Mapa pojęć
Poniższe definicje porządkują znaczenie najważniejszych pojęć używanych w tym tomie. Nie zastępują ich rozwinięcia w Złotych Kluczach.
Złoty Klucz
Podstawowy rozdział serii "Sole Trzeźwiące Świadomości". Każdy Złoty Klucz opisuje jeden element większego modelu rozumienia procesu.
Obserwator
Osoba poznająca proces poprzez własne doświadczenia, emocje, refleksję i decyzje. Wraz z dojrzewaniem obserwatora zmienia się sposób odczytywania tego samego procesu.
Pole Generalne
Aktualny obraz procesu dostępny obserwatorowi na danym etapie życia i rozumienia. Nie opisuje pełni rzeczywistości, lecz jej część widzianą z konkretnego miejsca.
Pole Końcowe
Hipotetyczny obraz procesu uwzględniający wszystkie zależności. Stanowi kierunek rozwoju poznania, a nie punkt, który można uznać za ostatecznie osiągnięty.
Proces
Ciąg wzajemnie powiązanych doświadczeń, obserwacji, reakcji i decyzji. Nie jest pojedynczym wydarzeniem, lecz drogą, której znaczenie może zmieniać się wraz z kolejnymi ogniwami.
Cykl Ponadpole
Proces, w którym wydarzenie zostaje ponownie odczytane z perspektywy późniejszych doświadczeń. Cykl kończy się dopiero wtedy, gdy nowe rozumienie odnajduje swoje miejsce w szerszym układzie.
Łańcuch
Struktura relacji pomiędzy doświadczeniami, śladami, emocjami i decyzjami. Nie powstaje wyłącznie z kolejności wydarzeń, lecz z połączeń, które obserwator dostrzega pomiędzy nimi.
Ogniwo
Doświadczenie, które odnajduje trwałą relację z innymi elementami procesu i zaczyna wpływać na jego dalszy kierunek.
Ślad
Pozostałość po doświadczeniu, która może wpływać na emocje, reakcje i decyzje obserwatora, nawet jeśli jej źródło nie jest jeszcze w pełni rozpoznane.
Stary zapis
Dawny sposób interpretowania podobnych sytuacji, utrwalony przez wcześniejsze doświadczenia i reakcje emocjonalne.
Monopol interpretacji
Sytuacja, w której dawny zapis staje się jedynym sposobem odczytywania nowych doświadczeń i automatycznie nadaje im stare znaczenie.
Oś czasu
Porządek, w którym umieszczane są wydarzenia, ich kontekst oraz późniejsze oddziaływanie. W modelu pozwala oddzielić to, co wydarzyło się wtedy, od sposobu, w jaki działa dzisiaj.
Manipulacja osi czasu
Robocza nazwa zjawiska, w którym wydarzenie, jego kontekst albo jego miejsce na osi czasu zaczynają wpływać na aktualny obraz procesu w sposób zmieniający jego znaczenie. W rozdziale rozróżniane są dwa mechanizmy: manipulacja intencjonalna - gdy człowiek świadomie wykorzystuje przesunięcie czasu, kontekstu albo kolejności zdarzeń - oraz wewnętrzne zniekształcenie osi czasu, gdy podobny efekt powstaje bez świadomego zamiaru obserwatora, między innymi przez pamięć, emocję, wcześniejsze doświadczenia i automatyczne mechanizmy ochronne.
Aktualność pozorna
Sytuacja, w której stary zapis zostaje ponownie uruchomiony lub powtórzony w teraźniejszości i zaczyna być odbierany jak aktualny element procesu, mimo że nie pojawił się nowy fakt.
Pauza
Krótka przestrzeń pomiędzy impulsem a działaniem. Nie usuwa emocji, ale może zatrzymać automatyczne przejście od starego zapisu do reakcji.
Wentyl bezpieczeństwa
Sposób regulowania aktualnego ciśnienia procesu tak, aby obserwator zachował możliwość odzyskania przestrzeni, powrotu i kolejnego ruchu.
Wentyl zastępczy
Ujście, które szybko zmienia stan i przejmuje część napięcia, niekoniecznie zmieniając źródło ciśnienia.
Pojemność obserwatora
Aktualny zakres napięcia, informacji, emocji i decyzji, z którym obserwator potrafi pracować bez utraty zdolności rozróżniania.
Próg uruchomienia
Moment, w którym aktualne obciążenie prowadzi do uruchomienia Wentylu bezpieczeństwa. Próg nie jest stały i zależy od warunków Pola oraz aktualnej pojemności obserwatora.
Kalibracja
Sprawdzanie, czy moment i siła odciążenia odpowiadają aktualnemu napięciu i warunkom. Nie oznacza automatycznie potrzeby "wytrzymania więcej".
Pojęcia w tej publikacji tworzą autorski model interpretacyjny. Służą obserwacji i porządkowaniu doświadczeń; nie stanowią diagnozy ani instrukcji medycznej.
