2 Mianownictwo. Akronimy i skróty (orthopaedic nomenclature) Marek Jóźwak, Maciej Bręborowicz
Obowiązujące zasady stosowania precyzyjnych, jednoznacznych określeń opisujących stany i zjawiska kliniczne narzucają konieczność stopniowego odchodzenia od używania jedynie nazw łacińskich bądź polskich. Gwałtowny rozwój ortopedii, wprowadzanie nowych technologii i procedur medycznych zmusza niejako do adaptowania nazewnictwa anglojęzycznego. Najistotniejsze dla właściwego porozumiewania się jest stosowanie precyzyjnie określonych pojęć. Ich wspólne, często łacińskie bądź angielskie pochodzenie ułatwia wprowadzanie do słownika medycznego. Poniżej umieszczono zbiór najczęściej stosowanych w ortopedii i rehabilitacji pojęć obcojęzycznych i polskich z wytłumaczeniem ich znaczenia.
AAHKS (ang.) - American Association of Hip and Knee Surgeons - Amerykańskie Stowarzyszenie Chirurgów Stawu Biodrowego i Kolanowego
abbreviatio (łac.) - skrócenie, skrót
- tendinis (łac.) - skrócenie ścięgna
abductio (łac.) - ustawienie w odwiedzeniu od linii pośrodkowej ciała, czynność odwodzenia, abdukcja
ablatio (łac.) - odjęcie, usunięcie, amputacja
abrachia (łac.) - brak ramienia
abruptio (łac.) - oderwanie
abscessus (łac.) - ropień
- frigidus (łac.) - zimny, gruźliczy
- hypostaticus (łac.) - opadowy
absorbable material (ang.) - materiał wchłanialny
AC (ang.) - acromioclavicular - barkowo-obojczykowy
acceleratio (łac.) - przyspieszenie
acetabuloplastica (łac.) - operacja wytwórcza panewki
ACI (ang.) - autologous chondrocyte implantation - przeszczep autologicznych komórek chrząstki (chondrocytów)
ACJ (ang.) - acromioclavicular joint - staw barkowo-obojczykowy
ACL (ang.) - anterior cruciate ligament - więzadło krzyżowe przednie
ACR (ang.) - American College of Rheumatology - Amerykańskie Kolegium Reumatologiczne
adductio (łac.) - ustawienie w przywiedzeniu, czynność przywodzenia, addukcja
adhaesio (łac.) - zrost łącznotkankowy przylegających struktur anatomicznych (tkanek)
adhesio (łac.) - przyleganie
ADL (ang.) - activities of daily living - czynności dnia codziennego
AFO (ang.) - ankle foot orthosis - orteza stopowo-goleniowa
agonist muscle (ang.) - mięśnie wspomagające
AiN (ang.) - anterior interosseous nerve - nerw międzykostny przedni
allograft (ang.) - przeszczep od obcego dawcy
amelia (łac.) - wrodzony brak kończyny, kończyn
AMS (ang.) - active movement scale - skala ruchu czynnego
amputatio (łac.) - odjęcie kończyny lub jej części, amputacja
- amniotica (łac.) - amputacja w okresie płodowym, amputacja owodniowa
angulatio (łac.) - zagięcie kątowe, angulation deformity (ang.)
ankylosis (łac.) - zesztywnienie stawu, usztywnienie
- fibrosa (łac.) - włókniste
- in abductione (łac.) - w odwiedzeniu
- in adductione (łac.) - w przywiedzeniu
- in extensione (łac.) - w wyproście
- in flexione (łac.) - w zgięciu
- in rotatione (łac.) - w rotacji, obrocie na zewnątrz (łac. externa), do wewnątrz (łac. interna)
- ossea (łac.) - sztywność kostna stawu
antagonist muscles (ang.) - mięśnie antagonistyczne, o przeciwstawnej funkcji
antalgic gait (ang.) - chód zmniejszający doznania bólowe
antalgic position (ang.) - pozycja zmniejszająca doznania bólowe
anteflexio (łac.) - przodozgięcie, przodowygięcie
antepositio (łac.) - przodopołożenie, np. głowy kości udowej w stosunku do panewki
antepulsion (ang.) - przemieszczenie do przodu
anterior bowing (ang.) - zagięcie do przodu
antetorsio (łac.) - przodoskręcenie, skręcenie wokół długiej osi ku przodowi
- colli femoris (łac.) - przodoskręcenie szyjki kości udowej
anteversio (łac.) - przodopochylenie
AO (niem.) - Arbeitsgemeinschaft für Osteosynthesefragen - Stowarzyszenie na rzecz Badań nad Stabilizacją Wewnętrzną
AP (ang.) - anterior-posterior - przednio-tylna, np. płaszczyzna
APL (łac.) - abductor pollicis longus - odwodziciel długi kciuka
aplasia (łac.) - wrodzony brak kończyny lub jej części wskutek zahamowania rozwoju zarodka
apophysis (łac.) - odrostek
approach (ang.) - dojście operacyjne
areflexio (łac.) - brak odruchów
arthritis (łac.) - zapalenie stawu
arthrodesis (łac.) - operacyjne usztywnienie stawu, artrodeza
arthrodiastasis (łac.) - mechaniczne rozciąganie powierzchni stawowych, operacyjne oddalenie powierzchni stawowych
arthrogram (ang.) - obraz radiologiczny stawu po podaniu środka kontrastowego
arthrographia (łac.) - procedura radiologiczna - obrazowanie stawu po podaniu środka kontrastowego, artrografia
arthrolysis (łac.) - chirurgiczne uruchomienie stawu
arthropathia (łac.) - choroba stawu, zwłaszcza długotrwała, o zmiennych objawach, artropatia
arthropathy (ang.) - zmiany patologiczne stawu
arthroplasty (ang.) - operacja wytwórcza stawu, artroplastyka
arthrorhisis (łac.) - operacyjne zaryglowanie (ograniczenie ruchów stawu)
arthroscopia (łac.) - wziernikowanie stawu, artroskopia
arthrosis (łac.) - choroba zwyrodnieniowa stawu, artroza
arthrotomia (łac.) - operacyjne otwarcie stawu
artroereza - czasowe zablokowanie implantem zatoki stępu
aspiration (ang.) - pobranie materiału do badań drogą nakłucia
ataxia (łac.) - zaburzenia kontroli ruchów
atonia (łac.) - brak napięcia mięśniowego
autosomatognosis (łac.) - odczuwanie odjętej kończyny
AVN (ang.) - avascular necrosis - jałowa martwica
avulsion fracture (ang.) - złamanie awulsyjne, z pociągania, patrz: awulsja
axial deformity (ang.) - deformacja osiowa
awulsja, uszkodzenie awulsyjne - jest to uszkodzenie kości w obrębie przyczepu ścięgna lub więzadła; dochodzi do niego w wyniku naprężenia tkanki miękkiej, co skutkuje oderwaniem fragmentu kości
BAI (ang.) - biomaterial associated infections - infekcje związane z obecnością wszczepu
balance (ang.) - zachowanie równowagi ciała
ball-and-socket deformation (ang.) - deformacja stawu typu "kuli i panewki"
band syndrome (ang.) - przewężenia amniotyczne
BBTW (ang.) - balance-based torso-weightening - trening chodu z obciążaniem tułowia oparty na balansie
biofeedback - ćwiczenia w sprzężeniu zwrotnym
biopsy (ang.) - pobranie materiału do badania
BMD (ang.) - bone mineral density - gęstość mineralna kości wyznaczana badaniem densytometrycznym, pozwala na obiektywną ocenę zaawansowania osteoporozy
BMP (ang.) - bone morphogenetic protein - białka morfogenetyczne kości
bone graft (ang.) - przeszczep kostny
BPI (ang.) - brachial plexus injury - uszkodzenie splotu ramiennego
brace (ang.) - gorset, orteza
brachydactylia (łac.) - wrodzona krótkość palców
brachypodia (łac.) - wrodzona krótkość kończyn
brachysyndactylia (ang.) - wrodzony zrost i skrócenie palców
bradymetacarpia (łac.) - wrodzona krótkość kości śródręcza
brevicollis (łac.) - wrodzona krótkość szyi
bursa synovialis (łac.) - kaletka maziowa
bursectomia (łac.) - wycięcie kaletki
bursitis (łac.) - zapalenie kaletki
- praepatellaris (łac.) - zapalenie kaletki podrzepkowej
- purulenta (łac.) - ropne zapalenie kaletki
CAFC (ang.) - Calcaneal Architectural Fracture Classification - architektoniczny podział złamań stawowych kości piętowej
café-au-lait spots (franc., ang.) - plamy skórne koloru "kawy z mlekiem"
calcar calcanei (łac.) - ostroga piętowa
calcificatio (łac.) - wapnienie, zwapnienie
callotasis (łac.) - wydłużanie kości drogą rozciągania kostniny
callus (łac.) - kostnina
cam - konflikt udowo-panewkowy typu krzywkowego z deformacją przejścia głowowo-szyjkowego
capsula articularis (łac.) - torebka stawowa
- synovialis (łac.) - maziówka
capsulotomia (łac.) - przecięcie, nacięcie torebki stawowej, kapsulotomia
caput obstipum (łac.) - kręcz szyi
cast (ang.) - opatrunek gipsowy
CC (ang.) - coracoclavicular - kruczo-obojczykowe
CDH (ang.) - congenital dislocation of the hip - wrodzone zwichnięcie stawu biodrowego
center of gravity (ang.) - środek ciężkości ciała
CGM (ang.) - conventional gait model - konwencjonalny model biomechaniczny chodu
child abuse syndrome (ang.) - zespół dziecka maltretowanego
chondrectomia (łac.) - wycięcie chrząstki
chondrodiastasis (łac.) - rozciąganie chrząstki, wydłużenie przez chrząstkę kości
chondrolysis (łac.) - resorpcja chrząstki, chondroliza
chondromalacia (łac.) - rozmiękanie chrząstki stawowej
chondroplastica (łac.) - operacyjna plastyka chrząstki stawowej
chrząstka Y - chrząstka ipsylon znajdująca się na dnie panewki, odpowiada za jej wzrost
ChZS - choroba zwyrodnieniowa stawów
cicatrisatio (łac.) - gojenie się, bliznowacenie, tworzenie blizny
- per primam intentionem (łac.) - przez rychłozrost
- per secundam intentionem (łac.) - przez ziarninowanie
circumductio (łac.) - obwodzenie, obrót okrężny, sposób wykroku kończyną dłuższą lub ze sztywnym kolanem
circumferentia (łac.) - obwód, m.in. kończyny
claudicatio (łac.) - chromanie
clavus (łac.) - odcisk, nagniotek, modzel
clinodactylia (łac.) - wrodzone zagięcie palca w płaszczyźnie dłoni
CMAP (ang.) - compound muscle action potential - złożony potencjał czynnościowy rejestrowany z mięśnia po stymulacji elektrycznej włókien ruchowych nerwu, synonim fali M
CNAP (ang.) - compound nerve action potential - złożony potencjał czynnościowy rejestrowany znad nerwu na jego przebiegu po stymulacji elektrycznej włókien tego samego nerwu
coalitio (łac.) - połączenie (kości)
congenital anomaly (ang.) - deformacja wrodzona
conquasatio (łac.) - zmiażdżenie
consolidatio (łac.) - zespolenie przez zrost, konsolidacja
- retarda (łac.) - zrost opóźniony
contractura (łac.) - przykurcz
- arthrogenes (łac.) - stawopochodny
- in abductione (łac.) - w odwiedzeniu, odwiedzeniowy
- in adductione (łac.) - w przywiedzeniu, przywiedzeniowy
- in flexione (łac.) - zgięciowy
- myogenes (łac.) - mięśniowy
- neurogenes (łac.) - w wyniku zaburzeń równowagi mięśniowej
contusio (łac.) - stłuczenie, kontuzja
COP (ang.) - center of pressure - punkt przyłożenia wektora sił reakcji podłoża
CORA (ang.) - center of rotation of angulation - środek rotacji zagięcia
corpus alienum (łac.) - ciało obce (w tkankach, stawie)
corpus liberum (łac.) - ciało wolne (w stawie), myszka stawowa
- semiliberum (łac.) - ciało półwolne (w stawie)
corticotomia (łac.) - przecięcie warstwy korowej kości
costosternoplastica (łac.) - operacja klatki piersiowej (lejkowatej, kurzej, szewskiej)
COX (ang.) - cyclooxygenase - cyklooksygenaza
coxa (łac.) - biodro:
- luxans (łac.) - biodro niestabilne
- magna (łac.) - nadmierna wielkość głowy kości udowej
- plana (łac.) - spłaszczenie głowy kości udowej
- protrusa (łac.) - nadmierne zagłębienie głowy kości udowej w panewce w wyniku nadmiernie głębokiej panewki
- valga (łac.) - biodro koślawe
- vara (łac.) - biodro szpotawe
coxarthrosis (łac.) - zmiany zwyrodnieniowe w stawie biodrowym
- deformans (łac.) - zmiany zniekształcające stawu biodrowego na tle zmian zwyrodnieniowych
coxitis (łac.) - zapalenie stawu biodrowego
compartment syndrome (ang.) - zespół ciasnoty powięziowej
crankshaft phenomenon (ang.) - zjawisko wału korbowego (dotyczy kręgosłupa)
crepitatio (łac.) - trzeszczenie, krepitacja
CRIF (ang.) - closed reeduction internal fixation - repozycja zamknięta i stabilizacja wewnętrzna
crossing sign - objaw skrzyżowania
crouch gait (ang.) - chód kuczny
CRPS (ang.) - complex regional pain syndrome - zespół złożonego bólu regionalnego
cryotherapia (łac.) - leczenie zimnem, krioterapia
CTLSO (ang.) - cervico-thoraco-lumbar-sacral orthosis - gorset ortopedyczny obejmujący odcinki od szyjnego do krzyżowego
CUN - centralny układ nerwowy
curettage (ang.) - wewnątrzogniskowe usunięcie zmiany poprzez wyłyżeczkowanie
curvatura (łac.) - krzywizna, zakrzywienie, skrzywienie
cysta/cystis (łac.) - torbiel, cysta
DACF (ang.) - displaced intra-articular calcaneal fractures - przemieszczone śródstawowe złamania kości piętowej
DAFO (ang.) - dynamic ankle foot orthosis - orteza skokowo-goleniowa
DCS (ang.) - double crash syndrome - zespół podwójnego zmiażdżenia
DD (ang.) - diadynamic - prądy diadynamiczne
DDH (ang.) - developmental hip dysplasia - rozwojowa dysplazja stawu biodrowego
deficiency (ang.) - obniżenie, ubytek
dekrement (ang.) - decrement - test wysokoczęstotliwościowej stymulacji elektrycznej włókien ruchowych nerwu w diagnostyce zmian przekaźnictwa neurotransmitera na poziomie synapsy nerwowo-mięśniowej
DIP (ang.) - distal interphalangeal joint - staw międzypaliczkowy dalszy
diplegia (łac.) - niedowład czterokończynowy; kończyny dolne bardziej zajęte niż kończyny górne
disability (ang.) - niepełnosprawność
dislocation (ang.) - zwichnięcie
distraction epiphyseolysis (ang.) - wydłużanie w obrębie chrząstki wzrostowej
DKF - diatermia krótkofalowa
DMARDs (ang.) - disease-modifying antirheumatic drugs - leki modyfikujące przebieg choroby LMPCh
DMMO (ang.) - distal minimally invasive metatarsal osteotomy - małoinwazyjna osteotomia dystalna kości śródstopia
DRUJ (ang.) - distal radio ulnar joint - staw promieniowo-łokciowy dalszy
DTT - ditiotreitol - organiczny związek chemiczny będący podwójnym tiolem i diolem
duplication (ang.) - zdwojenie, np. ścięgna
dysplasia (łac.) - dysplazja
dysraphism (łac.) - wrodzone deformacje kanału kręgowego
dystonia (łac.) - zaburzenie napięcia mięśniowego
ECDC (ang.) - European Centre for Disease Prevention and Control - Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób
e-cLMPCh - klasyczne leki modyfikujące przebieg choroby
ECRB (łac.) - extensor carpi radialis brevis - prostownik nadgarstka promieniowy krótki
EMG (ang.) - electromyography - elektromiografia, badanie czynności jednostek ruchowych wybranego mięśnia lub grup mięśniowych w trakcie skurczu dowolnego, maksymalnego skurczu trwającego 5 sekund lub podczas całkowitej relaksacji
ENG (ang.) - electroneurography - elektroneurografia, badanie stymulacyjne bodźcami elektrycznymi przewodnictwa impulsów ruchowych i czuciowych nerwów
entezofit - zwapnienie ścięgna w obrębie przyczepu, najczęściej w wyniku entezopatii
entezopatia - przewlekły proces degeneracji przyczepu ścięgna
EO (ang.) - elbow orthosis - orteza stawu łokciowego
EPB (łac.) - extensor pollicis brevis - prostownik krótki kciuka
equinus (łac.) - ustawienie końskie
ERLLP (ang.) - exercise related lower leg pain - powysiłkowe bóle podudzi
ESWT (ang.) - extracorporeal shock wave therapy - pozaustrojowa terapia falą uderzeniową
EULAR (ang.) - European League Against Rheumatism
eversio (łac.) - złożony ruch skręcania stopy na zewnątrz
EWHO (ang.) - elbow wrist hand orthosis - orteza stawu łokciowego i nadgarstka
excisio (łac.) - wycięcie
ex-fix - stabilizacja zewnętrzna
exostosis (łac.) - wyrośl kostna
exsudatum (łac.) - wysięk
extensio (łac.) - ruch prostowania, także wyciąg
external fixator (ang.) - stabilizator zewnętrzny
extirpatio (łac.) - wyłuszczenie, wyrwanie, usunięcie
extraarticularis (łac.) - pozastawowy, zewnątrzstawowy
extremitas (łac.) - kończyna
fala F - rejestracja potencjału z mięśnia wywołana stymulacją elektryczną nerwu, przewodzona antydromowo, a następnie zwrotnie na drodze ortodromowej od ciała motoneuronu do efektora
fascioplastica (łac.) - operacja wytwórcza powięzi
fasciotomia (łac.) - nacięcie powięzi
FCR (łac.) - flexor carpi radialis - zginacz promieniowy nadgarstka
femoral deficiency/focal femoral deficiency (ang.) - wrodzony ubytek bliższego końca kości udowej
fenestratio (łac.) - wycięcie okienka (w kości, torebce stawowej)
FES (ang.) - functional electrical stimulation - elektrostymulacja czynnościowa
FFP (ang.) - fragility fractures of the pelvis - złamania osteoporotyczne miednicy
FGF (ang.) - fibroblast growth factor - czynnik wzrostu fibroblastów
FiA - klasyfikacja Ficat i Arlet
filamenty von Freya - metoda FvF - metoda dotykowego badania percepcji czucia powierzchniowego za pomocą skalibrowanych w średnicy, giętkich filamentów, umożliwiająca diagnostykę przeczulicy lub niedoczulicy
fistula (łac.) - przetoka
fistulectomia (łac.) - wycięcie przetoki
fistulisati/fistulatio (łac.) - wytwarzanie się przetoki
fistulographia (łac.) - uwidocznienie kanału przetoki na zdjęciu RTG
fixatio (łac.) - przytwierdzenie, ustalenie, unieruchomienie
flaccid paralysis (ang.) - niedowład wiotki
flexio (łac.) - zginanie, zgięcie
- dorsalis (łac.) - grzbietowe
- palmaris (łac.) - dłoniowe
- plantaris (łac.) - podeszwowe
fluctuatio (łac.) - chełbotanie
FO (ang.) - foot orthosis - orteza stopy
foam roller (ang.) - wałek z pianki
focus (łac.) - ognisko
foratio (łac.) - świdrowanie
force plate (ang.) - platforma do badania sił nacisku stopy podczas chodu
FOV (ang.) - field of view - w MRI pole badania
FPA (ang.) - foot progression angle - kąt progresji stopy podczas chodu
fractura (łac.) - złamanie
- aperta (łac.) - otwarte
- complicata (łac.) - powikłane
- cum luxatione (łac.) - ze zwichnięciem
- intraarticularis (łac.) - śródstawowe, wewnątrzstawowe, stawowe
- inveterata (łac.) - zastarzałe
- lenta (łac.) - przeciążeniowe
- male sanata (łac.) - wadliwie zrośnięte, źle wygojone
- marginalis (łac.) - brzeżne
- multifragmentosa (łac.) - wieloodłamowe
- obliqua (łac.) - skośne
- obstetrica (łac.) - porodowe
- occulta (łac.) - zamknięte
- pathologica (łac.) - kości zmienionej chorobowo, patologicznie
- recens (łac.) - świeże
- spiralis (łac.) - spiralne
- subperiostalis (łac.) - podokostnowe
- transversa (łac.) - poprzeczne
fragilitas (łac.) - kruchość, łamliwość
fragmentatio (łac.) - rozkawałkowanie, fragmentacja
frontalis (łac.) - czołowy
fugax (łac.) - przemijający
fulminans (łac.) - piorunujący, błyskawiczny, nagły
fusio (łac.) - połączenie, np. chirurgiczne
gait (ang.) - chód
- analysis (ang.) - badanie laboratoryjne chodu
- cycle (ang.) - cykl chodu
- intoeing (ang.) - z rotacją wewnętrzną
- pattern (ang.) - wzorzec chodu
ganglion (łac.) - torbiel galaretowata
ganglionectomia (łac.) - wycięcie torbieli galaretowatej
GC (ang.) - gait cycle - cykl chodu
genu (łac.) - kolano
- flexum (łac.) - przykurczone w zgięciu
- recurvatum (łac.) - wygięte ku tyłowi
- valgum (łac.) - koślawe
- varum (łac.) - szpotawe
G-EO System - system do reedukacji chodu
gibbus (łac.) - garb
- costalis (łac.) - żebrowy
- spondylicus (łac.) - po zniszczeniu kręgów, najczęściej pochodzenia gruźliczego
giving-way phenomenon (ang.) - objaw ustępowania, wskazuje na niestabilność stawu kolanowego
gonitis (łac.) - zapalenie stawu kolanowego
- exsudativa (łac.) - wysiękowe
- rheumatica (łac.) - gośćcowe
- traumatica (łac.) - urazowe
- tuberculosa (łac.) - gruźlicze
granuloma (łac.) - ziarniniak
greenstick fracture (ang.) - złamanie typu "zielonej gałązki"
GRF (ang.) - ground reaction force - siły reakcji podłoża
GrAFO (ang.) - ground reaction AFO - orteza stopowo-goleniowa przenosząca siły reakcji podłoża na bliższą część podudzia
habitualis (łac.) - nawykowy
haematoma (łac.) - krwiak
HAI (ang.) - healthcare-associated infection - zakażenia związane z opieką medyczną
hallux (łac.) - paluch zgięty
- duplex (łac.) - podwójny, zdwojony
- flexus (łac.) - zgięty (w stawie śródstopno-paliczkowym)
- malleus (łac.) - młotowaty (zgięty w stawie międzypaliczkowym)
- rigidus (łac.) - sztywny
- valgus (łac.) - koślawy
- varus (łac.) - szpotawy
hamartoma (łac.) - odpryskowiec, guz z różnych tkanek prawidłowych, przemieszczonych w niewłaściwe miejsce
hammertoe (ang.) - palec młoteczkowaty
hamstring muscles (ang.) - mięśnie tylnej grupy uda, tzw. kulszowo-goleniowe
handicap (ang.) - upośledzenie; obecnie poprawnie - niepełnosprawność
harness (ang.) - uprząż, np. Pavlika w leczeniu DDH
head-at-risk-signs (ang.) - objawy radiologiczne wskazujące na ryzyko deformacji głowy kości udowej w chorobie Perthesa
head control (ang.) - utrzymanie właściwej pozycji głowy
heel-toe gait (ang.) - wzór chodu typu "pięta-palce"
heloma (łac.) - modzel
hemarthrosis (łac.) - obecność krwiaka w stawie
hemihypertrophy (łac., ang.) - przerost połowiczy
hemiparesis (łac.) - niedowład połowiczy
hemiresectio articulationis (łac.) - wycięcie połowy stawu
hemivertebra (łac.) - wrodzony brak połowy kręgu, kręg połowiczy
hemivertebrectomy (łac., ang.) - usunięcie połowy kręgu
hernia disci (łac.) - wypadanie jądra galaretowatego
heterotopic ossification (ang.) - kostnienie pozaszkieletowe
HFO (ang.) - humeral fracture orthosis - orteza stawu ramiennego
hinge abduction (ang.) - odwodzenie zawiasowe (patologiczne)
hip dysplasia (ang.) - dysplazja stawu biodrowego
hip spica cast (ang.) - opatrunek gipsowy biodrowy obejmujący obie kończyny dolne
hipotonia (łac.) - obniżenie napięcia mięśniowego
hitchhiker thumb (ang.) - deformacja kciuka powodująca jego ustawienie w odwiedzeniu
HKAFO (ang.) - hip knee ankle foot orthosis - orteza stopowo-goleniowo-udowo-biodrowa
HLA (ang.) - human leukocyte antigens - ludzkie antygeny leukocytarne
HO (ang.) - hand orthosis - orteza ręki
Hoffy ciało - ciało tłuszczowe podrzepkowe
horizontalis (łac.) - poziomy
HpO (ang.) - hip orthosis - orteza stawu biodrowego
HTZ - hormonalna terapia zastępcza
HVA (ang.) - hallux valgus angle - kąt koślawości palucha
hydrarthrosis (łac.) - wysięk surowiczy w stawie
hydrokinesitherapia (łac.) - leczenie ćwiczeniami w wodzie
hygroma (łac.) - wodniak, torbiel surowicza
hyperabductio (łac.) - nadmierne odwiedzenie
hypercorrectio (łac.) - przekorygowanie
hyperdactyly (łac., ang.) - przerost palca
hyperextensio (łac.) - przeprost
hyperflexio (łac.) - nadmierne zgięcie
hyperkyphosis (łac.) - nadmierna kifoza
hyperlordosis (łac.) - nadmierna lordoza
hyperstesio (łac.) - przeczulica
IC (ang.) - initial contact - pierwszy kontakt stopy z podłożem podczas chodu
ICF - International Classification of Functioning Disability and Health - Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia
ICP (ang.) - intracompartmental pressure - ciśnienie wewnątrzprzedziałowe
ICRS (ang.) - International Cartilage Regeneration and Join Preservation Society, dawniej: International Cartilage Repair Society - Międzynarodowe Towarzystwo Leczenia Uszkodzeń Chrząstki Stawowej
IC-SD (ang.) - intensity of current vs. stimulus duration - metoda badania krzywych pobudliwości czuciowej, polegająca na naskórnej stymulacji elektrycznej receptora u badanej osoby i określeniu wzajemnej relacji pomiędzy reobazą i chronaksją prostokątnego impulsu stymulującego, użyteczna w diagnostyce przeczulicy lub niedoczulicy
idiopathic (łac.) - bez określonej przyczyny, idiopatyczny
IL (ang.) - interleukin - interleukina
illiac crest (ang.) - grzebień kości biodrowej
IMA (ang.) - intermetatarsal angle - kąt intermetatarsalny
imbalance (muscular) (ang.) - zaburzenia harmonii mięśniowej
immobilisatio (łac.) - unieruchomienie
impingement syndrome (ang.) - niedopasowanie powierzchni stawu prowadzące do konfliktu tkanek miękkich z częściami chrzęstno-kostnymi stawów
implantatio (łac.) - wszczepienie
impressio (łac.) - wgniecenie
inclinatio (łac.) - pochylenie, nachylenie
- pelvis (łac.) - miednicy
incongruus (łac.) - niedostosowany, niezborny
incruentus (łac.) - bezkrwawy, niekrwawy
indicatio (łac.) - wskazanie, zlecenie
infiltratio (łac.) - naciek, nacieczenie
inflammatio (łac.) - zapalenie
infractio (łac.) - nadłamanie, pęknięcie (kości)
inoperabilis (łac.) - nieoperacyjny, nienadający się do operacji
inreponibilis (łac.) - niedający się nastawić lub odprowadzić
insertio (łac.) - przeszczep, wszczepienie (ścięgna)
inspection (ang.) - bezpośrednia ocena struktur anatomicznych, np. stawu
instability (ang.) - niestabilność
internal fixator (ang.) - stabilizator wewnętrzny
intraosseus (łac.) - śródkostny
interpositio (łac.) - wstawienie części pośrednich, interpozycja, np. interpozycja tkanek miękkich między fragmentami złamanej kości
intraarticularis (łac.) - wewnątrzstawowy, śródstawowy
IOM (ang.) - intraoperative neuromonitoring - metoda rejestracji przewodnictwa ruchowego i czuciowego, w tym w obrębie szlaków rdzeniowych z rejestracją kolejno z mięśni kończyn górnych i dolnych w następstwie elektrycznej stymulacji przezczaszkowej ośrodków kory mózgu oraz przezczaszkowo z obszaru unerwienia czuciowego kory mózgu w następstwie stymulacji elektrycznej włókien czuciowych nerwów kończyn górnych i dolnych
IPP - staw międzypaliczkowy palucha
IR (ang.) - infra-red - promieniowanie podczerwone
irreductibilis (łac.) - nieodprowadzany
iunctura (łac.) - połączenie
iuxtaarticularis (łac.) - przystawowy
JAK (ang.) - Janus-activated kinases - kinazy janusowe
jumpers knee (ang.) - kolano skoczka - zwyrodnienie więzadła rzepki
KAFO (ang.) - knee ankle foot orthosis - orteza stopowo-goleniowo-udowa
KD - kończyna dolna
KG - kończyna górna
keloidum (łac.) - bliznowiec
kinematyka - dział biomechaniki zajmujący się analizą ruchu bez uwzględniania działających sił
kineplastica (łac.) - wytwarzanie roboczego kikuta kończyny
kinetyka - dział biomechaniki zajmujący się opisem sił napędowych, mocy i energii ruchu
KKD - kończyny dolne
KKG - kończyny górne
KO (ang.) - knee orthosis - orteza stawu kolanowego
kyphoscoliosis (łac.) - wygięcie kręgosłupa ku tyłowi i w bok, kifoskolioza
kyphosis (łac.) - wygięcie kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej ciała ku tyłowi, kifoza
laceratio (łac.) - rozdarcie, rozerwanie tkanek
laesio (łac.) - uszkodzenie
lamina (łac.) - płytka, blaszka
laminectomia (łac.) - wycięcie łuków kręgów
laminectomy (ang.) - usunięcie elementu łuku kręgu
lavage (arthroscopic) (ang.) - artroskopowe płukanie stawu
laxitas (łac.) - wiotkość, zwiotczenie, rozluźnienie
LCL (ang.) - lateral collateral ligament - więzadło poboczne strzałkowe stawu kolanowego
LDH (ang.) - lactate dehydrogenase - dehydrogenaza kwasu mlekowego
leg-length discrepancy (ang.) - nierówność kończyn
leg lengthening (ang.) - wydłużanie kończyn
lever arm (ang.) - tutaj: dźwignie tworzone przez elementy szkieletu
LFCN (ang.) - lateral femoral cutaneous nerve - nerw skórny boczny uda
liberatio (łac.) - uwolnienie, oswobodzenie
ligament laxity (ang.) - wiotkość więzadłowa
ligamentotomia (łac.) - przecięcie więzadła, więzadeł
limbus (łac.) - krawędź, obrąbek
limping (ang.) - utykanie
linear growth (ang.) - naturalny proces wzrostu
LMPCh - leki modyfikujące przebieg choroby
bLMPCh - biologiczne leki modyfikujące przebieg choroby
cLMPCh - klasyczne leki modyfikujące przebieg choroby
csLMPCh - celowane syntetyczne leki modyfikujące przebieg choroby
localisatio (łac.) - umiejscowienie (uszkodzenia)
lordosis (łac.) - wygięcie kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej ciała ku przodowi, lordoza
LR (ang.) - loading response - faza przejmowania ciężaru ciała
LUCL (ang.) - lateral ulnar collateral ligament - więzadło poboczne łokciowe boczne
luxatio (łac.) - zwichnięcie
- anterior (łac.) - przednie
- congenita (łac.) - wrodzone
- erecta (łac.) - głowy kości ramiennej z przymusowym umieszczeniem ramienia ponad głową
- habitualis (łac.) - nawykowe
- infraglenoidalis (łac.) - podpanewkowe, np. kości ramiennej
- marginalis (łac.) - brzeżne
- paralytica (łac.) - porażenne
- pathologica (łac.) - patologiczne
- posterioris (łac.) - tylne
- recurrens (łac.) - nawrotowe
- residualis (łac.) - resztkowe
m. - mięsień, mięśnia
macrodactylia (łac.) - przerost palca lub palców
macromelia (łac.) - przerost kończyny lub kończyn
macropodia (łac.) - przerost stopy (stopa olbrzymia)
MAD (ang.) - mechanical axis deviation - odchylenie osi mechanicznej kończyny
malformation (ang.) - zniekształcenie
malignisatio (łac.) - zezłośliwienie
manipulatio (łac.) - rękoczyn, zabieg ręczny
manus (łac.) - ręka
- parva (łac.) - mała
- valgus (łac.) - koślawa
MCL (ang.) - medial collateral ligament - więzadło poboczne przyśrodkowe
sMCL - warstwa powierzchowna więzadła pobocznego piszczelowego
dMCL - warstwa głęboka więzadła pobocznego piszczelowego
membrum (łac.) - kończyna
- inferius (łac.) - dolna
- superius (łac.) - górna
meningocele (ang.) - przepuklina oponowa
meniscus sign (ang.) - objaw łąkotkowy
menisectomia (łac.) - wycięcie łąkotki
MENS (ang.) - microcurrent electrical nerve stimulation - mikroamperowa stymulacja neuromięśniowa
MEP (ang.) - motor evoked potentials - ruchowe potencjały wywołane indukowane polem magnetycznym w diagnostyce przewodnictwa eferentnego na poziomie nadrdzeniowym, rdzeniowym i/lub obwodowo
metallosis (łac.) - miejscowy odczyn na metalowy implant, metaloza
metastasis (łac.) - przerzut, wtórne ognisko nowotworowe
metatarsalgia (łac.) - ból śródstopia
MFH (ang.) - malignant fibrous histiocytoma - niezróżnicowany polimorficzny mięsak (mięsak fibrohistiocytarny)
MICA (ang.) - minimally invasive Chevron-Akin - technika przezskórnej operacji palucha koślawego
microsomia (łac.) - karłowatość
MIS - miniinvasive surgery - operacja małoinwazyjna
MIZS - młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
mm. - mięśnie
mM - metatarsalgia Mortona
mobilisation (ang.) - uruchomienie
monoplegia (łac.) - porażenie jednej kończyny
MP (ang.) - metatarso phalangeal - staw śródręczno-paliczkowy
MPFL (ang.) - medial patellofemoral ligament - więzadło rzepkowo-udowe przyśrodkowe
MR - rezonans magnetyczny
MRI (ang.) - magnetic resonance imaging - obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego
Mst (ang.) - mid-stance - faza środkowego podporu podczas chodu
MSw (ang.) - mid-swing - faza środkowa wymachu podczas chodu
MTP I (ang.) - first metatarsophalangeal joint - pierwszy staw śródstopno-paliczkowy
MTSS (ang.) - medial tibial stress syndrome - przeciążenie przednio-przyśrodkowej powierzchni piszczeli
MU (ang.) - motor unit - jednostka ruchowa
MUAP (ang.) - motor unit action potential - potencjał czynnościowy jednostki ruchowej
MUCL (ang.) - medial ulnar collateral ligament - więzadło poboczne łokciowe przyśrodkowe
mus articularis (łac.) - myszka stawowa, ciało wolne
myelomeningocele (ang.) - przepuklina oponowo-rdzeniowa
myotomia (łac.) - operacyjne przecięcie mięśnia
n. - nerw, nerwu
naevus (łac.) - znamię
nanisimus/nanosomia (łac.) - karłowatość
NC - interferencja; prądy Nemeca
NDT-Bobath (ang.) - neuro-developmental treatment - metoda usprawniania neurorozwojowego
necrectomia (łac.) - usunięcie tkanek martwiczych, nekrektomia
necrosis (łac.) - martwica
necrosis aseptica (łac.) - jałowa martwica
nEMG (ang.) - needle electromyography, elementary electromyography - badanie czynności pojedynczych jednostek ruchowych mięśnia za pomocą elektrody igłowej
neowaskularyzacja - proces tworzenia naczyń w obszarze, w którym fizjologicznie one nie występują
neuralgia (łac.) - neuralgia, nerwoból
neurectomia (łac.) - wycięcie nerwu
neurinoma (łac.) - nerwiak
neurolysis (łac.) - uwolnienie nerwu ze zrostów, neuroliza
neurosutura (łac.) - szew nerwu
neurotomia (łac.) - przecięcie nerwu
NFZ - Narodowy Fundusz Zdrowia
NGC - nerve guide conduit - neurotubulizacja
nidus (łac.) - określenie ogniska w obrębie kostniaka kostnawego
nieszczęśliwa triada (łokieć) (ang. terrible triad) - uszkodzenie więzadła pobocznego łokciowego przyśrodkowego, złamanie wyrostka dziobiastego kości łokciowej i złamanie głowy kości promieniowej
NLPZ - niesteroidowe leki przeciwzapalne
NMES (ang.) - neuro-muscular electrostimulation - elektrostymulacja układu nerwowo-mięśniowego
NMR (ang.) - nuclear magnetic resonance - magnetyczny rezonans jądrowy
NU - neuropatie uciskowe
OA (ang., łac.) - osteoarthritis, osteoarthrosis - choroba zwyrodnieniowa stawu
OB - odczyn Biernackiego
obj. - objaw
Obera test - test kliniczny służący do wykrywania przykurczu pasma biodrowo-piszczelowego
OCD (łac.) - osteochondrosis dissecans - oddzielająca jałowa martwica chrzęstno-kostna
odruch H (ang.) - H-reflex - badanie odruchu H, synonim fali H - badanie monosynaptyczne połączenia pomiędzy włóknem czuciowym, reakcją neuronu ruchowego na pobudzenie i rejestracją czynności efektora w następstwie stymulacji bodźcami elektrycznymi gałęzi nerwowej na obwodzie
odruch mrugania (ang.) - blink reflex - metoda badania obustronnego skurczu mięśni okrężnych oczu po stymulacji elektrycznej w okolicy nadoczodołowej jednostronnie, diagnozująca przewodnictwo nerwów trójdzielnego i twarzowego oraz czynność ośrodków polineuronalnych pnia mózgu obustronnie
OFM - Oxford foot model - oksfordzki model stopy
oligobiopsia (łac.) - nakłucie rozpoznawcze w celu pobrania tkanki do badania histopatologicznego
oligodactylia (łac.) - zmniejszenie liczby palców
onyxis (łac.) - paznokieć wrastający
operatio plastica (łac.) - operacja plastyczna, wytwórcza
oppositio (łac.) - opozycja (kciuka)
ORIF (ang.) - open reeduction internal fixation - otwarta repozycja i stabilizacja wewnętrzna
orthosis (ang.) - orteza
ossificans (łac.) - kostniejący
ossificatio (łac.) - kostnienie
ossificatus (łac.) - skostniały
osteitis (łac.) - zapalenie kości
ostelasia (łac.) - celowe chirurgiczne złamanie kości
osteochondritis dissecans (ang.) - oddzielająca martwica kostno-chrzęstna
osteochondrosis/osteochondritis (łac.) - zaburzenia unaczynienia - odżywienia jądra kostnienia kości
osteodystrophia renalis (łac.) - krzywica nerkowa
osteogenesis (łac.) - osteogeneza
osteolysis (łac.) - zanik kostny
osteomalacia (łac.) - rozmiękanie kości
osteomyelitis/ostitis (łac.) - zapalenie kości i szpiku kostnego, zapalenie kości
osteonecrosis (łac.) - martwica kości
osteoporosis (łac.) - zrzeszotnienie kości, osteoporoza
osteosynthesis (łac.) - szew kości, zespolenie kości metalem, osteosynteza
osteotomia (łac.) - przecięcie kości, osteotomia
OZPP - ostry zespół przedziałów powięziowych
paliativus (łac.) - paliatywny
PCL (ang.) - posterior cruciate ligament - więzadło krzyżowe tylne
PCR (ang.) - polymerase chain reaction - łańcuchowa reakcja polimerazy
PDGF (ang.) - platelet-derived growth factor - płytkowopochodny czynnik wzrostu
penetrans (łac.) - przenikający, drążący
periarthritis (łac.) - zapalenie okołostawowe
periostitis (łac.) - zapalenie okostnej
peripheral (ang.) - obwodowy, np. nerwy obwodowe
peritendinitis (łac.) - zapalenie pochewki ścięgnowej
PET (ang.) - positron emission tomography - pozytronowa tomografia emisyjna
PFJ (ang.) - patellofemoral joint - staw rzepkowo-udowy
PiN (ang.) - posterior interosseus nerve - nerw międzykostny tylny
pincer - konflikt udowo-panewkowy typu kleszczowego
PINS (ang.) - posterior interosseous nerve syndrom - zespół nerwu międzykostnego tylnego
PIP (ang.) - proximal interphalangeal joint - staw międzypaliczkowy bliższy
PIR (ang.) - post-isometric relaxation - poizometryczna relaksacja mięśni
plastica (łac.) - operacja wytwórcza
PNF (ang.) - proprioceptive neuromuscular fascilitation - techniki nerwowo-mięśniowego ułatwiania
podiatry (ang.) - dziedzina medycyny zajmująca się zagadnieniami związanymi ze stopą
podologia (łac.) - nauka o fizjologii i patologii stopy
popręg Webera - technika stabilizacji operacyjnej polegająca na repozycji i ustabilizowaniu złamania drutami Kirschnera oraz uzyskaniu kompresji między odłamami przez zastosowanie skrzyżowanej pętli drucianej
posttraumaticus (łac.) - pourazowy
praxis impropria (łac.) - błąd w sztuce, malpractice (ang.)
PRICE - postępowanie w urazach, P - ochrona (protection), R - odpoczynek (rest), I - chłodzenie (ice), C - ucisk (compression), E - uniesienie (elevation)
prolapsus (łac.) - wypadnięcie, wysunięcie się
pronatio (łac.) - nawrócenie, pronacja
propulsio (łac.) - ruch do przodu, propulsja
propulsja - faza chodu, w trakcie której dochodzi do odbicia inicjowanego z pierwszego promienia stopy
prosthesis (łac.) - proteza
protrusio (łac.) - wystawanie, protruzja
- acetabuli (łac.) - zwiększone zagłębienie głowy kości udowej w wyniku zagłębienia się panewki w miednicy (choroba Otto-Chrobaka)
- nuclei pulposi (łac.) - jądra galaretowego, krążka międzykręgowego
próba niedokrwienna (ang.) - ischemic test - metoda badania sEMG w warunkach próby skurczu maksymalnego, przed i po 2 minutach testu uniesionych nad głową kończyn górnych, w ramach diagnostyki zespołu górnego otworu klatki piersiowej
PRP (ang.) - platelet rich plasma - osocze bogatopłytkowe, koncentrat płytek krwi uzyskiwany na drodze wirowania i separacji krwi, stosowane w medycynie rekonstrukcyjnej i regeneracyjnej
pseudarthrosis (łac.) - staw rzekomy
PSw (ang.) - pre-swing - faza przedwymachowa podczas chodu
PT (ang.) - pronator teres - mięsień nawrotny obły
punctio (łac.) - punkcja
PVNS (ang.) - pigmented villo-nodular synovitis - kosmkowo-guzkowe barwnikowe zapalenie błony maziowej
PZPP - przewlekły zespół przedziałów powięziowych
RA (ang.) - rheumatoid arthritis - reumatoidalne zapalenie stawów
radialisatio (łac.) - odchylenie w kierunku promieniowym, radializacja
radiosensibilis/radiosensitivus (łac.) - promienioczuły
raspatio (łac.) - odłuszczanie
RC (ang.) - rotator cuff - pierścień rotatorów
RCL (ang.) - radial collateral ligament - więzadło poboczne promieniowe
recens (łac.) - świeży, nowy, niedawny
reclinatio (łac.) - odchylenie, zepchnięcie
recurvatus (łac.) - zagięty do tyłu, zakrzywiony
redressio/redressatio (łac.) - usunięcie zniekształcenia, redresja
reductio (łac.) - nastawienie złamania lub zwichnięcia
reflex (ang.) - odruch
refractura (łac.) - ponowne złamanie w miejscu poprzedniego złamania
regeneratio (łac.) - odnowa, regeneracja
reimplantatio (łac.) - ponowne wszczepienie, reimplantacja
reinsertion (ang.) - doszycie uszkodzonego ścięgna lub jego fragmentu do miejsca pierwotnego przyczepu, reinsercja ścięgna
relaxatio (łac.) - zniesienie napięcia mięśni, rozluźnienie
release (ang.) - w ortopedii procedura polegająca na odczepieniu struktur łącznotkankowych od kości bądź ich przecięciu
reluxatio (łac.) - ponowne zwichnięcie
replantatio (łac.) - replantacja
repositio (łac.) - nastawienie złamania, zwichnięcia, ponowne złożenie, przywrócenie poprzedniego stanu, repozycja
- cruenta fracturae (łac.) - operacyjne nastawienie złamania
- cruenta luxationis (łac.) - operacyjne nastawienie zwichnięcia
resectio (łac.) - operacyjne usunięcie, wycięcie
residualis (łac.) - resztkowy, pozostały
retractio (łac.) - ściąganie, skracanie
retroflexio (łac.) - tyłozagięcie
retroversio (łac.) - tyłopochylenie lub obrócenie ku tyłowi
RF (ang.) - rheumatoid factor - czynnik reumatoidalny
rigidus (łac.) - sztywny
rotatio (łac.) - ruch obrotowy, skręcanie, obracanie, obrót
rotator cuff (ang.) - pierścień rotatorów, stożek rotatorów - kompleks mięśni obręczy barkowej odpowiedzialny za stabilizację oraz ruchy rotacyjne stawu ramiennego, obejmuje mięśnie nagrzebieniowy, podgrzebieniowy, podłopatkowy i obły mniejszy
RPE - relatywny procent ekstruzji łąkotki
RSD (ang.) - reflex sympathetic dystrophy - odruchowa dystrofia współczulna
RTG - badanie radiologiczne
ruptura (łac.) - pęknięcie, przerwanie
RZS - reumatoidalne zapalenie stawów
saltans (łac.) - skaczący, przeskakujący, trzaskający, ang. snapping
sarcoma (łac., ang.) - mięsak
scaffold (ang.) - matryca, rusztowanie stosowane w rekonstrukcji tkanek (np. chrząstki)
scoliosis (łac., ang.) - skolioza - boczne skrzywienie kręgosłupa
SCV (ang.) - sensory conduction velocity - metoda badania przewodnictwa włókien czuciowych w układzie nerwowym obwodowym po stymulacji bodźcami elektrycznymi
sectio (łac.) - przecięcie
sEMG (ang.) - surface electromyography - elektromiografia powierzchniowa, badanie sumarycznej czynności jednostek ruchowych mięśnia lub grup mięśniowych za pomocą elektrod powierzchniowych
SEP (ang.) - somatosensory evoked potentials - somatosensoryczne potencjały wywołane, metoda badania przewodnictwa aferentnego na różnych jego poziomach po pobudzeniu bodźcami elektrycznymi obwodowo
septic (ang.) - septyczny
sequestratio (łac.) - oddzielenie się martwaka, wydalenie martwaka
sequestrum (łac.) - martwak
SEWHO (ang.) - shoulder elbow wrist hand orthosis - orteza kończyny górnej
SI (ang.) - sensory integration - integracja sensoryczna
skeleton maturity (ang.) - dojrzałość kostna
skewfoot (ang.) - stopa serpentynowa
SLAP - typ uszkodzenia obrąbka stawu ramiennego
SLAP lesion (ang.) - superior labral anterior to posterior - uszkodzenie górnej części obrąbka stawu ramiennego
SMO (ang.) - supramalleolar orthosis - orteza stawu skokowego
SNAP (ang.) - sensory nerve action potential - czuciowy potencjał czynnościowy rejestrowany z nerwu, synonim czuciowego potencjału wywołanego rejestrowanego w badaniu SCV
SNR (ang.) - signal-to-noise ratio - w MRI stosunek sygnału do szumu
spasticity (ang.) - spastyczność
spasticus (łac.) - spastyczny, skurczowy
spica (łac.) - opaska kłosowa
spina bifida (łac.) - rozszczep łuku kręgu
splintinjuries (ang.) - rozwarstwiające uszkodzenia ścięgien
spondyloarthrosis (łac., ang.) - choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa
spondylodesis (łac., ang.) - usztywnienie stawów kręgosłupa, spondylodeza
spondylolisthesis (łac., ang.) - kręgozmyk
spondylolysis (łac., ang.) - kręgoszczelina
sprain (ang.) - skręcenie, np. stawu skokowego
squinting patellae - tzw. rzepki zezujące
SSI (ang.) - surgical site infection - infekcja miejsca operowanego
SSI-S (ang.) - superficial incisional SSI - powierzchowna infekcja rany operacyjnej
SSI-D (ang.) - deep incisional SSI - głęboka infekcja rany operacyjnej
SSI-O (ang.) - organ/space SSI - pooperacyjna infekcja organu lub przestrzeni
SST (ang.) - supraspinatus tendon - ścięgno mięśnia nadgrzebieniowego
stabilis (łac.) - stabilny, trwały, stały
stabilisator (łac.) - stabilizator
stage (ang.) - stadium, etap, faza
stenosis/strictura (łac.) - zwężenie, cieśń (kanału, przewodu, pochewki ścięgnistej)
stenothorax (łac.) - wąska klatka piersiowa
stimulation (ang.) - pobudzenie czynności narządu, stymulacja
styloiditis radii (łac.) - zapalenie tkanki około wyrostka rylcowatego kości promieniowej
subluxatio (łac.) - podwichnięcie
supinatio (łac.) - odwrócenie, supinacja
suppuratio (łac.) - ropienie
supratrochlear spur (ang.) - ostroga nadbloczkowa
sutura (łac.) - szew, szycie
synchondrosis (łac.) - zrost chrzęstny sąsiadujących kości
syndactylia (łac.) - palcozrost
synostosis (łac.) - zrost kostny sąsiadujących kości
synovectomia (łac.) - usunięcie błony maziowej ze stawu lub okolicy ścięgien
synovitis (łac.) - zapalenie błony maziowej
syringomyelia (łac.) - jamistość rdzenia
talipes pedis (łac.) - wykrzywienie stopy
tarsalgia (łac.) - ból stępu
tarsectomia (łac.) - wycięcie kości stępu
tendinitis (łac.) - zapalenie ścięgna
tendinoza - przewlekły proces degeneracji ścięgna
tenodesis (łac., ang.) - operacyjne umocowanie ścięgna, tenodeza
tenolysis (łac., ang.) - uwolnienie ścięgna ze zrostów, tenoliza
tenomiotomia (łac.) - przecięcie ścięgna i mięśnia
tenosynovitis/tendovaginitis (łac., ang.) - zapalenie pochewki ścięgna
- stenosans (łac.) - zwężenie pochewki ścięgnistej, palec trzaskający
tenotomia (łac.) - chirurgiczne przecięcie ścięgna
TENS (ang.) - transcutaneous electrostimulation - przezskórna stymulacja elektryczna nerwów
tergum rotundum (łac.) - plecy okrągłe
testudo (łac.) - opaska
TK - tomografia komputerowa
TLSO (ang.) - thoraco-lumbar-sacral orthosis - typ gorsetu ortopedycznego unieruchamiającego kręgosłup w odcinkach piersiowym, lędźwiowym i krzyżowym
TMT I (ang.) first tarsometatarsal joint - staw klinowato-śródstopny I
TNF-alfa (ang.) - tumor necrosis factor alfa - czynnik martwicy nowotworów alfa
torsio (łac.) - skręt, skręcenie, ruch skręcania
torticollis (łac., ang.) - kręcz szyi
TOS (ang.) - thoracic outlet syndrome - zespół górnego otworu klatki piersiowej
tractio (łac.) - ciągnięcie, pociąganie
transfixatio/transfixio (łac.) - przebicie ustalające, stabilizacja
translocatio (łac.) - przeniesienie, przemieszczenie
transplantatio (łac.) - przeszczepienie
transpositio (łac.) - przemieszczenie, przełożenie
- nervi (łac.) - nerwu
- tendinis (łac.) - ścięgna
trauma (łac., ang.) - w polskim mianownictwie uraz to działanie energii zewnętrznej, powodujące uszkodzenie organizmu
traumaticus (łac.) - urazowy
- benignus (łac.) - łagodny
- malignus (łac.) - złośliwy
- metastaticus (łac.) - przerzutowy
TSGT (ang.) - task-specific gait training - trening chodu ukierunkowany na zadanie
TSt (ang.) - terminal stance - faza końcowa podporu podczas chodu
tyloma (łac.) - modzel, nagniotek
UD (ang.) - ultrasound - ultradźwięki
ulceratio (łac.) - owrzodzenie
ulnarisatio (łac.) - odchylenie w kierunku łokciowym, ulnaryzacja
unguis incarnatus (łac.) - paznokieć wrastający
USG - ultrasonografia
usura (łac.) - powierzchowny ubytek tkanki
valgisatio (łac.) - odchylenie koślawe
valgus (łac.) - koślawy
varisation (łac.) - odchylenie szpotawe
varus (łac.) - szpotawy
vascularisatio (łac.) - wrastanie nowych naczyń, waskularyzacja
venaesectio (łac.) - odsłonięcie żyły
ventralis (łac.) - brzuszny
vertebra (łac.) - kręg
- plana (łac.) - płaski
- transitiva (łac.) - przejściowy
verticalis (łac.) - pionowy
vinculum gypsaceum (łac.) - opatrunek gipsowy
vitium congenitum (łac.) - wada wrodzona
vulnus (łac.) - rana, zranienie
- caesum (łac.) - cięta
- conquasatum (łac.) - miażdżona
- contusum (łac.) - tłuczona
- ictum (łac.) - kłuta
- incisivum (łac.) - cięta
- laceratum (łac.) - darta
- morsum (łac.) - gryziona, kąsana
- scissum (łac.) - rąbana
wheelchair (ang.) - wózek inwalidzki
WHFO (ang.) - wrist hand finger orthosis - orteza ręki i palców
WHO (ang.) - wrist hand orthosis - orteza ręki
wound (ang.) - rana
Z. - zespół
ZKN - zespół kanału nadgarstka
ZPP - zespół przedziałów powięziowych
ZRNŁ - zespół rowka n. łokciowego
złamanie awulsyjne - uszkodzenie kości w obrębie przyczepu ścięgna bądź więzadła w następstwie pociągnięcia przez tę strukturę
ŻChZZ - żylna choroba zatorowo-zakrzepowa, obejmuje ona:
- zakrzepicę żył głębokich (ZŻG),
- zatorowość płucną (ZP),
- zakrzepicę żył powierzchownych (ZŻP), stanowi poważne powikłanie leczenia ortopedycznego, w jej prewencji rutynowo stosuje się heparyny drobnocząsteczkowe (HDCz), rzadziej heparyny niefrakcjonowane (HNF)
