1. Małżeństwo i rodzina w Biblii
Biblia mówi o małżeństwie od pierwszych do ostatnich stron. Już w pierwszej księdze, w Księdze Rodzaju, ludzkość rozpoczyna się od rodziny Adama i Ewy, a w ostatniej księdze, Apokalipsie św. Jana, cel całego stworzenia ukazany jest w obrazie zaślubin: zbawiona ludzkość i Jezus Chrystus jawią się jako Oblubieniec i Oblubienica. "Biblia pełna jest rodzin, pokoleń, historii miłości i kryzysów rodzinnych, począwszy od pierwszej strony" (Amoris laetitia, 8).
Pan Bóg wziął zatem człowieka i umieścił go w ogrodzie Eden, aby uprawiał go i doglądał.Potem Pan Bóg rzekł: "Nie jest dobrze, żeby mężczyzna był sam, uczynię mu zatem odpowiednią dla niego pomoc".Wtedy to Pan sprawił, że mężczyzna pogrążył się w głębokim śnie, i gdy spał, wyjął jedno z jego żeber, a miejsce to zapełnił ciałem. Po czym Pan Bóg z żebra, które wyjął z mężczyzny, zbudował niewiastę. A gdy ją przyprowadził do mężczyzny, mężczyzna powiedział:"Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mego ciała!Ta będzie się zwała niewiastą, bo ta z mężczyzny została wzięta".Dlatego to mężczyzna opuszcza ojca swego i matkę swoją i łączy się ze swą żoną tak ściśle, że stają się jednym ciałem.
Rdz 2
Małżeństwo i rodzina w Starym Testamencie
Sam Boży plan stworzenia przewiduje istnienie małżeństwa i rodziny, stąd ich uniwersalność dla wszystkich ludzi. "Wspaniałe dwa pierwsze rozdziały Księgi Rodzaju przedstawiają nam parę ludzką w jej fundamentalnej rzeczywistości. W tekście na początku Biblii jaśnieją pewne decydujące stwierdzenia. Pierwsze, cytowane syntetycznie przez Jezusa, mówi: "Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boży go stworzył: stworzył mężczyznę i niewiastę" (Rdz 1,27)" (Amoris laetitia, 10). Zgodnie z rozumieniem biblijnym małżeństwo opiera się na różnorodności, a nie na równości! Prawdziwą "figurą" Boga nie są posągi z kamienia i złota, których Biblia zakazuje w Dekalogu, lecz jest nim kochająca się para ludzi, "zdolna ukazać Boga Stwórcę i Zbawiciela. Dlatego płodna miłość staje się symbolem intymnej rzeczywistości Boga" (Amoris laetitia, 11).
Wychodząc od stworzenia, ta biblijna opowieść przenika kolejne pokolenia, gdyż rodzina pierwszej pary ludzkiej jest początkiem i drogą, na której rozwija się historia zbawienia, historia Boga z ludźmi.
Już prehistoria, czyli Księga Rodzaju, pozwala nam dostrzec, jakie miejsce w planie zbawienia ma małżeństwo i założenie rodziny. "Adam, który jest również człowiekiem wszystkich czasów i wszystkich regionów naszej planety, wraz ze swoją żoną daje początek nowej rodzinie, jak to powtórzył Jezus, cytując Księgę Rodzaju: "złączy się ze swoją żoną, i będą oboje jednym ciałem" (Mt 19,5; por. Rdz 2,24). Czasownik "złączyć się" w oryginale hebrajskim oznacza ścisłe współbrzmienie, przylgnięcie fizyczne i wewnętrzne, aż po punkt, który jest używany do opisania zjednoczenia z Bogiem: "do Ciebie lgnie moja dusza", śpiewa Psalmista (Ps 63,9). W ten sposób przywołuje się zjednoczenie małżeńskie nie tylko w jego wymiarze seksualnym i cielesnym, ale również w jego dobrowolnym obdarowaniu miłością. Owocem tego związku jest to, "że stają się jednym ciałem", czy to w uścisku fizycznym, czy też w jedności serc i życia, a być może w dziecku, które zrodzi się z dwojga, łącząc zarówno genetycznie, jak i duchowo dwa "ciała"" (Amoris laetitia, 13).
Dzieci będące owocem miłości między mężczyzną i kobietą Biblia rozumie jako bło-gosławieństwo Boże. U Psalmisty czytamy: "Oto synowie są darem Pana, a owoc łona nagrodą. Jak strzały w ręku wojownika, tak synowie za młodu zrodzeni. Szczęśliwy mąż, który napełnił nimi swój kołczan. Nie zawstydzi się, gdy będzie rozprawiał z nieprzyjaciółmi w bramie" (Ps 127,3-5). Te biblijne obrazy oczywiście odzwierciedlają kulturę starożytnego społeczeństwa, jednakże w każdej epoce i w każdej kulturze dzieci są wyrazem kompletności rodziny i ilustracją historii zbawienia, którą Bóg pisze z ludźmi.
Małżeństwo i rodzina w Nowym Testamencie
Nowy Testament wiąże miłość i wierność pary małżeńskiej z tajemnicą miłości i wierności łączącą Jezusa Chrystusa z Jego Kościołem (Ef 5,21-33).
Nowy Testament podkreśla godność rodziny, nazywając ją Kościołem domowym. "Przestrzeń życiowa rodziny może być przekształcona w Kościół domowy, w miejsce sprawowania Eucharystii, obecności Chrystusa siedzącego przy jednym stole. Niezapomniana jest scena nakreślona w Apokalipsie: "Oto stoję u drzwi i kołaczę: jeśli kto posłyszy mój głos i drzwi otworzy, wejdę do niego i będę z nim wieczerzał, a on ze Mną" (3, 20). W ten sposób naszkicowany jest dom, który niesie w swoim wnętrzu obecność Boga, wspólną modlitwę i przez to błogosławieństwo Pana" (Amoris laetitia, 15).
Rodzice stają się dla swoich dzieci pierwszymi nauczycielami wiary. Wychowanie dzieci jest ich pierwszorzędnym zadaniem, natomiast dzieci powinny uczyć się czcić i szanować rodziców. Należy jednakże pamiętać, że dzieci nie są własnością rodziny, lecz niezależnymi osobami.
Nowy Testament opisuje także życie Jezusa w Jego własnej rodzinie w Nazarecie oraz to, w jaki sposób doświadczał On życia rodzinnego u swoich przyjaciół i ludzi w Jego otoczeniu. Biblijne Słowo Boże nie objawia się jako konsekwencja abstrakcyjnych teorii, lecz jako towarzysz drogi dla rodzin także wtedy, gdy przeżywają one kryzys i czas cierpienia.
Pismo Święte zna także ciemne strony w życiu małżeństwa i rodziny. "To obecność bólu, zła, przemocy, które niszczą rodzinę i jej intymną wspólnotę życia i miłości. Nie bez powodu mowa Chrystusa na temat małżeństwa (por. Mt 19,3-9) włączona jest do polemiki na temat rozwodu. Słowo Boże jest nieustannym świadkiem tego ciemnego wymiaru, który otwiera się już na początku, gdy wraz z grzechem relacja miłości i czystości między mężczyzną a kobietą przekształca się w dominację: "ku twemu mężowi będziesz kierowała swe pragnienia, on zaś będzie panował nad tobą (Rdz 3,16)" (Amoris laetitia, 19).
Życie w rodzinie z jednej strony łączy się z ciężką pracą, a z drugiej - niesie ze sobą także wiele radości i poczucia bezpieczeństwa. Udane życie rodzinne opiera się na przykazaniu miłości i darze z siebie dla innych. Bez miłosierdzia i przebaczenia nie ma szans na spełnienie tego.
Małżeństwo i rodzina a Tajemnica Boga
Doświadczenie miłości stanowi fundament wspólnego życia par i rodzin. To powiązanie sięga przy tym głęboko w tajemnicę samego Boga. Zgodnie z nauką papieża Jana Pawła II rodzina jest odzwierciedleniem Bożej Tajemnicy: w Bogu jest rodzicielstwo ("Ojciec"), dziecięctwo ("Syn") i wzajemna miłość ("Duch Święty").
"Z tym spojrzeniem, na które składają się wiara i miłość, łaska i zaangażowanie rodziny ludzkiej i Trójcy Świętej, rozważamy rodzinę, którą słowo Boże powierza w ręce mężczyzny, kobiety i dzieci, aby tworzyli komunię osób, która byłaby obrazem jedności między Ojcem, Synem i Duchem Świętym" (Amoris laetitia, 29).
Życie chrześcijańskie zna trzy podstawowe formy, przez które małżonkowie i rodziny mogą doświadczyć tego głębokiego duchowego wymiaru ich wspólnego życia: przez wspólną modlitwę, przez wspólne czytanie Pisma i przez wspólne uczestnictwo w Eucharystii celebrowanej we wspólnocie. "Rodzina jest wezwana do wspólnej, codziennej modlitwy, czytania słowa Bożego i komunii eucharystycznej, aby rozwijać miłość i coraz bardziej stawać się świątynią, w której mieszka Duch Święty" (Amoris laetitia, 29). To piękny zwyczaj, gdy katolickiej parze z okazji ślubu albo założenia rodziny ofiarowuje się ikonę Maryi lub sami sprawiają sobie taki prezent. Spojrzenie na Matkę Jezusa może nam pomóc rozpoznawać Boże orędzie w historii naszej rodziny.
Błogosław, Maryjo, wszystkim moim bliskim, dnia każdego udzielaj im błogosławieństwa matczynego!Szeroko Twoje ręce nad nami rozpościeraj,każdemu sercu i domowi błogosławieństwa udzielaj!
Kordula Wöhler