Rwa kulszowa. Ćwiczenia które możesz wykonać w domu - Dr Andrzej Kondratiuk
Kup ebooka
27.00 zł
«
»
Reflow text when sidebars are open.
ISBN 978-83-971278-4-5
Copyring ? by Andrzej Kondratiuk
Ćwiczenia - mgr Anna Kalwasińska
Niniejsze wskazówki są skierowane do osób z
rozpoznaną przez lekarza dyskopatią i rwą kulszową
po wykluczeniu innych chorób, powodujących
podobne objawy. Wydanie przeznaczone wyłącznie
do celów informacyjnych, nie stanowi porady
lekarskiej, nie może zastępować medycznej
diagnostyki i leczenia. Autor, wydawca i
dystrybutorzy nie odpowiadają za jakiekolwiek
negatywne skutki lub konsekwencje wynikające ze
stosowania zawartych w książce porad.
Żadna cześć tej książki nie może być powielana ani
rozpowszechniana w żaden sposób, elektronicznie lub
mechanicznie, a w szczególności kopiowana, nagrywana i
przechowywana w systemach gromadzenia i udostępniania
danych bez pisemnej zgody właściciela praw autorskich.
Spis treści
Rozdział 1 Objawy rwy kulszowej -- 8
6 -- Promieniowanie bólu -- 9
7 -- Drętwienie kończyn -- 10
8 -- Osłabienie mięśni -- 11
Rozdział 2 Dyskopatia lędźwiowa -- 12
Dysk międzykręgowy -- 13
Zwyrodnienie dysków -- 14
Uwypuklenie dysku -- 15
Przepuklina z protruzją dysku -- 16
Rozdział 3 Nerw kulszowy -- 17
Rdzeń kręgowy -- 18
Cauda equina -- 19
Budowa nerwu kulszowego -- 20
Ucisk dysku na nerwy rdzeniowe -- 21
Rozdział 4 Jak zrozumieć badanie
rezonansu magnetycznego (MRI) -- 22
Uwypuklenie dysku -- 23
Protruzja -- 24
Ekstruzja -- 25
Sekwestracja -- 26
Otwory międzykręgowe -- 27
Spis treści
Zachyłki boczne kręgosłupa -- 28
Ucisk na worek oponowy -- 29
Przyczyny rwy kulszowej -- 30
Rozdział 5 Komplikacje dyskopatii -- 31
Ból atypowy -- 32
Objawy alarmowe -- 33
Leczenie chirurgiczne -- 34
Rozdział 6 Zestawy ćwiczeń -- 35
Pozycje przeciwbólowa -- 36
Dekompresja kręgosłupa -- 37
Uwolnienie nerwów -- 38
Ćwiczenia rozciągające -- 39
Rozdział 7 Ćwiczenia -- 40
Zestaw 1
1.1 Pozycja przeciwbólowa na boku ze skrętem ciała -- 41
1.2 Trakcja za stopę z pomocą ekspandera gumowego -- 42
1.3 Zgięcie boczne tułowia z podparciem -- 43
1.4 Rozciąganie mięśni wewnętrznych (przywodzicieli) uda -- 44
1.5 Rozciąganie mięśni pośladkowych -- 45
Spis treści
Zestaw 2
2.1 Zgięcie do przodu z oparciem o krzesło -- 46
2.2 Ćwiczenie z oparciem na rękach -- 47
2.3 Zgięcie boczne tułowia w "zdrową" stronę z oparciem -- 48
2.4 Rozciąganie mięśni uda -- 49
2.5 Rozciąganie mięśni pośladkowych -- 50
Zestaw 3
3.1 Pozycja przeciwbólowa ułożeniowa na piłce rehabilitacyjnej -- 51
3.2 Zgięcie do przodu z wykorzystaniem krzesła jako dźwigni -- 52
3.3 Skręt tułowia w "zdrową" stronę -- 53
3.4 Rozciąganie tylnej grupy mięśni kończyny dolnej -- 54
3.5 Rozciąganie mięśni miednicy -- 55
Zestaw 4
4.1 Zgięcie do przodu z oparciem o biurko i rozciąganiem
mięśni lędźwiowych -- 56
4.2 Rozciąganie odcinka lędźwiowego kręgosłupa przy biurku -- 57
4.3 Skręt tułowia z kocem pod "zdrową" kończyną dolną-- 58
4.4 Rozciąganie tylnej grupy mięśni kończyny dolnej z pomocą taśmy -- 59
4.5 Rozciąganie tylnej grupy mięśni uda z rotacją w stawie biodrowym -- 60
Spis treści
Zestaw 5
5.1 Pozycja ułożeniowa na plecach z oparciem o piłkę rehabilitacyjną -- 61
5.2 Zgięcie do przodu z oparciem o biurko z wałkiem pod udami -- 62
5.3 Skręt tułowia z oparciem o krzesło -- 63
5.4 Rozciąganie mięśni uda z oparciem o krzesło -- 64
5.5 Pozycja odciążająca kręgosłup lędźwiowy -- 65
Rozdział 8 Fizjoterapia i terapia naturalna -- 66
Termofor -- 67
Lampa na podczerwień -- 68
Prądy TENS -- 69
Prądy interferencyjne --70
Jonoforeza -- 71
Laseroterapia -- 72
Pole magnetyczne -- 73
Akupunktura -- 74
Akupunktura ucha -- 75
Akupresura -- 76
Mata do akupresury -- 77
Terapia manualna --78
Cechami charakterystycznymi rwy kulszowej są nagły początek i
znaczna intensywność bólu z promieniowaniem wzdłuż nerwu
kulszowego przez całą kończynę dolną - aż do samej stopy.
Przyczyną jest uszkodzenie dysku międzykręgowego - dyskopatia.
Ból zmienia się w zależności od pozycji ciała, utrudnia poruszanie
się. Nacisk uszkodzonego dysku na nerw kulszowy może
powodować mrowienie na przebiegu nerwu czy też osłabienie
bolącej kończyny. W najgorszych przypadkach może pojawić się
problem z oddawaniem moczu i stolca.
-Promieniowanie bólu
-Drętwienie kończyn
-Osłabienie mięśni
KULSZOWej
Rozdział 1
Ból w rwie kulszowej promieniuje wzdłuż nerwu
kulszowego - przez całą kończynę dolną - czasem aż do
samej stopy. Początek bólu może być nagły, ale może także
narastać powoli. Ból zmienia się w zależności od pozycji
ciała, utrudnia poruszanie się.
W zależności od poziomu uszkodzenia nerwów
rdzeniowych w lędźwiowym odcinku kręgosłupa ból
promieniuje do:
-przednio-bocznej powierzchni uda do kolana i przedniej
części goleni - ucisk na gałązki nerwu L4;
-bocznej powierzchni uda i goleni oraz powierzchni
grzbietowej stopy - ucisk na gałązki nerwu L5;
-tylno-bocznej powierzchni kończyny oraz zewnętrznej
powierzchni stopy - ucisk na gałązki nerwu S1.
Przyczyną zwyrodnienia dysków jest proces dehydratacji
(odwodnienia). Z wiekiem tkanki robią się bardziej suche. Te
zmiany spowodowane są zmniejszeniem syntezy białek. Jednym z
rodzajów białek są proteoglikany, które mają zdolność wiązania i
utrzymywania wody. Włókna pierścienia włóknistego dysku
międzykręgowego ulegają osłabieniu. Skutkiem zmian
zwyrodnieniowych są koncentryczne lub promieniste pęknięcia w
obrębie dysku.
-Dysk międzykręgowy
-Zwyrodnienie dysków
-Uwypuklenie dysku
-Przepuklina dysku
Rozdział 2
Rwa kulszowa powstaje w przebiegu dyskopatii -
uwypuklenia lub wypadnięcia dysku międzykręgowego
w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, a w konsekwencji
ucisku na nerw kulszowy. Dysk (krążek międzykręgowy)
znajduje się pomiędzy trzonami kręgów. W części
centralnej krążka mieści się galaretowata masa - jądro
miażdżyste (a), które pełni funkcję amortyzacyjną. Działa
ono podobnie, jak amortyzator w samochodzie - zmniejsza
wstrząsy i obciążenia kręgosłupa podczas aktywności
fizycznej. Na zewnątrz jądro miażdżyste otacza gruby
pierścień włóknisty (b) - mocna tkanka z elastycznych
włókien.
Nerw kulszowy jest największym nerwem u człowieka. Składa się z
połączenia kilku korzeni nerwowych z odcinka lędźwiowo-
krzyżowego kręgosłupa. Z miednicy nerw kulszowy wydostaje się
przez otwór kulszowy większy pod mięśniem gruszkowatym. Do
kończyny dolnej wychodzi spód mięśnia pośladkowego wielkiego i
biegnie pomiędzy tylną grupą mięśni uda. Przedłużeniem nerwu
kulszowego na goleni i stopie są nerwy piszczelowy i strzałkowy
wspólny.
Nerw kulszowy jest nerwem mieszanym - składa się z włókien
zarówno ruchowych, jak i czuciowych. Odpowiada więc za
ruchomość i odczucie bodźców czuciowych z kończyn dolnych.
Właśnie dlatego uszkodzenie nerwu kulszowego powoduje,
oprócz dolegliwości bólowych, zaburzenia ruchomości stopy
(najczęściej - "stopa opadająca") oraz drętwienie kończyn dolnych.
-Rdzeń kręgowy
-Cauda equina - ogon koński
-Nerw kulszowy
-Ucisk dysku na nerwy rdzeniowe
Rozdział 3
Żeby zrozumieć, czemu ból z kręgosłupa może
promieniować do nogi, trzeba wiedzieć, jak zbudowany
jest rdzeń kręgowy. Jest to splot nerwów w kształcie
sznura, przewodzący impulsy nerwowe od głowy do
tułowia i kończyn. Leży przy kręgosłupie w kanale
kręgowym. Od rdzenia wychodzą korzenie przednie
(ruchowe) i tylne (czuciowe) tworzące nerwy rdzeniowe
(31 par). Przez rdzeń i nerwy od mózgu do tułowia i
kończyn przekazywane są impulsy uruchamiające mięśnie.
W stronę odwrotną - do głowy biegną impulsy bólu i
czucia. Jeśli rdzeń lub nerwy odchodzące od niego zostaną
przerwane w wyniku urazu lub choroby - następuje
niedowład i brak czucia poniżej miejsca uszkodzenia.
Podstawowym badaniem u pacjentów z rwą kulszową jest
rezonans magnetyczny (MRI). Pozwala on rozpoznać przepuklinę
jądra miażdżystego dysku oraz ocenić stopień uszkodzenia korzeni
nerwowych i rdzenia kręgowego. W opisie MRI podaje się zwykłe
dużo informacji. Jednak z interpretacją danych medycznych
możesz mieć problem. Dlatego w tym rozdziale przedstawione są
podstawowe dane dotyczące nazewnictwa, które możesz spotkać
w opisie lekarskim badania MRI.
badanie rezonansu
magnetycznego (MRI)
Rozdział 4
W opisie badania MRI bardzo często opisane są zmiany
kształtu i pozycji dysków międzykręgowych. Najczęściej
przeczytasz że "dysk jest obniżony i ma wypuklinę na kilka
milimetrów".
Uwypuklenie dysku (a) występuje z reguły w związku z
podnoszeniem ciężaru w czasie skłonu, gwałtownego
ruchu lub urazu okolicy lędźwiowej. Jądro miażdżyste
zostaje wypchnięte w stronę tylną lub tylno-boczną (typowa
lokalizacja przepukliny) co powoduje powiększenie
uszkodzonego obszaru dysku. Jest to początkowy etap
przepukliny dysku, kiedy materiał jądra miażdżystego
znajduje się jeszcze w środku dysku. Dolegliwości bólowe
spowodowane są wówczas naciskiem na tylne więzadło
podłużne kręgosłupa (b) i ewentualnym podrażnieniem
nerwu rdzeniowego (c).
-predyspozycja genetyczna -
występowanie choroby w rodzinie;
-zwyrodnienie stawów
międzykręgowych (sąsiadujące ze sobą
kręgi mogą się ruszać względem siebie,
nie tylko dzięki dyskowi, lecz
przeważnie, dzięki stawom - właśnie ich
zwyrodnienie powoduje większy ucisk
na dyski);
-zaburzenia metaboliczne - powodują
osłabienie i zwyrodnienie dysków
międzykręgowych;
-osteoporoza - osłabienie mechaniczne
kręgów i stawów, stabilizujących
pozycje kręgów;
-ciężka praca fizyczna;
-słaby gorset mięśniowy kręgosłupa;
-urazy kręgosłupa;
-skrzywienie kręgosłupa;
-wrodzone wady kręgosłupa.
Rwa kulszowa jest objawem dyskopatii odcinka lędźwiowego
kręgosłupa. Nie jest osobną chorobą. Dolegliwości nie zawsze są
jednakowe. Ból promieniuje do różnych obszarów kończyn
dolnych. Drętwienie i osłabienie siły mięśniowej kończyn także nie
mają standardowych lokalizacji. Taka sytuacja spowodowana jest
faktem, że nerw kulszowy jest "zbudowany" z pięciu nerwów
rdzeniowych (L4, L5, S1, S2, S3). Oprócz tego każdy z tych nerwów
ma gałązki łączące z innymi nerwami rdzeniowymi.
W tym rozdziale dowiesz się, kiedy trzeba się zaniepokoić. Kiedy
objawy patologiczne już wykraczają poza "standardowe"
dolegliwości rwy kulszowej. Jest to ważne dlatego, że uszkodzenie
nerwów rdzeniowych grozi długotrwałym uszczerbkiem na
zdrowiu.
-Kiedy trzeba się zaniepokoić
-Atypowe objawy dyskopatii
-Zespół ogona końskiego
dyskopatii
Rozdział 5
Rwa kulszowa zwykle promieniuje do jednej kończyny. Jest
to ból typowy. Jeśli ból rozchodzi się do obu kończyn
dolnych jednocześnie - zachodzi konieczność dodatkowej
konsultacji lekarskiej. Może to być oznaką tego, że
przepuklina (a) uciska od razu i prawe i lewe korzenie
rdzeniowe (b). A jeśli przepuklina jest tak duża, to możliwy
jest ucisk na rdzeń kręgowy (e). W badaniu MRI najpewniej
zobaczysz rozpoznanie - "...przepuklina szerokopodstawna
lub centralno-obuboczna z uciskiem na struktury
korzeniowe i zwężeniem obustronnym otworów
międzykręgowych (tak zwana ciasnota otworowa)...".
Na rysunku: a - przepuklina jądra miażdżystego; b -
korzenie rdzeniowe; c - jądro miażdżyste; d - pierścień
włóknisty; e - włókna rdzeniowe ogona końskiego (na
poziomie poniżej kręgu L2).
Ćwiczenia wykonujemy według określonej kolejności.
Podstawowym błędem ćwiczeń w domu jest brak prawidłowego
programu - nie wiemy, według jakiego schematu powinny
następować po sobie ćwiczenia.
Podczas jednej sesji rehabilitacyjnej wykonujemy ćwiczenia według
poniższego programu. Nie zmieniamy kolejności ćwiczeń. Jeżeli
nie potrafisz wykonać pewnego ruchu - przejdź do następnego
ćwiczenia.
W poradniku jest przedstawiony program rehabilitacyjny,
zawierający zestawy ćwiczeń. Oznacza to łączenie kilku ćwiczeń w
pewnej kolejności, co jest niezwykle efektywnym sposobem na
leczenie kręgosłupa. Każdy zestaw zawiera sekwencje 4 ćwiczeń:
-Pozycja ułożeniowa przeciwbólowa
-Rozciąganie (trakcja) kręgosłupa lędźwiowego
-Ćwiczenie uwalniające korzenie nerwowe
-Rozciąganie mięśni i ścięgien
-Zestaw ćwiczeń przeciwbólowych
na lędźwiowy odcinek kręgosłupa
Rozdział 6
przeciwbólowa
Najpierw musisz rozluźnić mięśnie przykręgosłupowe -
ćwiczenia nie będą skuteczne, jeśli odczuwasz napięcie i
ból. Rozpoczynaj każdy zestaw z pozycji ułożeniowych
przeciwbólowych. Są to specjalnie opracowane pozycje,
stosowane jako wstęp do rehabilitacji. Działają one
rozluźniająco i przeciwbólowo. Zastosuj następujące
pozycje opracowane w poradniku. Opis pozycji i ćwiczeń
znajdziesz w następnym rozdziale.
Podczas ćwiczeń domowych pamiętaj o następujących zasadach:
W razie promieniowania bólu do obu kończyn dolnych - zmniejsz
zakres ruchów do minimum i wykonuj ruchy w stronę z mniejszym
bólem.
Nie ćwicz, jeśli ból promieniuje przez całą nogę do stopy lub noga
jest drętwa. Wskazuje to na znaczny ucisk dysku na nerwy.
Ćwiczenia zaczynaj, kiedy ostry ból ustępuje i potrafisz już zmienić
pozycję tułowia.
Wszystkie ćwiczenia po ostrym bólu wykonuj w pozycji siedzącej.
W taki sposób nie przekroczysz bezpiecznego zakresu ruchu i nie
spowodujesz komplikacji i nasilenia bólu. Celem ćwiczeń jest
rozluźnienie mięśni i dekompresja uszkodzonych dysków
międzykręgowych.
Jeśli po ćwiczeniach odczuwasz nasilenie bólu, drętwienie lub
osłabienie kończyny dolnej - konieczna jest konsultacja lekarska.
Pamiętaj, że nie musisz wykonywać wszystkich ćwiczeń! Wybierz dla
siebie jedynie takie, w trakcie wykonywania których odczuwasz
zauważalną ulgę.
-Program ćwiczeń na lędźwiowy
odcinek kręgosłupa który możesz
wykonać w domu
Rozdział 7
Pozycja wyjściowa: połóż się na "zdrowym" boku, zginając
"chorą" nogę; podłóż niedużą poduszkę pod miednicę.
Wykonanie: przyłóż ciepły termofor na bolący obszar
kręgosłupa, odchyl się do tyłu, skręcając ciało; zatrzymaj się
w tej pozycji.
-Program ćwiczeń zawsze zaczynamy od pozycji
przeciwbólowych. Powtarzaj pozycje w trakcie i po
ćwiczeniach. W razie ostrego bólu może to być jedyna
grupa ćwiczeń.
Zestaw 1 Ćwiczenie 1.1
Ćwiczenia przeciwbólowe ułożeniowe
Pozycja przeciwbólowa na boku ze skrętem ciała
W razie ostrego bólu poczekaj z ćwiczeniami. Rehabilitacje
rozpoczynamy po farmakologicznym wyciszeniu ostrych objawów
bólowych. Wykorzystaj zabiegi fizjoterapii, terapii naturalnej oraz
przeciwbólowe pozycje ułożeniowe odciążające kręgosłup.
-Zabiegi cieplne
-Sollux
-Elektroterapia
-Laseroterapia
-Akupunktura
-Akupresura
-Terapia manualna
naturalna
Rozdział 8
Najpierw zastosuj zabiegi cieplne. Do odcinka
lędźwiowego i bolącego pośladka przykładamy ciepły
termofor. Nie powinien być on gorący! To może
zaszkodzić!
Jest to niezawodny sposób na rozluźnienie skurczonych
mięśni. Skurcz mięśni, który jest z początku reakcją obronną
(stabilizuje pozycje kręgów i uniemożliwia wypadanie
dysków), później nasila się i mięśnie nie potrafią już się
rozluźnić.
Termofor aplikuj na kręgosłup lędźwiowy przez ręcznik lub
ubrania do 30 minut 2-3 razy dziennie. Termoforu używamy
zarówno w łóżku, jak i podczas ćwiczeń odciążających
kręgosłup. Oprócz termoforu można posiłkować się
poduszką elektryczną (włączamy na najsłabszy poziom
grzania - pozycja "I" i podkładamy ręcznik).
Ćwiczenia w rehabilitacji nie są jakimś raz na zawsze
opracowanym schematem. Analizując reakcje własnego
organizmu, samodzielnie oceniaj skuteczność każdego
zestawu ćwiczeń.
Nie bój się eksperymentować! Możesz polepszyć
zaproponowane w poradniku pozycje, zmieniając ułożenie
tułowia i kończyn lub stosując podparcie z poduszek i koców.
Zawsze wybieraj wariant ćwiczeń lub pozycje ciała, które
odpowiadają Ci najbardziej.
Dr Andrzej Kondratiuk - dr nauk medycznych, specjalista
rehabilitacji medycznej, medycyny paliatywnej, terapii
manualnej, balneologii i medycyny uzdrowiskowej
https://sites.google.com/view/drandrzejkondratiuk/strona-
g%C5%82%C3%B3wna