??[4]
Nilkant zatrzymał się, by przez chwilę chłonąć spojrzeniem spokój rzeki. Od widoku łodzi uciekł dalej, na drugi brzeg Gangesu, którego pustka zawsze karmiła jego spojrzenie. Grzebano w niej samobójców, ale w Nilkancie nie budziła ona smutku, lecz tęsknotę. Ta pustka była znakiem zapytania, zrównoważeniem dla pełnej życia drugiej strony rzeki, którą znał od dziecka. Żył tu w zgiełku tego miejsca - wykrzyknika. Wśród dłoni wymieniających między sobą uściski i rupie.
Wśród uśmiechów, grymasów złości, postaci medytujących nad brzegiem Gangesu w swojej wewnętrznej ciszy, dzwonków kapłanów, cienia chroniących ich od słońca parasoli, śpiewanych bhadźanów[5], pławionych bawołów, łodzi wypełnionych pielgrzymami lub turystami, błagalnych spojrzeń żebraków, mocnego wzroku sadhu[6], w trzasku płonącego drewna, którego ogień trawi ciała umarłych. Chłonąc czyjeś nawoływania, śmiech i płacz, otulając się cudzym milczeniem. Przebiegając wzrokiem po codziennie uzupełnianych sążniach drewna przeznaczonego na stosy pogrzebowe.
Przypomniał sobie oburzenie Amerykanina, który niedawno przy okazji gry w internecie pytał go:
- Jak możesz codziennie patrzeć na spalanie trupów nad rzeką?
Powoli przesunął wzrokiem po słupach dymu na Manikarnika Ghat[7], po wianuszku osób otaczających płonący stos.
- Przecież to tylko przebieralnia - odpowiedział wówczas Jackowi. - Umiera tylko twoje ciało. Zużyte ubranie wrzucasz w ogień.
Między nimi zapadła chwila ciszy. Wrócili do gry. Zaraz potem pokrzykiwali w ożywieniu.
Nilkant skręcił w cień uliczki tak wąskiej, że z trudem można było się tu z kimś minąć. Starannie omijając stopą gnijącą skórkę banana, o mało co nie wpadł na rosłego mężczyznę z groźnie ściągniętymi brwiami. Właśnie ucichł jego krzyk: "Ram Satya hai!"[8]. Przyciśnięty do muru Nilkant pozwolił przebiec obok mężczyznom niosącym na ramionach ciało, które za chwilę miało zacząć znikać w płomieniach. Przykrywająca je czerwona tkanina dotknęła jego twarzy.
- Bóg jest prawdą? - powtórzył cicho, bezwiednie kładąc dłoń na świętej nici[9] owiniętej wokół jego ramienia.
Przesunął spojrzeniem po teraz już pustej uliczce i nagle dostrzegł, że nie jest sam. Z na wpół otwartych drzwi tuż obok dotknęło go spojrzenie spowitej w czerń, smukłej postaci. Patrząc w jej oczy, czuł, że spada w głąb tajemnicy. Pragnął, by to trwało wiecznie. Nie mógł oderwać oczu od znikającej w oddaleniu dziewczyny. Przez chwilę miał wrażenie, że ruch jej głowy oznacza pragnienie odwrócenia się ku niemu.
- Spójrz jeszcze raz - błagał w ciszy.
Gdy dziewczyna zniknęła, zanurzając się w labirynt uliczek, próbował pojąć, czemu stał jak wryty, pozwalając jej oddalać się, czemu nie pobiegł za nią. Może dlatego, że jestem braminem[10] - pomyślał. Absurdem byłoby w mojej sytuacji biec za muzułmanką. Zacisnął dłoń w pięść, czując gniew.
??[11]
- Spotkałam dziś bramina - szepnęła Mohabbat, nachylając się ku swojej przyjaciółce.
- Bramina w Waranasi? Przecież nad rzeką można się o nich potykać. Tylu ich tam - zaśmiała się Nazira, marszcząc zabawnie nos.
- Mój był młody. - Mohabbat spowolniła swoją wypowiedź przy ostatnim słowie.
Przyjaciółka spojrzała na nią czujnie.
- Ty chyba...
- Tylko spojrzeliśmy na siebie... Ale jak! Jeszcze pali mnie jego spojrzenie.
Nazirze uśmiech znikł z twarzy.
- Mohabbat, uważaj. Nie darmo słyszymy od matek, abyśmy opuszczały powieki.
Nazira niespokojnie obserwowała śmiech przyjaciółki. Obawiała się jej lekkomyślności. Przecież poeci mówią o oczach jak o lustrze duszy - pomyślała. Złowi ją ktoś tym spojrzeniem.
- Przestań. - Mohabbat poczuła brak zrozumienia. Rozzłościła się. - I jak mam ci powiedzieć o jego nagim torsie? - drażniła przyjaciółkę. - Przeciętym złotą nicią, opalonym... - Mówiąc to i jednocześnie się śmiejąc, łapała przyjaciółkę za dłonie, którymi ta zatykała uszy.
- Nie chcę o tym słyszeć!
Poważna mina Naziry śmieszyła Mohabbat.
- Dlaczego? Przecież nie zakocham się w nim - uspokajała Nazirę.
Absurdem byłoby w moim przypadku, będąc muzułmanką, pokochać bramina - pomyślała, wciąż jeszcze widząc przed sobą cienistą uliczkę i jego oczy pełne zachwytu. Odchodząc, czuła na plecach spojrzenie jak palące słońce. Zawahała się, pragnąc jeszcze raz spojrzeć na niego. Jednak zamiast odwrócić głowę, przyspieszyła kroku. Jakby w ucieczce.
Szły z Nazirą w stronę rikszy, trzymając się za ręce. Z całej mnie widział tylko oczy, stopy w sandałach, może dłonie - pomyślała. Ze złością czuła na sobie czerń spowijającej ją abai[12]. Nikab[13] dławił jej włosy, odsłaniając tylko oczy. Nie pierwszy raz buntowała się, że za sprawą Allaha pochodziła z tak konserwatywnej rodziny. Z zazdrością spojrzała na Nazirę. Jej wolno było chodzić z odsłoniętą twarzą. Czerń zastępowała kolorami.
Mohabbat westchnęła. Nawet nie wie, jak piękne mam usta - przeszło jej przez myśl, ale szybko zganiła się. Przecież nigdy go nie zobaczę! Machnęła ręką, odganiając myśl jak natarczywego moskita. Oglądając się za mijającym je braminem, poczuła karcący wzrok Naziry.
- Nie myśl, że go szukam. - Pieszczotliwie pogładziła policzek przyjaciółki, myśląc o tym, że jej można dotknąć tylko przez materiał. - To nie był on - dodała z niezrozumiałym dla siebie smutkiem.
???[15]
Gdy Mohabbat podążała ku miejscu, gdzie wczoraj spotkała bramina, nie wiedziała, czego ma się spodziewać. Przecież nie chciała z nim rozmawiać. Zabrakłoby jej odwagi choćby na spojrzenie. Mimo to weszła w cień uliczki. Widok krowy zamiast młodego bramina rozśmieszył ją. Poczuła ciepło nozdrzy szukających jedzenia w jej dłoni. Machinalnie pogłaskała zwierzę, patrząc, jak za zakrętem znika młody chłopak w obcisłych dżinsach i T-shircie z logo Banaras Hindu University. Może to mój bramin - pomyślała. Mój? Nie rozumiała toku swojego rozumowania. Co mogę mieć z nim wspólnego? - Była zła na siebie.
Zaraz jednak zaczęła się zastanawiać, jak mógłby mieć na imię. Przypomniała sobie trzy poprzeczne linie narysowane popiołem na jego czole. Śiwaita[16] - pomyślała. A jeśli śiwaita, to mogli mu dać któreś z imion Śiwy. Chyba nie Hara - ten, co niszczy... Uśmiechnęła się na samą myśl, że można by chcieć takiego imienia dla dziecka. Gangadhar - ten, co niesie Ganges na swoich włosach. Przez moment wyobraziła sobie swego bramina powstrzymującego włosami impet rzeki spadającej z nieba na ziemię. Może lepiej Mahadev, bóg bogów. Nie, na takie imię nie zasługuje. Było w nim coś bezbronnego. Za bardzo chciał, abym się odwróciła do niego - analizowała. Rudra? Nie, brakowało mu dzikości Rudry. Kapalin. Wzdrygnęła się na myśl, że szyję jej bramina mogłaby otaczać girlanda z ludzkich czaszek. To już stanowczo bardziej pasowałoby mu trzecie oko ukryte w imieniu Lalataksza. Nataradźa - ucieszyła się. Tak, to imię pasuje do lekkości jego sylwetki. Mógłby tańcem stwarzać świat. Przestraszyła się bluźnierstwa swych myśli. O, Allahu, wybacz mi i pomóż szukać Twego wybaczenia i miłosierdzia tak długo, jak długo będę żyć - wyszeptała w głowie.
Imię Allaha wypłoszyło z niej myśli i obrazy bramina. Ani jej Bóg, ani rodzice nie cieszyliby się z tego, co zaprzątało jej głowę. Rodzice, patrząc na nią, nigdy nie wpadliby na pomysł, że może wyobrażać sobie obcego bałwochwalcę, ale Bóg prześwietla jej myśli i serce. Przestraszyła się Jego wszechmocnego spojrzenia. Spuszczając wzrok i przyciskając dłonie do piersi, szybko ruszyła na poszukiwanie rikszy, by móc jak najszybciej ukryć się w domu. Z dala od spojrzeń miasta. Biegnąc, ganiła siebie za to, że oczy jej nie potrafią powstrzymać się od spoglądania na twarze mijających ją mężczyzn.