięła się po niej i przerzuciła ciało przez barierkę na pokład stacji. Czekał już na nią porucznik Bartosz wraz z dwoma marynarzami. Wyciągnęli do niej ręce, z trudem utrzymując na pokładzie pionową pozycję.
Wanda ściągnęła maskę i podreptała w mokrych płetwach za porucznikiem Bartoszem do kabiny. Porucznik zatrzasnął za nią drzwi, a wiatr ostatni raz świsnął intensywnie przez szparę.
Wanda usiadła i ściągnęła z nóg płetwy.
- Będzie trzeba otworzyć te drzwi we wraku. Myślę, że porządny łom załatwi sprawę. Ale jeżeli nie zadziała, być może będzie potrzebny palnik acetylenowo-tlenowy.
- Tak, ale żeby go użyć, będziemy musieli opuścić również keson - powiedział porucznik Bartosz. - A przecież tego się nie da zrobić na tak wzburzonym morzu. Żałuję, że ta gówniana łajba nie posiada basenu księżycowego.
Miał na myśli otwór w dnie kadłuba, przez który można by opuszczać pod wodę nowoczesne łodzie wsparcia. Dzięki nim kesony wsuwano do spokojniejszej wody bezpośrednio pod jednostkami pływającymi zamiast do wody przy burcie, gdzie fale zawsze mogły pchnąć keson na kadłub statku.
- Zdołałam przecież wypłynąć na powierzchnię - zauważyła Wanda. - Jestem więc pewna, że dam także radę ponownie się zanurzyć.
- Tak, ale do zabrania pod wodę łomu i wyposażenia do cięcia metalu potrzeba przynajmniej dwóch osób. A w tej chwili mamy tylko ciebie.
- A marynarz Jarząb? - zasugerowała Wanda. - Wiem, że szkoli się na nurka dopiero od dwóch miesięcy, ale jestem pewna, że da sobie radę.
- Jezu Chryste. A co się stanie, jeżeli stracę dzisiaj dwóch ludzi? Albo całą trójkę? Ile powietrza zostało jeszcze Pocztarkowi?
- Co najmniej na dwadzieścia minut. Jeżeli nie będzie panikował.
- Zatem nie mamy wielkiego wyboru, prawda? Zawołam Jarząba i każę mu się przygotować. Jeżeli morze okaże się zbyt niespokojne, żeby używać kesonu, będziecie musieli podjąć próbę opuszczenia się bez niego.
Wanda znów wstała, żeby wymienić butle z tlenem. Statek kołysał się na falach tak gwałtownie, że straciła równowagę i zatrzymała się dopiero na suszących się kombinezonach do nurkowania, które wisiały na sznurach przy ścianie kabiny. Rękawy jednego z nich uniosły się jak żywe i objęły ją, jakby chciały dziewczynę przytrzymać.
Gdy wypinała butle z uprzęży, trzęsły jej się ręce. Bała się, po raz drugi w pięcioletniej karierze nurka morskiego. Po raz pierwszy strach dopadł ją w październiku ubiegłego roku, kiedy u wybrzeży Ustki penetrowała wrak trałowca klasy Mamry i tuż przy niej pod wodą eksplodowała mina. Wybuch ogłuszył ją i chociaż bezpiecznie wypłynęła na powierzchnię, przez kolejny tydzień była głucha jak pień.
Wiatr zapiszczał jak opętany, kiedy otworzyły się drzwi kabiny i do środka wszedł starszy marynarz Paluka, niosąc palnik acetylenowo-tlenowy i długi łom, pomalowany na czerwono.
- Kto będzie używał palnika? - zapytał, zdejmując z głowy mokry wełniany kapelusz. - Mam nadzieję, że nie popełni błędu, ponieważ ten egzemplarz ma tendencję do sprawiania psikusów.
- Jarząb. Nie sądzę, żeby jak dotąd używał czegoś takiego, ale ja miałam już z nim do czynienia. Pokażę mu, jak go obsługiwać.
- Więc dopilnuj, żeby nie spopielił siebie pod wodą. Albo was obojga.
Rozległ się kolejny wściekły pisk wiatru i do kabiny wszedł marynarz Jarząb. Miał zaledwie dwadzieścia jeden lat, bladą, pryszczatą twarz i jasne, krótko ścięte włosy. Gdyby obawy Wandy można ucieleśnić, przyjęłyby postać tego chłopaka.
- Sławek - odezwała się. - Nie musisz tego robić, jeżeli czujesz, że nie dasz rady. Ale musimy jakoś wydostać Piotra z wraku. Nie pozostało dużo czasu.
Nie powiedziała głośno tego, co było jej największą obawą - że Piotr nie odpowiadał na jej wywoływania, ponieważ już nie żył.
Marynarz Jarząb przytrzymywał się poręczy obok drzwi, żeby zachować równowagę.
- W porządku, popłynę z tobą - odparł, chociaż jego głos drżał ze zdenerwowania. - Przecież złożyłem już przysięgę, prawda?
Porucznik Bartosz milczał, ale popatrzył z ukosa na Wandę. Miał grobową minę, jaką przybrałby każdy dowódca wysyłający żołnierzy na misję, z której prawdopodobnie mogą nie powrócić.
Marynarz Jarząb założył suchy skafander do nurkowania, a Wanda pomogła mu zainstalować butle z tlenem. Kiedy był gotowy, podniósł z posadzki łom i podszedł do drzwi. Krople deszczu biły jak szalone w iluminator i Wanda na moment straciła pewność siebie. Ale marynarz Jarząb już rozplątywał dwa węże palnika acetylenowo-tlenowego, nie okazując wahania.
- Gotowy? - zapytała go, a kiedy odparł "tak, chyba tak", przeżegnała się i powiedziała: - Panie ludzi i ryb, chroń nas. - Po czym otworzyła drzwi.
* * *
Niebo na zewnątrz było prawie czarne, a morze zbyt niespokojne, żeby mogli podjąć próbę zainstalowania kesonu. Wiatr wiał tak gwałtownie, że porucznik Bartosz i marynarze na pokładzie musieli głośno krzyczeć, żeby słyszeć nawzajem swoje głosy.
Wanda pierwsza zeszła po drabince, a za nią Jarząb. Przylgnęli do dna pontonu, kiedy marynarze następnie opuścili łom i palnik acetylenowo-tlenowy. Niewielki ponton podskakiwał na falach jak rollercoaster, a w pewnej chwili jedna z większych fal rzuciła nim o burtę. Nurkom niemal odebrało oddech, trochę się potłukli, jednak nie wypuścili z rąk ani łomu, ani palnika. Zanim nadeszła kolejna wysoka fala, Wanda pokazała Jarząbowi sygnał "naprzód" i oboje wskoczyli do morza.
Pod wodą było ciemno i przenikliwie zimno, a jedyne dźwięki wydawały bąbelki powietrza, pochodzące z ich oddechów. Wanda poprowadziła Jarząba do okrętu podwodnego, oświetlając go od czasu do czasu promieniem latarki, aby mieć pewność, że nie wypuścił z rąk zestawu do cięcia metalu. Wiedziała, że do tej pory nurkował w otwartym morzu jedynie pięć lub sześć razy, a większość podwodnego doświadczenia nabył w głębokim basenie w ośrodku szkoleniowym.
Był bardzo szczupły, jednak wykonywał zdecydowane ruchy i bez trudu za nią nadążał. Równocześnie dopłynęli do otworu po torpedzie w kadłubie okrętu i Wanda zaświeciła do wnętrza, aby Jarząb mógł zobaczyć, gdzie będą musieli wpłynąć na ratunek Piotrowi.
- Nadal dobrze się czujesz? - zapytała.
- Musimy uratować Pocztarka, prawda? - odparł wysokim i zdyszanym, niemal dziecinnym głosem. - Pokaż mi, gdzie on jest, i wydostańmy go. - Wiedział równie dobrze jak ona, że Piotrowi zostało w butlach nie więcej sprężonego powietrza niż na dziesięć minut przebywania pod wodą.
Wanda skierowała się do przedziału silnikowego i po chwili tuż przed Jarząbem przepłynęła przez kambuz oraz przedział sypialny marynarzy. Nie zwracała uwagi na zalegające dookoła ludzkie kości i czaszki. Kiedy dotarła do przedziału dowodzenia, szybko przemieściła się do drzwi wodoodpornych, na zmianę idąc i płynąc. Bez wahania uderzyła łomem w zabezpieczającą je dźwignię. Lekko ją poluźniła, przez co w dziewczynę wstąpiła nadzieja, że zdoła razem z Jarząbem odbezpieczyć mechanizm blokujący zamek.
- Piotr - odezwała się do mikrofonu. - Wróciłam. Spróbujemy cię stamtąd wydostać.
- Masz pewność, że on znajduje się za tymi drzwiami? - zapytał Jarząb.
- A gdzie indziej, jeżeli nie tam? Tutaj nie ma innego miejsca, w którym mógłby się ukryć, albo zakamarka, w którym by ugrzązł, a my byśmy go nie wypatrzyli...
Po chwili zawołała go znowu, jednak i tym razem nie usłyszała odpowiedzi.
Odwróciła się i skinęła na Jarząba, żeby odłożył palnik i jej pomógł. Oboje chwycili łom i połączyli siły, żeby przesunąć ku lewej stronie dźwignię zamontowaną w drzwiach.
Wytężali wszystkie siły, ciężko oddychając, aż woda wokół nich zrobiła się gęsta od bąbelków powietrza. Dźwignia jednak im się nie poddała, nie drgnęła już nawet o milimetr.
- Będziemy musieli użyć palnika - powiedziała Wanda. - Potrafisz go uruchomić?
- Widziałem, jak coś takiego działa - odparł Jarząb. - I nawet się tym posługiwałem, ale, oczywiście, to się nie działo pod wodą.
Odbezpieczył butle z tlenem i acetylenem i po trzech próbach zdołał włączyć palnik za pomocą iskry. Płomień początkowo był niebieski, jednak po chwili Jarząb zmniejszył poziom acetylenu i wkrótce z palnika popłynął biały ogień. Poruszał nim bardzo ostrożnie, bowiem płomień miał temperaturę 600 stopni Celsjusza i przenikał dosłownie przez każdą powierzchnię.
- Piotr! - zawołała Wanda. - Użyjemy palnika, żeby otworzyć drzwi. Jeżeli mnie słyszysz, proszę, cofnij się.
Ruchem ręki nakazała Jarząbowi, żeby zaczął ciąć, a on skierował płomień prosto w drzwi. Ogień był tak jaskrawy, że prawie oślepił Wandę przez przyciemnioną szybę w masce. Ale Jarząb popracował zaledwie kilka sekund, kiedy poczuła, że okręt podwodny zaczyna wibrować, i nagle usłyszała łomot, jakby co najmniej sto ciężkich beczek potoczyło się bezwładnie z wysokiego wzgórza.
- Co się dzieje? - zapytał Jarząb wystraszonym głosem.
- Nie wiem. Może... - zaczęła.
Właśnie miała mu powiedzieć, że ich ruchy w okręcie podwodnym prawdopodobnie naruszyły grunt dna morskiego i że za chwilę okręt opadnie jeszcze głębiej, ale zrezygnowała, kiedy usłyszała chrapliwy, wysoki pisk, który zdawał się z każdą chwilą mocniej przenikać komórki jej mózgu. Posadzka i ściany okrętu zaczęły drżeć tak gwałtownie, że straciła równowagę i musiała się mocno przytrzymać jakiegoś koła na tablicy rozdzielczej, żeby nie upaść.
Jarząb bezwiednie odsunął się od drzwi hermetycznych i padł plecami na jedną ze ścian. Gwałtownie się pochylił i wypuścił z rąk palnik, który natychmiast zgasł.
Pisk nie ustawał, niemal uniemożliwiając Wandzie myślenie. Odniosła wrażenie, że wrak okrętu podwodnego za chwilę się rozpadnie. Wewnątrz zaczęły trzeszczeć i wyginać się rury, jedna po drugiej pękały szklane osłony zegarów kontrolnych. Wanda zacisnęła dłoń na ramieniu Jarząba i pomogła mu się wyprostować. Wskazała na drogę ewakuacji i pchnęła go przed sobą, po czym niezgrabnie popłynęła do zniszczonego przedziału silnikowego. Gdy oboje dotarli do dziury w kadłubie, Wanda odwróciła się i zobaczyła, że kambuz się zapada, jakby okręt podwodny znalazł się w objęciach potwora, który bezlitośnie zacisnął na nim wielki kciuk i palec wskazujący.
Wypłynęli na powierzchnię. Fale wciąż były wysokie, jednak wiatr trochę zelżał i bez większych trudności wspięli się po drabinie na pokład statku.
Porucznik Bartosz ze zmartwioną miną czekał na nich w kabinie.
- Do diabła, co się stało? Nagle oboje przestaliście odpowiadać na moje wywoływania.
Wanda ściągnęła maskę z twarzy. Musiała kilkakrotnie głęboko odetchnąć, zanim zdołała odzyskać mowę.
- Nie mam pojęcia, panie poruczniku. Nigdy się z czymś takim nie spotkałam. Zaczęliśmy rozcinać drzwi, na co okręt zareagował w taki sposób, jakby był istotą ludzką. Zaczął wrzeszczeć jak opętany, drżeć, wszystko w środku pękało, a my po prostu musieliśmy uciekać.
- A więc straciliśmy Pocztarka?
- Możliwe, że on wciąż żyje. Ale nie odpowiadał na moje wezwania, więc nie wiem tego na pewno. I nie potrafię sobie wyobrazić, w jaki sposób moglibyśmy go teraz stamtąd wyciągnąć. Nawet jeśli spróbujemy, nie wiem, jak na to zareaguje okręt. Wiem, że to wszystko brzmi niedorzecznie, ale gdyby sam pan zobaczył to, co ja widziałam...
- Co więc możemy zrobić?
- Wezwać pomoc - odparła Wanda. - Chyba znam kogoś, kto już wcześniej miał do czynienia z tego typu przypadkami.