Rozdział 1
Roślina była niewinna.
W tej kwestii wszyscy się zgadzali. Mimo to, gdy sędzia przekazał piskliwym głosem wyrok do oficjalnego protokołu, Terlu omal nie rozpłakała się z ulgi - gdy została aresztowana, najbardziej obawiała się tego, że obciążą odpowiedzialnością także roślinę. To nie była jego wina. Tylko jej. Starała się to jasno przekazać.
Obróciła się na krześle, żeby popatrzeć, jak woźni sądowi wyprowadzają z sali zielistkę. Podniósł roślinny wąs w jej stronę, a Terlu dotknęła palcem warg, by potem wskazać nim na inteligentną od niedawna roślinę.
Nie będę płakać. Nie zamierzała tego robić, skoro nie dopuściła się niczego złego. Bardzo nielegalnego, owszem, ale nie złego. Jak do tej pory nie uroniła ani jednej łzy, przynajmniej nie publicznie, choć w tym momencie od wybuchnięcia głośnym szlochem powstrzymywał ją tylko gniewny grymas na twarzy prokuratora, a także dłoń dyrektorki biblioteki na ramieniu - jedyny gest życzliwości, na jaki Terlu mogła liczyć na tej sali sądowej, dosłownie i w przenośni.
Dyrektorka, Rijes Velk, pochyliła się i szepnęła jej do ucha:
- Zadbam o to, żeby był bezpieczny i miał opiekę. Zawsze znajdzie u nas dom.
Terlu przełknęła z trudem ślinę.
Nie rozpłaczę się.
Sztywno i z wdzięcznością skinęła głową dyrektorce, a potem popatrzyła na sędziego.
Mężczyzna tonął w haftowanej todze, która przemieniała go z chudego jak szkielet człowieczka o pajęczych kończynach w szeroki grzyb z marszczonego jedwabiu. Kojarzył się Terlu z krabem pustelnikiem, pospolicie występującym na plażach jej rodzinnej wyspy. Kościste ciało ukrywał w zdobionej muszli, z której wysuwał tylko szczypce. Terlu musiała podnosić głowę, żeby mu się przyjrzeć, ponieważ siedział na podwyższeniu, wysoko nad ławą oskarżonych. Nade mną, pomyślała z rozpaczą.
Za plecami sędziego znajdowało się witrażowe okno ze stylizowaną mapą Cesarstwa Wysp Księżycowych - każdy skrawek ziemi był niczym klejnot otoczony szafirowymi szybkami. Przez to zamiast w bursztynowym blasku dnia sala sądowa tonęła w odcieniach błękitu, a wymalowane twarze spoglądające gniewnie z galerii po obu stronach podwyższenia wydawały się jeszcze zimniejsze i bardziej nieprzyjazne. Wszystko zostało zaprojektowane tak, by onieśmielać i przytłaczać, a Terlu uznała, że pod tym względem wnętrze doskonale spełnia zadanie.
Jeśli sędzia był krabem pustelnikiem, Terlu mogła nazwać się ostrygą wyciągniętą ze skorupy i wystawioną na łaskę żywiołów. Skubała rękawy przydzielonej tuniki z szarej bawełny, miękkiej ze starości i o wiele za dużej. Zastanawiała się, ilu (znacznie wyższych) przestępców wcześniej nosiło to ubranie. Wiedziała, jak wygląda: jak dziecko przebrane za osobę dorosłą, a nie jak kobieta po dwudziestce. Albo, mówiąc bardziej precyzyjnie, wyglądam jak świstak. Była niska i przyjemnie zaokrąglona, z dużymi oczami nadającymi twarzy wyraz lekkiego zdumienia, pyzatymi policzkami i zmarszczkami mimicznymi w kącikach ust. Z całą pewnością bardziej przypominała świstaka niż kryminalistkę, gdyby tylko te zwierzęta były szaro-lawendowe. Matka miała fioletową skórę, podczas gdy karnacja ojca wpadała bardziej w odcienie różu, przez co ich córce przypadł przyjemny dla oka odcień lawendy, całkiem ładnie harmonizujący z szarą bawełną. Ale nawet jeśli wyglądała ładnie i niewinnie, nie robiło to absolutnie żadnej różnicy w kwestii przebiegu tej sprawy. Terlu próbowała nawet zapanować nad swoimi lokami, żeby wyglądać schludnie na sali sądowej, jakby porządnie uczesane włosy mogły sprawić, że przestanie się wydawać aż tak bardzo winna.
Problem polegał na tym, że właściwie była winna: rzuciła zaklęcie. Zebrała ingrediencje, przeanalizowała słowa, zastanowiła się, czy to rozsądne, doszła do wniosku, że kompletnie nie, ale mimo to je rzuciła. Stworzyła Caza, inteligentną zielistkę, aby dotrzymywał jej towarzystwa w pustych magazynach Wielkiej Biblioteki Alyssium. Wykreowała własnego przyjaciela, ponieważ nie mogła znieść ani dnia dłużej bez przyjaciół, przebywania tak daleko od rodziny. Odizolowana w milczącym, pustym zakamarku biblioteki, miała do wyboru: poszukać sposobu na znoszenie samotności albo przyznać, że nie udało jej się znaleźć dla siebie miejsca, że popełniła błąd, gdy opuściła dom, a rodzina i przyjaciele mieli rację, że nie poradzi sobie sama w świecie.
Terlu była autentycznie przekonana, że nikogo to nie obejdzie.
Nie zrobiła nikomu krzywdy. Nie sprawiła nikomu kłopotu. A sam Caz czuł się zachwycony, że żyje, i podekscytowany, że może być jej towarzyszem. Jednakże czytelnik, który go zauważył, nie okazał ani zachwytu, ani ekscytacji.
Tylko najbardziej elitarni czarodzieje mieli prawo używać magii. Księgi zaklęć wypełniające Wielką Bibliotekę zgodnie z dekretem cesarza były przeznaczone tylko do ich użytku. Cesarski inspektor przydzielony do sprawy nie zamierzał pozwolić, by jedna szeregowa bibliotekarka stała się wyjątkiem od tej reguły. Jako oskarżyciel elokwentnie dowodził jej winy.
Szczerze mówiąc, Terlu nie przypuszczała, że będzie musiał sięgać po tak wiele argumentów. To jasne, że złamała prawo - chodząca i gadająca zielistka stanowiła dowód niemożliwy do zignorowania.
Dlatego też Terlu ani odrobinę nie zaskoczyły słowa sędziego.
- Terlu Perna, bibliotekarka czwartego stopnia z drugiego piętra we wschodnim skrzydle Wielkiej Biblioteki Alyssium, zostaje uznana winną nielegalnego użycia magii. Wyrok zapadnie niezwłocznie.
Rijes Velk, siedząca obok oskarżonej, powstała.
- Proszę o nadzwyczajne złagodzenie kary.
Podobnie jak sędzia, dyrektorka biblioteki miała na sobie haftowaną jedwabną szatę, ale w odróżnieniu od niego kobieta wyglądała, jakby została stworzona, by nosić ten strój. Była elegancką osobą o srebrzyście siwych włosach, zaplecionych w misterne warkoczyki przypominające ozdobne kratowania na drzwiach Auli Kinneya. Onyksowe policzki zostały wymalowane złotymi symbolami nawiązującymi do składanej przez urzędniczkę przysięgi stania na straży historii, mądrości i wiedzy Wysp Księżycowych. Gdyby Terlu nie wiedziała, że Rijes mogłaby być jej babką, uznałaby, że dyrektorka po prostu się nie starzeje.
Terlu czuła się jednocześnie zdumiona i zaszczycona tym, że tak ważna i elegancka osoba postanowiła stanąć w jej obronie podczas procesu, zwłaszcza przy oczywistej winie oskarżonej.
- Bibliotekarka Terlu Perna nie miała złych zamiarów - rzekła Rijes Velk głosem dźwięczącym w całej ogromnej sali sądowej, aż do spiralnej kopuły w górze. - Co więcej, nie spowodowała żadnych szkód. Nie ucierpiał ani jeden obywatel. Żadne mienie nie uległo uszkodzeniu. Nic nie zostało zniszczone, skradzione ani zagubione. Jej błąd nie spowodował żadnych negatywnych skutków. Dlatego też kieruję do wysokiego sądu prośbę... Nie, błaganie o okazanie litości. Naruszyła prawo po raz pierwszy i wiele się nauczyła na tym błędzie. Nigdy więcej nie użyje magii. Mogę to osobiście zagwarantować.
Terlu westchnęła cicho, zaskoczona. To była niewyobrażalna deklaracja - dyrektorka biblioteki ręczyła za wzorowe zachowanie podwładnej. Dziewczyna słyszała, jak siedzący na galerii czarodzieje, którzy przyszli oglądać ten spektakl, szepczą między sobą i poruszają się w lożach, najwyraźniej również zdumieni słowami wsparcia.
Prokurator wstał, a jego szkarłatna toga zafalowała.
- Nie ma znaczenia, co pani dyrektor może obiecać. Nie ma znaczenia, jakie były zamiary skazanej ani jakie będą jej zamiary w przyszłości. Ważna jest reakcja innych na ten wyrok. Jeśli będzie łagodny, mogę osobiście zagwarantować, że w cesarstwie pojawią się kolejne przypadki używania nielegalnej magii, co wywoła określone konsekwencje. Żądam, by werdykt stał się przekazem dla wszystkich osób rozważających stosowanie magii bez właściwej licencji, że prawo jest prawem, a wola cesarza nie ulega słabościom.
- Miłosierdzie nie jest słabością - skontrowała Rijes Velk.
- Wysoki sądzie, przychylenie się do opinii obrony podsyci niepokoje...
- Sprawa Terlu Perny nie ma nic wspólnego z żadnymi... - przerwała mu Rijes.
Kłócili się, dopóki sędzia nie podniósł ręki przypominającej odnóże kraba.
- Podjąłem decyzję. Wyrok Terlu Perny będzie demonstracją dla zdrowia i bezpieczeństwa naszego cesarstwa.
Terlu zaschło w ustach. Zacisnęła dłonie na kolanach, aż zgniotła materiał tuniki. Demonstracji? Co to znaczy? Co oni ze mną zrobią?
- Zostanie przemieniona w posąg i umieszczona w Wielkiej Bibliotece, aby służyć jako ostrzeżenie dla wszystkich bibliotekarzy, akademików i czytelników, których mogłoby kusić złamanie prawa.
Zapadła pełna zdumienia cisza.
Kara była znacznie bardziej surowa, niż Terlu się spodziewała - o wiele, wiele bardziej surowa. Zaczęła dygotać. Serce trzepotało gorączkowo jak skrzydełka kolibra.
Werble obwieściły wydanie wyroku, niskie, dudniące i odbijające się echem. Terlu czuła je w kościach, każde uderzenie wibrowało w całym jej ciele.
Wokół na sali sądowej rozległy się krzyki. Rijes Velk podeszła gniewnie do podwyższenia, podczas gdy Terlu opadła na krzesło i objęła się ramionami. Dopiero gdy sędzia zażądał spokoju, dziewczyna uświadomiła sobie, że to ona wrzeszczy jak umierający królik.
*
Potem wszystko potoczyło się szybko.
Terlu została wyprowadzona z sali sądowej przez dwóch woźnych. Potykała się po drodze, nie potrafiła sobie przypomnieć, jak stawiać stopy jedna przed drugą. Krzyki wokół były przytłumione, jakby znalazła się pod wodą, zdławiona wirem własnych myśli.
Posąg.
Zostanie przemieniona w posąg.
Czy to będzie bolało?
Czy będę żywa?
Czy kiedykolwiek mnie odczarują? Sędzia nie wspominał nic o długości wyroku. Czy to na zawsze? Nie, to niemożliwe, prawda? To byłoby zbyt okrutne. Ale jeśli nie miałoby być na zawsze, to sędzia określiłby chyba czas trwania kary? Nigdy nie słyszała o podobnym przypadku, ale też nigdy nie słyszała o żadnej bibliotekarce, która złamałaby zakaz używania magii przez osoby niebędące czarodziejami. Przy dostępie do wszystkich tych ksiąg zaklęć w Wielkiej Bibliotece nie wierzyła, by innych bibliotekarzy nigdy to nie kusiło, ale być może to ona pierwsza została przyłapana.
Żałowała, że nie była ostrożniejsza. Sprytniejsza.
Nie żałowała jednak, że to zrobiła. Gdyby nie rzuciła zaklęcia, Caz nigdy by nie istniał, a tak się cieszył, że żyje. W żadnych okolicznościach nie chciałaby tego przekreślić. Miała nadzieję, że Rijes Velk dotrzyma obietnicy - dopilnuje, by zielony przyjaciel Terlu był bezpieczny i szczęśliwy.
Woźni zaprowadzili ją do komnaty o ścianach z czarnego kamienia, wzniesionej na planie ośmiokąta. Brakowało tu okien, a jedyne źródło światła stanowił stojący pośrodku kandelabr z tuzinem płonących białych świec, lekko pachnących łojem i spopielanymi ziołami. Obok świecznika czekał brodaty mężczyzna o zapadniętych policzkach. W bladych dłoniach trzymał misę.
Terlu natychmiast zrozumiała, kto to jest: czarodziej z ingrediencjami do zaklęcia.
Równie szybko uświadomiła sobie, co to oznacza. Nie będzie wstrzymania wyroku. Nie będzie ułaskawienia w ostatniej chwili. Werdykt zapadł, na długo zanim sędzia wypowiedział go na głos.
Patrzyła na czarodzieja.
Czuła się teraz zbyt pusta, by krzyczeć czy płakać. Żałowała, że pozbawiono ją szansy, by podziękować Rijes Velk za jej starania. Naprawdę doceniała życzliwość dyrektorki.
- Przebierz się - powiedział czarodziej.
Terlu zobaczyła złożoną tunikę leżącą na krześle, uniform biblioteczny. Zawahała się tylko na moment, a potem ściągnęła szare ubranie i założyła znajomy błękit bibliotekarki czwartego stopnia. Przynajmniej w chwili wykonania wyroku nie będzie wyglądać jak przestępczyni. Zastanawiała się, czy to także dowód życzliwości Rijes Velk, czy po prostu oskarżyciele chcieli, żeby ich demonstracja była ubrana jak bibliotekarka. Czarodziej przyglądał jej się obojętnie, a Terlu zastanawiała się, co by zrobił, gdyby postanowiła uciec. Wiedziała, że nie umknęłaby daleko - bez wątpienia za drzwiami czekali strażnicy - a nie chciała, żeby rzucił na nią zaklęcie w biegu. Jeśli miała zostać przemieniona w posąg, nie mogła pozwolić, żeby jej twarz zamarła w grymasie strachu. Musiała przynajmniej spróbować być odważna.
- Czy będę żyła? - zapytała Terlu.
Czarodziej się zawahał.
- Tak.
Potem zaczął rzucać zaklęcie.
Gdy krążąca w żyłach krew zwolniła i stwardniała, gdy oddech uwiązł w gardle, a oczy zamarły w miejscu, gdy ciało przemieniło się w wypolerowane drewno, Terlu przyszło do głowy, że być może to nie było właściwe pytanie, jakie powinna zadać. Nie potrafiła jednak wymyślić lepszego.
Jeśli będę żyła, mogę mieć nadzieję.
*
Ciemność.
Cisza.
Nie wiedziała, co gorsze - ciemność czy cisza - ale czuła się przytłoczona jednym i drugim. Nie mogła otworzyć oczu. Nie - nie mogła ich zamknąć.
Gdzie ja jestem?
Słuchała. Nie słyszała niczego. Żadnego oddechu. Żadnego bicia serca.
*
Skrzypnięcie, smuga światła, a w niej kształty i cienie: półki, skrzynia, wózek. Usłyszała za sobą stłumione głosy dyskutujące, gdzie odstawić krzesła.
Była w magazynie.
Chciała zawołać do tych niewidzialnych głosów, poprosić je, żeby z nią porozmawiały - nie, błagać o to. Chciała, by przestawili ją tak, żeby mogła ich widzieć. Musiała zobaczyć ludzką twarz, spojrzeć komuś w oczy, zobaczyć uśmiech. Pragnęła im powiedzieć, że jest obudzona, żywa, świadoma.
Tutaj jestem!
Drzwi się zamknęły.
*
Czasem śniła, albo prawie śniła, ponieważ tak naprawdę nie zasypiała. Posągi nie mogą spać. W ulubionym śnie stała w słońcu i słuchała muzyki. Ach, muzyka! Czuła też smak ciastek. Albo pocałunku. A wszędzie dookoła byli ludzie, głosy i śmiechy splatające się w najcudowniejszą melodię. Wszędzie dookoła unosił się zapach róż.
Ale ten sen nigdy nie trwał długo, potem pozostawało już nic, nic i nic.
*
Już się nie bała.
Nie czuła gniewu.
Ani smutku.
Pragnęła jednak... Och, pragnęła wielu rzeczy. Blasku słońca. Oddechu. Życzliwego głosu. Dlatego śniła i wspominała, dryfowała poprzez dni, tracąc kontakt z czasem i z samą sobą.
*
Posąg trwał w ciemności i milczeniu.
Gdy w końcu przyszli, żeby ustawić ją na postumencie przygotowanym w Północnej Czytelni Wielkiej Biblioteki Alyssium, chciała im podziękować.
Teraz przynajmniej nie będzie sama.
Rozdział 2
Śnieg opadał miękko na posąg, co posąg uznał za prześliczne, ale niespodziewane. Płatki osiadały na nosie i niemrugających oczach, a Terlu się zastanawiała, dlaczego nie stoi tak jak zwykle na postumencie we wnęce w Północnej Czytelni.
Najwyraźniej ominęło mnie coś ważnego, pomyślała.
Przywykła do tego, że ma widok na półki sięgające od posadzki do kopuły sklepienia, wypełnione bezcennymi (i zakurzonymi) książkami i zwojami. Teraz roztaczał się przed nią przyprószony śniegiem las.
Wiedziała, że od momentu przemiany zdarzało jej się odpływać, ale tym razem musiała stracić świadomość na naprawdę długo i spać bardzo mocno, skoro nie zauważyła, że przeniesiono ją z Wielkiej Biblioteki do... Gdziekolwiek to było. Jak długo? - zastanawiała się. Ile mnie ominęło? Gdzie ja jestem? Pomiędzy dwiema sosnami zobaczyła odbłysk światła słonecznego, ale nie umiała rozpoznać, co...
Nagle zadrżała, a po jej drewnianych kończynach przebiegł dreszcz.
Jako że była przedmiotem nieożywionym, nie powinna być zdolna do drgania, więc dlaczego... Nasiliło się ono do dygotu, a Terlu usłyszała trzask przypominający wyginające się drzewo. Och nie, czy to coś było w środku mnie?
Zaraz potem: trzask, trzask, trzask. Czuła banieczki unoszące się od palców stóp do kolan, przez uda do tułowia, gdzie zaczęły wirować coraz szybciej i szybciej.
Przez bardzo długi czas nie czuła niczego. Teraz nagle - wszystko.
Płonęła. Zamarzała. Bolało ją. Miała wrażenie, jakby ją rozdzierało, a potem jakby unosiła się w chmurach, a w jej głowie wirowały tysiące kolorów. Była wybuchającą gwiazdą, eksplozją niewyobrażalnego bólu i roziskrzonej radości.
Aż wreszcie Terlu Perna, była bibliotekarka czwartego stopnia z drugiego piętra we wschodnim skrzydle Wielkiej Biblioteki Alyssium (perły w koronie Cesarstwa Wysp Księżycowych), a ostatnio drewniany posąg wystawiony w Północnej Czytelni, skazana za złamanie cesarskich praw dotyczących nieuprawnionego użycia magii... opadła bezwładnie na zaśnieżoną leśną ściółkę.
Znowu była ciałem.
Terlu czuła, że mokry śnieg przesiąka przez cienki materiał bibliotekarskiej tuniki. Lewe udo i biodro zapiekły, a lodowaty wiatr owiał odsłonięte ręce. Wciągnęła powietrze, a gdy zimno zapiekło ją w gardło, wydmuchnęła je ze śmiechem.
Och, mogła czuć! Mogła oddychać! Mogła się poruszać! Mogła mówić!
- La-la-la! - zaśpiewała z całych sił, chociaż głos się łamał, a w gardle zaschło jej z powodu zbyt długiego milczenia.
Spłoszony ptak uciekł z wierzchołka pobliskiego drzewa.
- Przepraszam! - zawołała, gdy odlatywał.
Jego czerwone skrzydła odcinały się na tle białego nieba.
Terlu znowu odetchnęła tak głęboko, jak mogła, wciągnęła w płuca zapach sosen i rześki smak zimy, tak ostry i czysty, że zabolało ją coś w samym środku. Tak właściwie, jak się teraz nad tym zastanowiła, wszystko jej dokuczało - każdy staw i każdy mięsień promieniowały takim bólem, że aż drżały, ale ona nie mogła przestać się uśmiechać. Znowu była żywa!
Na moment ją to przytłoczyło. Niemal straciła nadzieję. Nie miała przecież żadnych racjonalnych podstaw do nadziei poza tym prostym faktem, że pozostała przy życiu.
Terlu podparła się i wstała.
Po czym natychmiast upadła.
- Auć.
Jeszcze więcej stopionego śniegu wsiąkło w jej tunikę. Odepchnęła się oboma rękami, zakołysała i zdołała przykucnąć.
- Spokojnie - powiedziała. - Uda ci się, Terlu. - Jej głos był teraz silniejszy, drżał tylko odrobinę.
Wstała powoli. Kolana zadygotały, więc chwyciła się gałęzi najbliższego drzewa. Kora podrapała dłoń, ale Terlu się nie przewróciła.
Zadrżała, gdy chłód zaczął przenikać skórę. Czy to nie byłoby okropne, gdyby w końcu odzyskała ludzkie ciało i zaraz potem zamarzła na śmierć? Tak, byłoby. Ktokolwiek mnie odczarował, nie chciał przecież, żebym zamarzła.
Ktokolwiek ją odczarował...
Właśnie! W pobliżu musiał być czarodziej, który rzucił zaklęcie, aby ją uwolnić. Być może ta osoba po prostu nie wiedziała, że już zadziałało. Gdy tylko sobie to uświadomi, pojawi się tutaj z kocami, płaszczem, gorącą czekoladą i naprawdę przekonującym wyjaśnieniem, gdzie i dlaczego Terlu się znalazła, a ona będzie mogła podziękować temu komuś z głębi serca.
- Halo! - zawołała Terlu. - Jestem... - Jakiego słowa powinna użyć? Żywa? Obudzona? Mięsista? Nie chciała wołać, że jest "mięsista". - Jestem tutaj! Tutaj! Halo?
Czekała, aż ktoś jej odpowie, ale nikt tego nie zrobił. Śnieg padał cicho jak szept, a wiatr muskał gałęzie, budził w nich szelesty. Terlu miała wrażenie, że jest jedyną żywą istotą w tym lesie, ale to niemożliwe. Ktoś odpowiadał za zaklęcie, które ją ożywiło, więc gdzie był ten ktoś?
- Udało ci się! - krzyknęła. - Jestem uratowana! Hurra! Czy zechcesz tu przyjść, żebym mogła ci podziękować? Naprawdę jestem bardzo wdzięczna! A także zmarznięta!
Nadal nikt nie odpowiadał.
Terlu owinęła się ramionami, ale niewiele to pomogło. Spróbowała ostrożnie postąpić naprzód. Nogi trzęsły się jak u nowo narodzonego jelonka, ale trzymała się prosto. Zrobiła kolejny krok i jeszcze następny. Przed sobą, pomiędzy sosnami, wcześniej dostrzegła błysk. Ruszyła w tamtą stronę, ponieważ w każdą inną ciągnęły się tylko drzewa i śnieg.
Dlaczego ktoś miałby rzucić zaklęcie przywracające ją do życia i nie zaczekać, żeby sprawdzić, czy zadziałało? To było nieodpowiedzialne czarodziejstwo, ot co. W ostateczności czarodziej mógł przynajmniej zostawić jej karteczkę: Skoczę tylko coś przegryźć i zaraz wracam. Albo jakiś znak informujący, gdzie powinna iść. Albo strzałkę. Nietrudno ułożyć strzałkę z kamieni albo leżących na ziemi szyszek sosnowych. W tę stronę do ciepła i jedzenia!
Chyba że ten ktoś nie chciał, by znalazła schronienie?
A jeśli to stanowiło jakąś dziwną część wyroku, o której po prostu nie wiedziała? Werdykt sędziego ją zaszokował - nie, właściwie nie sam werdykt. Ponosiła stuprocentową winę. Nie spodziewała się jednak, że kara okaże się tak surowa. Nikt tego nie przewidział. Terlu przypomniała sobie Rijes Velk proszącą o łagodniejsze potraktowanie skazanej... Ale chcieli, żeby bibliotekarka stała się przykładem, bez dyskusji. Została zdrewnifikowana. A może zastygnięta? Uposążona? Nie było na to właściwego słowa, co nie dawało dziewczynie spokoju. Jeśli zamierza się coś z kimś zrobić, powinno istnieć na to odpowiednie słowo, a jeśli nie istnieje, to należałoby przemyśleć, czy należy to robić.
Śnieg zaczął sypać gęściej. Wirował wokół niej, uniosła więc rękę, żeby nie wpadał do oczu. Między drzewami sięgał kostek, a ona musiała podnosić wysoko kolana jak w paradnym marszu, żeby iść przed siebie. Sosny rosły na tyle gęsto, że gałęzie kłuły Terlu za każdym razem, gdy którejś dotknęła.
Gdy się pochyliła, żeby przejść pod grubszym konarem, trąciła go plecami, a na jej kark spadła garść śniegu. Terlu pisnęła i wyprysnęła do przodu. Tak niedługo po przebudzeniu nie była zdolna do takich szybkich reakcji, więc poleciała na kolana. Impet upadku wycisnął powietrze z płuc, a od kolan zaczął promieniować ból.
Łzy zapiekły w oczy.
- Halo? Jest tu kto? Proszę! Potrzebuję pomocy!
Śnieg, którego to nie obchodziło, padał dalej.
Terlu zacisnęła zęby, podniosła się i ruszyła chwiejnie naprzód. Odsunęła kolejną gałąź, tym razem ostrożniej, żeby znowu nie strącić na siebie śniegu, i wyszła z lasu na polanę.
Zobaczyła przed sobą okna. Mnóstwo okien. Całą ich ścianę, wszystkie obramowane czarnym żelazem, które zawijało się elegancko wokół szyb i tworzyło wzory przypominające gałęzie. Budynek był ogromny, wysoki na co najmniej trzy piętra i tak długi, że Terlu nie widziała narożników. Odchyliła głowę i spojrzała wysoko w górę, na szklaną kopułę na szczycie. Padał na nią śnieg.
Podeszła chwiejnie do szklanej ściany, przycisnęła do niej dłonie i zajrzała do środka. Szyby były chłodne, ale nie lodowate, a Terlu zauważyła, że nie ma na nich szronu. Od drugiej strony pozostawały zamglone, jakby zaparowały od gorącego powietrza. W środku jest ciepło, uświadomiła sobie dziewczyna. Cudownie ciepło! Przez pokryte parą szkło widziała tylko plątaninę cieni. A także... Zieleń? Wnętrze wypełniała zieleń.
To szklarnia, pomyślała Terlu. Gigantyczna szklarnia w środku lasu. Musiała do kogoś należeć, nawet jeśli wewnątrz było ciemno. Jeżeli Terlu znajdzie właściciela, to może uda jej się znaleźć osobę, która ją uratowała?
Ten ktoś nie był wprawdzie szczególnie dobry w ratowaniu, skoro zostawił dziewczynę samą na zimnie. Terlu zamierzała mu jednak wybaczyć, jeśli zostanie wpuszczona do środka. Wybaczę natychmiast. Dzięki nieznajomemu wróciła do cielesnej postaci. Zapukała w szybę i jeszcze raz zawołała:
- Halo! Jestem tu, na zewnątrz! Proszę mnie wpuścić!
Ruszyła wzdłuż szklanej ściany, pukała w nią po drodze. Tutaj musiały być drzwi, prawda? Albo otwierające się okno? Mogłabym pewnie zbić szybę. Wtedy jednak wpuściłaby do środka nie tylko siebie, lecz także mroźne powietrze. Co pomyślałby o tym właściciel?
Gdyby nie zostawił Terlu samej na zimnie, nie musiałaby niczego tłuc.
Mimo wszystko wolałaby tego nie robić. Nie zrobiłaby tym najlepszego pierwszego wrażenia. Poza tym nie miała pewności, czy by jej się udało. Szkło wyglądało na grube, a ramiona dziewczyny drżały tak mocno, że niekoniecznie znalazłaby w nich dość siły.
Tylko w ostateczności.
Ściana wydawała się ciągnąć w nieskończoność, a warstwa śniegu przybierała na grubości. Terlu zaczęły drętwieć palce u stóp, a także u rąk. Zastanawiała się, czy ma już odmrożenia. Nigdy wcześniej nie zaznała takiego zimna. Spędziła dzieciństwo na słonecznej wyspie Eano, gdzie znacznie poważniejsze zagrożenie stanowiły udary cieplne. Chodziła tam boso po piasku, a ten łaskotał ją w stopy, gdy podążała do domu kuzynów, a każdego dnia o zachodzie słońca pływała w nagrzanej wodzie, dopóki rodzice nie zawołali jej na obiad. W środku lata można było upiec małże po zostawieniu ich na skałach i należało pić dużo soku, żeby się nawodnić, inaczej ryzykowało się gniew całego stada dziadków, którzy na każdym rogu ulicy rozdawali dzbanki z wodnistym napojem z gujawy i jagód goji. Na to wspomnienie Terlu niemal poczuła smak jagód goji. Smak letniego przesilenia, gdy cała wyspa była przystrojona kwiatami i pachniała czekoladą, cynamonem oraz cytrusami, ponieważ wszyscy profesjonalni i przyszli cukiernicy rywalizowali między sobą, kto stworzy najpyszniejsze wypieki na Święto Lata...
W końcu Terlu dotarła do narożnika szklarni, obeszła go... I zobaczyła więcej szkła.
Muszę je rozbić. Jeśli dłużej zostanę na zewnątrz, przemienię się w posąg z lodu zamiast drewna. Nie wiedziała, czy określić to ironią losu, czy po prostu żałosnym końcem. Roześmiała się odrobinę histerycznie.
Rozejrzała się wokół za kamieniem albo grubą gałęzią. Wszystko pokrywał śnieg, ale dziewczyna dostrzegła średniej wielkości gałąź, która spadła z jednej z sosen. Terlu podniosła ją - dłonie skleiła żywica. Przytargała gałąź do ściany z oknami i przyjrzała się szkłu. Uderzy w sam środek, tam szyba powinna być najsłabsza.
- Przepraszam - powiedziała do nieznanego gospodarza. - Bardzo, bardzo przepraszam. Obiecuję, że posprzątam.
Z całej siły uderzyła gałęzią w szkło. Ramiona zadrżały od impetu uderzenia, ale szyba nie pękła. Terlu oparła gałąź o ziemię, żeby chwilę odpocząć, i postarała się złapać oddech. Miała wrażenie, że jej mięśnie nie były używane od wielu miesięcy - w sumie zgodnie z prawdą. Podniosła gałąź i spróbowała jeszcze raz. Ani jednej rysy. Żadnego wgniecenia.
Uderzała raz za razem. Po piątej próbie przerwała, zadyszana. Albo Terlu nie miała dość siły, albo też szyba tak naprawdę nie była ze szkła. Mogła zostać zaklęta, aby się nie dało jej rozbić. Terlu wiedziała, że na okna pałacowe rzucono takie zaklęcia. Gdy cesarz odwiedzał pomniejsze kanały w biedniejszej części miasta, podróżował podobno w powozie zrobionym w całości ze szkła zaklętego tak, aby pozostawało niezniszczalne. Niewykluczone, że na tę szklarnię rzucono taki sam urok. A w takim przypadku... To się nie może udać.
Terlu upuściła gałąź i oparła się ciężko o szklaną ścianę. Jedyna szansa tkwiła w znalezieniu drzwi. W tym celu dziewczyna musiała iść dalej. Może najpierw chwilę odpocznie...
Nie. Ruszaj się.
Nie czuła już takiego zimna. Być może aż do tego stopnia była odrętwiała. Zmusiła się, żeby ruszyć przed siebie, i wędrowała wzdłuż okien. Opierała się o nie dłonią, żeby utrzymać równowagę... I tylko dzięki temu zauważyła wejście.
Znajdowało się w połowie szklanej ściany. Palce Terlu musnęły klamkę, jeszcze zanim oczy ją rozpoznały. Dziewczyna zatrzymała się i patrzyła.
W końcu jej mózg nadążył za palcami i oczami.
Drzwi!
Prawdziwe drzwi!
- Proszę, nie bądźcie zamknięte - rzuciła błagalnie i nacisnęła klamkę.
Otworzyły się z łatwością, a Terlu wpadła do środka. Otoczyła ją zieleń wraz z otulającą chmurą ciepła. Dziewczyna zamknęła wejście za sobą i oparła się o nie plecami. Nagle rozgrzane palce u rąk i nóg zaczęły mrowić, a potem piec. Usiadła ciężko na ciepłym żwirze, słuchając zimowego wiatru wirującego za nią na zewnątrz, dmuchała na dłonie i rozcierała je, aż ból osłabł. W międzyczasie przyglądała się zdumiona letniej zieleni przed sobą.
- Rany - westchnęła.
Szklarnia pachniała świeżo rozkopaną ziemią i tysiącem kwiatów - wonią idealnej letniej nocy, podczas której tenory cykad wtórują basowym odgłosom żab olbrzymich, a ogromny księżyc zapowiada jesienne zbiory. Tyle że tutaj księżyc nie świecił, a jedynym dźwiękiem był szelest śniegu spadającego na wysokie szklane sklepienie, więc ta analogia nie wydawała się zbyt trafiona. Terlu jednak uznała, że zapach jest prześliczny.
Podniosła się ciężko z ziemi. Okruchy żwiru przylepiły się do przemoczonej tuniki i mokrej skóry. Strzepnęła je, a potem ponownie popatrzyła na dłonie. Lawendowa karnacja zaróżowiła się od zimna, ale nie wykwitły na niej białe plamy. Ból zniknął niemal całkowicie. Terlu eksperymentalnie poruszyła palcami u stóp - także były w znacznie lepszym stanie. Nie zamarzłam! Hurra!
- Halo? Jest tu kto?! - zawołała.
Jej głos utonął w zieleni.
Ruszyła przed siebie żwirową ścieżką pomiędzy roślinami. Nigdy wcześniej nie widziała tak bujnej flory - pnącza pięły się po kolumnach aż pod dach szklarni, wzdłuż ścieżki rosły gęste krzaki z gigantycznymi liśćmi rozmiarów uszu słonia, a drzewa z wiotkimi pniami i koronami przypominającymi pióropusze paproci sięgały wysoko w górę. Pomiędzy zielonymi częściami Terlu widziała kwiaty - intensywnie czerwone kielichy z jaskrawożółtymi pręcikami, pęki drobnych białych płatków, a także pasiaste, żółto-pomarańczowe lilie. Wszystko to pozostawało do tego stopnia stłoczone, że szklane ściany szybko zniknęły dziewczynie z oczu. Widziała świat zewnętrzny tylko bezpośrednio nad sobą, przez okna kopuły, ale dostrzegała tam tylko biel - Terlu nie potrafiła stwierdzić, czy to śnieg, czy też niebo.
Ciszę przerywał jedynie chrzęst butów na żwirze i pluskanie stopionego śniegu między palcami stóp. Terlu nadal drżała, bo mokra tunika kleiła się do skóry, ale w środku było nieporównywalnie cieplej. Liczyła, że jej ubrania wyschną dostatecznie szybko.
Gdy zbliżyła się do serca szklarni, zrobiło się jeszcze goręcej, a Terlu niebawem się przekonała dlaczego. Biały porcelanowy piec w kształcie spiralnej muszli promieniował żarem, od którego powietrze wokół falowało. Konstrukcję otaczała ławka z niebieskich kafelków. Terlu strzepnęła z niej kilka zbłąkanych liści i z westchnieniem zachwytu przysiadła, by rozkoszować się źródłem ciepła.
Nie widziała żadnych drzwiczek, przez które można by wkładać drewno, nie czuła też dymu. Magiczny piec. Rzadko spotykany, ale możliwy do wykonania. Cóż, zdecydowanie możliwy, skoro tutaj stał.
Ojej, mogłaby się zwinąć w kłębek i zasnąć. To prawda, na tej ławce przydałoby się kilka poduszek, no i trzeba by ją umyć. Terlu powątpiewała, by ktokolwiek siedział tutaj od dawna, biorąc pod uwagę grubą warstwę kurzu i ilość opadłych liści na siedzisku i wokół niego. Gdy się przyglądała roślinom wypełniającym ogromne wnętrze, zastanawiała się, czy nikt nie odwiedzał tej szklarni od lat.
Poczuła odrobinę niepewności.
Chyba nie przebywała sama w tym ogromnym miejscu, prawda?
Terlu nie była ekspertką, ale nawet ona widziała, że roślinom pozwolono rosnąć samopas. Oplatały się wokół siebie, tworzyły ciasne warkocze i supły, wypełniały każdy skrawek dostępnej przestrzeni. A jeśli nikogo tu nie ma? A jeśli jestem sama?
W gardle zapulsowała panika. Serce zaczęło się tłuc, a płuca chciwie wciągnęły powietrze. Tak długo Terlu nie mogła mówić, nie mogła nawiązać najprostszej rozmowy, nie mogła nikogo dotknąć ani nikt nie mógł jej dotknąć... Nie mogę być tutaj sama. Może ta szklarnia była opuszczona, ale ktoś w pobliżu rzucił...
- Rrrau?
Od drugiej strony pieca, po ławce z niebieskich kafelków przywędrował skrzydlaty kot. Miał bure futro, bursztynowe oczy i intensywnie szmaragdowe skrzydła, złożone i skrzyżowane na grzbiecie. Gdy dotarł do Terlu, stanął i popatrzył na nią.
- Dzień dobry! - powiedziała dziewczyna. - Jesteś prześliczny.
Zwierzak, który niemal na pewno podzielał to zdanie, podszedł bliżej i wlazł Terlu na kolana. Przez tunikę pougniatał pazurkami uda, obrócił się raz, a potem rozparł wygodnie. Nastroszył szmaragdowozielone pióra, gdy poprawiał ułożenie barków, żeby znaleźć wygodniejszą pozycję.
- Yy, no dobrze, proszę bardzo - stwierdziła Terlu, zauroczona tak nieoczekiwaną deklaracją kociej przyjaźni. Ostrożnie pogładziła zwierzę za uszami. Trzepoczący strach w gardle zaczął ustępować, w miarę jak gładziła skrzydlate stworzenie. Serce powoli ochłonęło i mogła oddychać bez poczucia, że zaraz rozsypie się na kawałki. Futro kota było miękkie jak aksamit. Dziewczyna uśmiechnęła się, gdy odchylił łebek, żeby mogła poskrobać go po policzkach i szyi. - Bardzo się cieszę, że mogłam cię poznać. Zaczynałam już myśleć, że jestem tutaj całkiem sama.
Kot zamruczał.
Rozdział 3
- Czy masz jakieś imię? - spytała Terlu skrzydlatego kota.
Oczywiście nie odpowiedział. Nie zaskoczyło jej to. Nigdy nie słyszała o gadającym skrzydlatym kocie. Czytała kiedyś dziennik z podróży na pewną odległą wyspę, na której ponoć żył gatunek mówiących jaszczurek. Podróżnik twierdził, że potrafiły przewidywać przyszłość, ale też poświęcił cały rozdział zachwytom nad pewnym rodzajem grzybów halucynogennych, więc pozostałe obserwacje badacza uchodziły za podejrzane.
- Czy jest tutaj ktoś, kto cię karmi? - zapytała Terlu. - Nie wydajesz się dziki.
Kot wykręcił się tak, żeby mogła go podrapać pod skrzydłami. Z jej doświadczenia wynikało, że bezpańskie koty nigdy nie zachowywały się tak przyjaźnie... Chyba że ten wychowywał się z ludźmi, a potem został porzucony. Jeśli tak, to by wyjaśniało, dlaczego był tak spragniony pieszczot.
- Wiem, co czujesz - powiedziała do niego Terlu. - Mam tak samo.
Właśnie dlatego w ogóle rzuciła to zaklęcie, które zrujnowało jej życie - czuła się samotna. Wyjaśnienie było aż tak proste. Oraz żałosne, pomyślała. Uważała, że praca w bibliotece oznacza pomaganie naukowcom w docieraniu do zapomnianych okruchów wiedzy, edukowanie czytelników ciekawych świata i podsuwanie swoich ulubionych książek koleżankom i kolegom mającym podobne zainteresowania. Terlu specjalnie aplikowała na stanowisko wymagające pracy z czytelnikami i jasno zaznaczyła to podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Jednakże zanim zakończyła szkolenie, prawa cesarskie dotyczące magii zostały jeszcze bardziej zaostrzone, co ograniczyło dostęp do ogromnej większości tomów w Wielkiej Bibliotece. Tylko najbardziej elitarnym czarodziejom pozwalano korzystać z ksiąg zaklęć i podobnych materiałów, Terlu zaś miała za krótki staż, by pracować z takimi luminarzami. Znękany bibliotekarz odpowiedzialny za drugie piętro przeprosił ją za to z całego serca i odesłał do magazynu, gdzie Terlu mogła uznać za szczęście, jeśli choćby przelotnie zobaczyła kogoś raz na tydzień. Biblioteka z zasady nie przyciągała osób towarzyskich.
Terlu była dobra w wielu rzeczach. Wszystkie kursy ukończyła z wyróżnieniem i udowodniła, że potrafi być doskonale zorganizowana i skuteczna podczas poszukiwania informacji. Gdy poprosiła o referencje, jej wykładowcy jednomyślnie zarekomendowali ją do działu informacji dla czytelników. Potrafiła rozmawiać w dziewięciu żywych językach i czytać w sześciu martwych, w tym w niezwykle zniuansowanym i złożonym pierwszym języku. Znała także płynnie wiele dialektów używanych wyłącznie przez plemiona żeglarskie na morzach zewnętrznych. Potrafiła też piec doskonałe placki z jagodami (dzięki znalezionej w bibliotece książce kucharskiej), grać na ośmiostrunowej gitarze (przynajmniej kilka podstawowych akordów) i sporządzać przyzwoite szkice tego, co miała przed sobą.
Nie była jednak dobra w byciu samotną.
Lubiła mówić, lubiła słuchać, ale nie odpowiadało jej słuchanie samej siebie. Potrafiła wejść do sklepu i poznać historie wszystkich znajdujących się tam osób, od klientów po chłopaków na posyłki i ich kuzynów drugiego stopnia, zanim wyszła z osełką masła i pół tuzina jajek. Jednakże ta umiejętność nie przydawała się w bezludnych i pustych magazynach bibliotecznych ani teraz, w opuszczonej szklarni.
Nie jestem tutaj sama. Jest jeszcze kot.
- Może się rozejrzymy i sprawdzimy, czy uda się kogoś znaleźć? - zaproponowała Terlu. - I zobaczymy, czy mają tu coś do jedzenia.
Teraz, gdy się rozgrzała i względnie wysuszyła, poczuła, że jest głodna. Tak właściwie "głodna" było ogromnym niedopowiedzeniem. Jej żołądek się skręcał, jakby chciał pochłonąć wszystkie inne organy. Terlu wzięła kota na ręce i wstała.
Zwierzak niezwłocznie zaczął się wiercić, nastroszył skrzydła i wdrapał się na ramię dziewczyny. Terlu zamarła i pochyliła się lekko, niepewna, co on robi i jak udaje mu się utrzymywać równowagę. Kot owinął się wokół jej karku tak, że przednie łapy zwisały z lewego barku, a tylne z prawego.
Terlu wyprostowała się ze śmiechem, a nowy futrzany kołnierz ułożył się wygodniej na szyi.
- Czy koty nie powinny być dumnymi stworzeniami?
Cieszyło ją, że ten taki nie jest.
Ziewnął jej do ucha.
- Masz jakiś pomysł, w którą stronę idziemy?
Od białego spiralnego pieca i otaczającej go cieplutkiej niebieskiej ławki odchodziło kilka ścieżek zakręcających i znikających wśród zieleni. Jedna prowadziła z powrotem do drzwi, którymi weszła Terlu, ale któraś z pozostałych mogła ją doprowadzić do pomocy i (jak dobrze pójdzie) jakichś wyjaśnień. Być może ta szklarnia przynależała do wspaniałej posiadłości. Albo nawet do całej wsi. Nie dowie się tego, dopóki nie zacznie szukać, a nie interesowało jej bezczynne siedzenie i czekanie, aż ktoś tu przyjdzie i ją znajdzie, szczególnie po tym, jak omal nie zamarzła na zewnątrz, w zasypanym śniegiem lesie.
- Może w lewo?
Kot pacnął ją ogonem po twarzy, jakby chciał w ten sposób odpowiedzieć. Zdecydowała, że to potwierdzenie.
Ruszyła żwirową dróżką między roślinami o wielkich liściach. Po obu stronach rosły pomarańczowo-niebieskie kwiaty o płatkach w kształcie ptasich skrzydeł. Inne rośliny pochylały się nad ścieżką, która wiła się i lawirowała pomiędzy łodygami. Jednakże po kilku zakrętach skończyła się na okrągłym placyku, pośrodku którego stała pusta klatka dla ptaków pozostawiona z otwartymi drzwiczkami. Ozdobiona klejnotami, wydawała się dość duża, by pomieścić pawia.
- Czy tu mieszkał twój poprzedni obiad? - zapytała kota.
Usłyszała w górze trzepot, więc podniosła głowę. Na metalowej belce konstrukcyjnej siedział ptak, a z jego piór wyrastały kwiaty. Z ogona zwisały róże, na głowie kołysała się gałązka bzu, a skrzydła były pokryte dzwonkami.
- To nie obiad - orzekła Terlu. - Dla żadnego z nas.
Ukwiecony ptak otworzył dziób i zaśpiewał nuty przypominające arię sopranową. Co jeszcze bardziej zdumiewające, piosence towarzyszył leciutki zapach świeżo rozwiniętych kwiatów.
- To prześliczne - stwierdziła Terlu.
Skrzydlaty kot trzepnął ją po policzku ogonem, tak jakby czuł się urażony tym, że dziewczyna podziwia inne stworzenie. Uśmiechnęła się i sięgnęła, żeby podrapać go pod brodą.
Powróciła do białego pieca i ruszyła w innym kierunku. Druga ścieżka wiła się zakosami znacznie dłużej wśród gęstej zieleni, aż zakończyła się szklanymi drzwiami z ozdobnymi żelaznymi okuciami.
- Widzisz, wiedziałam, że musi nas gdzieś doprowadzić.
Terlu nacisnęła klamkę i weszła... Do kolejnej równie wielkiej szklarni.
Powietrze tutaj było tak wilgotne, że po szklanych ścianach spływały krople wody. Pot zaczął się zbierać od pachami Terlu, a ona dziękowała losowi, że tunika jest tak cienka. Przez panującą duchotę wciągnięcie powietrza w płuca stanowiło wyzwanie.
Terlu podniosła głowę i zmrużyła oczy, by przyjrzeć się najwyższemu punktowi szklarni. Pod szklaną kopułą wisiała kula wyglądająca jak zrobiona z roztopionego złota. Sztuczne słońce falowało wszystkimi odcieniami żółci, od bladocytrynowego po ciemnobursztynowy. Wokół niego trzepotały ważki o migotliwych ciałach, jakby zrobionych z diamentów, i złotych skrzydłach. Tańczyły w parach i trójkach w korowodzie pozbawionym muzyki.
Pod sztucznym słońcem i jego owadzimi tancerzami rośliny w tej szklarni pachniały potrawką, konkretnie taką z kapusty duszonej przez zbyt wiele godzin. Terlu zmarszczyła nos, a kot kichnął. Poprawił się, połaskotał ją w szyję piórami i usiadł wyprostowany na jej lewym ramieniu.
- Tak, też uważam, że tu śmierdzi - zapewniła go Terlu.
Jednakże kwiaty były niesamowite: prawie dwumetrowe szkarłatne trąby, pęki żółtych pąków w kształcie serc i ciemnofioletowe kielichy otoczone kolcami długimi jak ręka. Większość wyrastała bezpośrednio z ziemi, ale niektóre zasadzono w donicach. Diamentowe ważki, które nie zwracały uwagi na ten upał, unosiły się pomiędzy kwitnącymi roślinami - każdy z owadów był prześliczny i lśnił w locie, wabiony przez odpustowo barwne kwiaty.
Terlu zasłoniła nos rękawem i ruszyła szybkim krokiem przez wilgotną szklarnię. Mech i pnącza zajmowały każdy centymetr powierzchni rabat, a wszędzie wokół słychać było ciurkanie i kapanie wody. Żwir pod stopami przemókł, przez co w wielu miejscach Terlu musiała przeskakiwać przez kałuże. Jednakże ścieżka prowadziła prosto i niedługo później Terlu wraz z kotem dotarli do drzwi po przeciwnej stronie, obramowanych kolejnymi dwoma szkarłatnymi kwietnymi trąbami. Terlu otworzyła wrota i przeszła dalej.
Szklarnię numer trzy wypełniały paprocie. Pachniała letnim lasem i okazała się znacznie chłodniejsza od poprzedniej, bo w górze zamiast miniaturowego słońca obracały się wiatraki. Nawet kolory zdawały się tu spokojniejsze - w każdym kierunku widać było miękką, niemal kosmatą zieleń.
- Znacznie lepiej - powiedziała Terlu, a skrzydlaty kot, już nieprzegrzany, legnął ciężko na jej karku, jakby w pełni się z nią zgadzał.
Podążyła dalej ścieżką z szarych i niebieskich płytek w różnych odcieniach. Podobnie jak w poprzednich szklarniach tutejsza dróżka rozgałęziała się na wiele przejść ukrytych w zieleni. Po bokach rosły paprocie i jeszcze więcej paproci. Terlu nie wyobrażała sobie, że na świecie jest aż tyle rodzajów tych roślin: włochate i zaostrzone liście, czerwone i w żółte plamy, a także... Na litość, tu było aż za dużo paproci.
Terlu spróbowała zawołać jeszcze raz, na wszelki wypadek:
- Halo, jest tu kto?!
Nie spodziewała się odpowiedzi, żadnej też się nie doczekała.
Cisza ciążyła tak, że Terlu coraz trudniej było oddychać. Będzie dobrze, powiedziała sobie. Znajdziesz kogoś. Wyciągnęła rękę i pogładziła kota po szyi. Ktoś musiał tutaj być, chociażby po to, żeby karmić zwierzaka.
Trzymała się najszerszej ścieżki z nadzieją, że doprowadzi ją do wyjścia. W górze dwa wiatraki subtelnie szumiały, zagłuszając cichy szelest padającego śniegu.
Rzeczywiście Terlu znalazła następne drzwi z takimi samymi delikatnymi żelaznymi okuciami jak poprzednio.
- Ile jest tutaj tych szklarni? - zapytała, gdy je otworzyła. Była dumna z tego, że jej głos drżał tylko odrobinę, nawet jeśli nie dałby rady wypełnić ogromnego wnętrza. Odezwała się donośniej: - Czy to się liczy jako wiele szklarni, czy jedna szklarnia z wieloma sekcjami? A jeśli tak, to czy należy je nazwać podszklarniami? Nie, to nie wydaje się właściwe. Szklarnie wewnątrz szklarni.
Studiowała dogłębnie lingwistykę, ale żaden z czytanych przez nią podręczników nie odpowiadał na to konkretne pytanie. Języki były pełne dziwactw. Między innymi za to lubiła tę dziedzinę nauki.
Następna szklarnia, zdecydowanie mniejsza, była wypełniona półkami doniczek. Panowała w niej idealna temperatura, która przypominała Terlu pierwszy wiosenny dzień w Alyssium, gdy ludzie sadzili nowe kwiaty w skrzynkach pod oknami i suszyli świeżo wypraną pościel na balkonach. Weszła głębiej, a skrzydlaty kot zaczął mruczeć na jej szyi. W znakomitej większości doniczek znajdowała się tylko ziemia, ale z niektórych wyrastały zielone kiełki przypominające malutkie piąstki uniesione w geście zwycięstwa. Obok jednej z doniczek leżał szpadelek.
Terlu zatrzymała się i zapatrzyła na przedmiot. Kolana jej zmiękły, a wargi wygiął uśmiech.
- Ktoś tutaj jest.
Ogrodnik.
Ktoś musiał się zajmować tymi doniczkami, umieszczać nowe sadzonki, cebulki, czy co tam jeszcze, w ziemi. Te rośliny nie były przerośnięte i zaniedbane, tylko młode, bez żadnych chwastów czy martwych szczątków.
- Halo? Halo!
Terlu pobiegła pomiędzy rzędami doniczek do następnej szklarni... I otworzył się przed nią najpiękniejszy widok w całym jej dotychczasowym życiu.
Wnętrze pełne róż.
Gdzie by nie spojrzała, róże wychylały się z doniczek i pięły po trejażach, a także po obramowaniu szyb aż pod kopułę. Znajdowały się tu wszystkie możliwe odcienie - różowe, żółte, białe, kremowe, błękitne, fioletowe, amarantowe, koralowe, w kolorze pudrowego różu, łososiowe, ciemnoczerwone i tak ciemnobordowe, że wydawały się niemal czarne... A ten zapach! Był oszałamiający. Terlu oddychała głęboko. Dzięki tak silnemu, zmysłowemu aromatowi miała wrażenie, jakby unosiła się na chmurach o zachodzie słońca.
Kot kichnął.
- Nie przesadzaj - powiedziała. - Ładnie pachnie.
Zwierzak rozprostował skrzydła i podfrunął na belkę konstrukcyjną oplecioną różami. Terlu od razu poczuła, że trochę jej zimniej w ramiona, i zapragnęła, żeby wrócił. Spoglądając w górę, szła za nim, gdy przefruwał na szmaragdowych skrzydłach na drugą stronę szklarni. Tak uważnie obserwowała kota, że omal nie przeoczyła człowieka.
Ogrodnik klęczał obok różanego krzaka obsypanego bladoróżowymi pączkami i przycinał martwe gałązki. Był odwrócony do Terlu plecami, a obok siebie miał koszyk z suchymi pędami oraz torbę z sekatorami, szpadelkami i innymi narzędziami.
- Och! - zawołała Terlu. - Dzień dobry! Dzień dobry!
Zaskoczony ogrodnik upuścił sekator i poderwał się na nogi. Narzędzie uderzyło ze szczękiem o płytki ścieżki, gdy mężczyzna szybko się odwrócił do nieznajomej.
Bez zastanawiania się, czy powinna to robić, czy też nie, i czy jest to stosowne, czy może nie bardzo, Terlu doskoczyła do niego i go uściskała. Objęła go ramionami tak, że przycisnęła mu ręce do boków i przytuliła się, opierając policzek na jego piersi. Tak wiele czasu minęło, odkąd mogła kogoś dotknąć. Przylgnęła do ogrodnika, a ten kontakt fizyczny sprawił, że wreszcie poczuła się naprawdę realna i cała.
- Jestem żywa, a ty jesteś prawdziwy!
W następnej sekundzie uświadomiła sobie, że ściska kogoś, kogo widzi po raz pierwszy w życiu i kto może wcale nie chce być przytulany, więc odskoczyła do tyłu.
Moment bliskości minął.
- Och, przepraszam, nie powinnam... Ogromnie przepraszam. To się nie powtórzy.
Mężczyzna wyglądał na tak zaszokowanego, jakby Terlu wylała mu wiadro wody na głowę.
Wyglądał także niezwykle przystojnie, chociaż na złocistym policzku została mu smuga ziemi, którą Terlu miała ogromną ochotę zetrzeć. Powstrzymała się jednak od tego, ponieważ spoglądał na nią z takim zaskoczeniem i przerażeniem na twarzy, że mógłby się rzucić do ucieczki, gdyby tylko spróbowała.
Wiedziała, co widział, gdy na nią patrzył: niską, pulchną, pastelową kobietę, ładną w ten sam nieszkodliwy sposób, w jaki są ładne króliki. Miała szeroki uśmiech, wielkie fioletowe oczy i pyzate policzki, a także włosy brązowe jak sierść jelonka, poskręcane w sprężynki okalające twarz. Nie wyglądała jak osoba, która pojawia się gdzieś niezaproszona albo robi coś nieoczekiwanego, co niezmiennie oznaczało, że ludzie byli dodatkowo zaskoczeni, gdy właśnie tak postępowała.
- Przepraszam - powtórzyła Terlu. - Ja tylko... Myślałam, że to miejsce jest opuszczone, i nie miałam pojęcia, czy w ogóle kogokolwiek spotkam. Nie wiedziałam też, co zrobię, jeśli nikogo nie znajdę. Poza kotem. Który jest bardzo miły. I miękki. - Uświadomiła sobie, że plecie od rzeczy. Zamknęła usta i spróbowała się przyjaźnie uśmiechnąć.
- Kim jesteś? - zapytał mężczyzna.
Naprawdę nie powinnam była go ściskać. Nie należy się tak zachowywać. Czy należało jeszcze raz przeprosić? Rozpaczliwie pragnęła znowu go dotknąć, by się upewnić, że to nie sen.
- Nazywam się Terlu Perna, jestem bibliotekarką czwartego stopnia z drugiego...
Byłą bibliotekarką czwartego stopnia...
- Skąd się tutaj wzięłaś?
- Przez drzwi. Miałam ogromne szczęście, że je znalazłam. Na zewnątrz jest zimno, a ja nie byłam przygotowana...
Twarz ogrodnika się rozjaśniła.
- Ach! To ty! Czyli się udało!
Zamrugała i popatrzyła na niego. "To ty", powiedział. Jednakże Terlu widziała go po raz pierwszy w życiu i nie miała pojęcia, kim on jest ani skąd mógłby wiedzieć, kim ona jest.
- Słucham?
Posłał jej uśmiech, a jej wirowało w głowie, ponieważ ktoś uśmiechał się do niej po tym wszystkim, co się wydarzyło, po tych wszystkich krzykach i oskarżeniach rzucanych w nią, zanim została przemieniona... Ostatni czarodzieje, z którymi miała do czynienia, byli zdecydowanie nieprzyjaźni. Na galerii w sądzie widziała wiele gniewnie skrzywionych twarzy. Jednakże ten czarodziej wydawał się uszczęśliwiony jej widokiem. Był także wyjątkowo przystojny, coraz bardziej, im dłużej Terlu na niego patrzyła. Miał cudowne złoto-czarne włosy; czarne jak atrament ze złotymi pasmami w takim samym odcieniu jak jego skóra. Oczy zaś zielone jak skrzydła kota. Ostatnio się nie golił, a przetykana złotem prawie-broda wyglądała na tak miękką, by dało się ją pogłaskać.
- Czy ja cię znam? - zapytała. - Czy ty znasz mnie?
Nadal z uśmiechem wskazał ją palcem.
- Jesteś posągiem.
Pod jego krótko obcięte paznokcie dostała się ziemia. Terlu nigdy nie widziała czarodzieja z brudem za paznokciami, ale ten mężczyzna musiał być czarodziejem, skoro rzucił zaklęcie przywracające jej ludzką postać. Chyba że to nie on je rzucił? Nie spotkała tutaj nikogo innego. To musiał być on.
- Obudziłaś się - dodał.
- Tak, obudziłam się - przyznała Terlu. Może nie powinna? Może to była pomyłka i właśnie dlatego obudziła się sama na zimnie?
Przyglądał się jej z zachwytem.
- Nie sądziłem, że to się uda.
Terlu poczuła, że zaczyna się rumienić, i wiedziała, że jej lawendowe policzki przybierają jaskrawo amarantowy kolor, przez co zarumieniła się jeszcze mocniej. Nikt nigdy dotąd tak na nią nie patrzył. Mężczyzna spoglądał na nią, jakby była spełnieniem jego marzeń - wpatrywał się w nią cudownie zielonymi oczami, głębokimi jak morze.
- To ty mnie odczarowałeś? Bardzo ci dziękuję. Ja... Dziękuję ci. Naprawdę jestem ogromnie wdzięczna. - Czułaby się jeszcze bardziej wdzięczna, gdyby zaproponował jej coś na ząb. Albo jeszcze lepiej ogromny posiłek z co najmniej połówką chleba. Czy to nieuprzejme prosić o jedzenie tak niedługo po tym, jak przywrócił ją do życia? Nie była pewna, jakie zasady dobrego wychowania obowiązują w takich przypadkach. Niektórzy czarodzieje bywali bardzo humorzaści. - Myślałam, że ta przemiana będzie nieodwracalna. Nie spodziewałam się, że jeszcze kiedykolwiek znowu będę człowiekiem. Móc oddychać, czuć zapachy, mówić... Nie masz pojęcia, jakie to cudowne uczucie móc po tak długim czasie napełniać płuca powietrzem! - Urwała, zanim zaczęła się rozwodzić nad wspaniałością posiadania płuc, serca i nosa. Już sama obecność skóry była czymś przecudownym.
Mężczyzna obszedł ją dokoła, jakby chciał sprawdzić, czy jakaś część jej osoby nadal jest z drewna.
- Ile... - Terlu przełknęła z trudem. Musiała zapytać, ile czasu minęło, jaka jest obecna data, ale nie mogła wykrztusić tego pytania. Nie była gotowa usłyszeć odpowiedzi. Wiedziała w głębi duszy, że ta informacja jej się nie spodoba. Zamiast tego spytała: - Dlaczego mnie uratowałeś?
- Ponieważ jesteś czarodziejką.
- Nie jestem czarodziejką - odparła. - Ty jesteś czarodziejem.
Uśmiech mężczyzny zgasł.
- Nie jestem czarodziejem.
- Przecież mnie odczarowałeś. To wymagało rzucenia zaklęcia. Na pewno jesteś czarodziejem.
Inne osoby nie mogły legalnie korzystać z magii. Jeśli proces i wyrok Terlu czegoś dowodziły, to właśnie tego. Nie miało znaczenia, jakie to zaklęcie i jakimi intencjami kierował się ten, kto je rzucał, ani jakie były efekty. Cesarz nie pozwalał nikomu, kto nie przeszedł stosownego przeszkolenia, dotykać się jakichkolwiek czarów.
- Przysłano mi zaklęcie wraz z posągiem. To znaczy z tobą. Bo byłaś posągiem, prawda? Nie próbujesz mnie oszukać?
Krzywił się teraz, marszczył brwi i czoło. Oczy nadal miał prześliczne pomimo gniewnego grymasu, a Terlu powiedziała sobie stanowczo, że nie powinna zwracać na to uwagi, szczególnie gdy on oskarża ją o oszustwo.
Jakiego oszustwa mogłaby się w ogóle... Nieważne. To bez znaczenia. Miała więcej pytań do zadania.
- Tak, byłam posągiem - oznajmiła Terlu. - Ale kto mnie do ciebie wysłał? Kim jesteś? I gdzie się znajdujemy? Nie w Alyssium, bo wiedziałabym o tak ogromnej szklarni w pobliżu stolicy. Co to za wyspa i dlaczego tutaj trafiłam?
Nie patrzył już na nią, jakby była dla niego słońcem i księżycem, a ona tego żałowała. Właściwie kiedy się krzywił gniewnie, przypominał trochę niedźwiedzia. Przystojnego i złocistego, ale niezadowolonego niedźwiedzia.
- Jeśli pozwolisz, że zapytam - dodała.
- Miałaś być czarodziejką - stwierdził ogrodnik.
- Przykro mi, ale nią nie jestem.
- No to kim jesteś?
- Bibliotekarką.
- Aha.
Patrzył na nią, a ona patrzyła na niego. Zwykle takie sprawy idą mi o wiele lepiej, pomyślała. Od początku nie radziła sobie z tą rozmową. Nie powinnam była go ściskać. Odetchnęła głęboko i zmusiła myśli, żeby zaczęły od początku. Spróbuje jeszcze raz, przedstawi się, po kolei zada pytania, a wtedy...
Z pomrukiem przypominającym fuknięcie przystojny, złocisty, niedźwiedziopodobny ogrodnik podniósł koszyk i torbę z narzędziami.
- Powinnaś odpocząć. Kimkolwiek jesteś i cokolwiek sprawiło, że się tutaj znalazłaś, sporo przeszłaś. Odpocznij i zjedz coś.
To brzmiało jak dobry pomysł, bo rzeczywiście sporo przeszła, ale...
- Moja chata jest tuż obok szklarni - dodał. - Możesz się tam zatrzymać, dopóki, no, sobie nie pójdziesz. - Zaczął się oddalać, tak jakby to rozwiązywało problem.
- Zaczekaj, dokąd idziesz? - zapytała Terlu. Mam sobie pójść? Ale dokąd? Dlaczego zostawiał ją samą?
- Ja... No... Muszę się zastanowić... - Przyspieszył kroku. - Ja tylko... Muszę iść. Mam pracę...
Gdyby Terlu nie była całkowicie świadoma tego, że jest najmniej przerażającą osobą, jaka kiedykolwiek zamieszkiwała Cesarstwo Wysp Księżycowych, uznałaby, że ten mężczyzna przed nią ucieka. To niemożliwe. Zostawiał ją, ponieważ okazało się, że nie jest czarodziejką, więc nie zasługiwała na jego czas. Ponownie, tak samo jak w domu czy w bibliotece, znajdowała się w miejscu, w którym jej nie chciano i do którego nie należała. Tyle że teraz było gorzej, ponieważ nie miała pojęcia, jak tutaj trafiła.
- Proszę! - zawołała za nim. - Nadal nie rozumiem, dlaczego tu jestem, kto mnie tu przysłał, co to za miejsce ani w ogóle nic...
- Ja też nie rozumiem - rzucił ogrodnik przez ramię. Potem zniknął za zakrętem, zostawiając Terlu wpatrującą się w róże.
Rozdział 4
Kot miauknął pod sufitem, co wyrwało Terlu z osłupienia. Pobiegła za ogrodnikiem.
- Proszę, zaczekaj, nie rozumiem...
Za zakrętem ścieżka rozgałęziała się na pięć odnóg, które znikały wśród gęstych róż.
Czy on naprawdę po prostu... sobie poszedł? Kto tak postępuje?
Jasne, powiedział, że będzie mogła odpocząć u niego w chacie, to bardzo miło z jego strony, ale nie wiedziała, gdzie znajduje się ta chata. Ani kim on jest.
- Wracaj, proszę! Nie wiem nawet, jak masz na imię!
Na chybił trafił wybrała jedną ze ścieżek i pobiegła nią. Po kilku metrach doszła do wniosku, że na pewno tędy nie poszedł - zbyt wiele różanych pędów porastało przejście, żeby zmieścił się tutaj ogrodnik. Okręciła się na pięcie i wróciła do rozwidlenia.
- Możesz pracować, kiedy będziemy rozmawiać. Albo mogę ci pomóc w pracy. Umiem się przydawać. Ulubiona rodzinna historia: pewnego dnia zbliżała się burza, ale nikt nie dał mi niczego do roboty, więc postanowiłam zabrać wszystkie kury do domu. Miałam trzy lata i okropnie chciałam pomagać. Ptaki były uparte, ale zaniosłam je wszystkie do środka, zanim zerwała się wichura. Moi rodzice powtarzali tę opowieść podczas każdej burzy. Mówili, że to wyglądało przezabawnie: trzyletnia Terlu drepcząca z determinacją i wyrywającym się drobiem w objęciach. Hej, nie możesz tak po prostu przywrócić kogoś do życia, a potem się ulotnić!
Tyle że on tak właśnie postąpił. Uciekł, jakby był przestępcą, a ona cesarską inspektorką. Pobiegła drugą ścieżką, która kończyła się w altanie uginającej się pod ciężarem róż. Kaskady śnieżnobiałych kwiatów kontrastowały z ciemnozielonymi liśćmi. Oszałamiająco śliczne, ale w niczym nie mogły pomóc.
Zgubiłam go. Terlu chciała się rozpłakać, co zupełnie do niej nie pasowało. Raczej się uśmiechała i parła naprzód, niż wybuchała szlochem, przynajmniej w zwykłych okolicznościach. Jednakże od dłuższego czasu nie miała do czynienia ze "zwykłymi okolicznościami", a w tym momencie była głodna, obolała i zmęczona jak pies. Pragnęła z powrotem znaleźć się w bibliotece, pomimo tamtejszej ciszy i pustki, żeby usiąść przy jednym z wielkich kominków z kubkiem gorącej czekolady w dłoniach.
- Weź się w garść, Terlu - powiedziała na głos. - Przynajmniej wiesz, że ktoś tutaj jest.
Nie stanowiło to wielkiej pociechy, bo ten ktoś praktycznie uciekł przed nią, ale mimo wszystko była w lepszej sytuacji niż wcześniej, skoro wiedziała, że poza nią jakaś osoba mieszka na tej wyspie, prawda?
Cisza zaczęła dzwonić w uszach. Terlu pomyślała o magazynie w bibliotece i objęła się ramionami, żeby poczuć dotyk ciała, a nie wypolerowanego drewna. Już tam nie jestem. Jestem znowu żywa. I nie jestem sama.
Wróciła do serca rozarium i popatrzyła w górę.
- Kotku? Chciałbyś pójść ze mną? - spytała. Dostrzegła fragment burego futra i lśnienie zielonych piór, ale zwierzak do niej nie przyfrunął. To jasne, nie oczekiwała, że skrzydlaty kot przyjdzie na zawołanie. Mógł być przyjazny, ale nadal był kotem. Miło, że nie porzucił jej całkowicie. - Jak myślisz, co powinnam zrobić?
Zwierzak nie odpowiedział, ale to nie miało znaczenia, ponieważ Terlu ruszyła trzecią ścieżką. Jeśli to nic nie da, spróbuje czwartej, a potem piątej. Odpoczynek i jedzenie mogły zaczekać. Nie poddam się. Znajdę go i sprawię, że odpowie na moje pytania.
Miejmy nadzieję.
Oprócz róż wspinających się w górę po trejażach wzdłuż tej ścieżki rosły także miniaturowe krzaczki z pełnymi kwiatami, których drobne płatki miały odcień bladego różu. Część z nich leżała na płytach chodnika, przez co ogród wyglądał jak buduar panny młodej.
Na szczęście ta ścieżka prowadziła do drzwi. Gdy Terlu je otworzyła, kot śmignął jej nisko nad głową i przeleciał przez wyjście. Przestąpiła próg w ślad za stworzeniem i znalazła się pomiędzy kwiatami bardziej różnorodnymi, niż potrafiłaby sobie wyobrazić. Podczas gdy pierwsze trzy szklarnie były nasycone zielenią, a ogród różany wypełniały delikatne i eleganckie odcienie pasteli i kamieni szlachetnych, ta szklarnia wyglądała jak przesiąknięta tęczą.
- Rany - powiedziała Terlu, wgapiona w to wszystko.
Lilie rozkwitały tysiącami odcieni żółci, czerwieni, pomarańczu i bieli, pasiaste i nakrapiane. Różowo-błękitne kwiaty przypominające dzwonki wyrastały w pękach na krzewach. Na innych pyszniły się tłuste kępy najczystszej białości jak wybuchające fajerwerki.
Pomiędzy roślinami unosiły się motyle nieprzypominające żadnych, jakie Terlu dotąd widziała - ich skrzydełka zmieniały kolor z każdym ruchem, od czerwieni, przez niebieski i żółty, do czerni, srebra i fioletu. Zachwycała się trzepoczącymi tęczami, gdy przelatywały od kwiatu do kwiatu.
- Halo?! - zawołała bardziej z grzeczności, bez cienia nadziei, że ogrodnik jej odpowie.
Szła przed siebie i zastanawiała się, co to za miejsce. Skąd pochodzą te wszystkie rośliny? A także ukwiecony ptak, tańczące ważki i motyle zmieniające kolor? Dlaczego te wyjątkowe szklarnie znajdowały się tutaj? Pochyliła się, żeby wciągnąć w płuca zapach grona fioletowych kwiatów na krzaku. Czy to bez? Nigdy nie widziała tak ogromnych kwiatów bzu, ale zapach był bzowy, ciężki i słodki.
- Rrrau.
Kot przeleciał obok, jego pióra musnęły jej policzek.
- Och? Czyżbyś wiedział, dokąd on poszedł? - zapytała Terlu.
Może wiedział, a może nie, ale podążanie za skrzydlatym kotem wydawało się znacznie lepszym pomysłem niż wędrowanie bez celu i z nadzieją, że przypadkiem natrafi na człowieka, który bardzo jasno dał do zrozumienia, że nie zamierza z nią dłużej rozmawiać. Terlu nie spuszczała wzroku ze zwierzęcia i lawirowała pomiędzy imponującymi klombami kwiatów.
Na żadnym z nich nie zauważyła chwastów wśród powodzi barwnych bylin. Na klombie z liliami rosły tylko lilie, a ziemia wokół krzaków bzu została oczyszczona. Taczkę ustawioną obok ścieżki wypełniały resztki roślinne. To zdecydowanie nie były opuszczone szklarnie, jak początkowo jej się wydawało. Motyl wylądował na lilii i złożył skrzydełka. Kolory przepływały po nich falami, czerwień przechodziła we fiolet, zastąpiony zaraz niebieskim, potem zielonym, a następnie złotym. Może jest tu więcej niż jeden ogrodnik. Odwiedziła już w tym kompleksie kilka gigantycznych szklarni, którymi chyba nie mogła się zajmować pojedyncza osoba, a końca nie było widać. Spodobał jej się pomysł, że może znaleźć innego, bardziej przyjaznego ogrodnika.
Terlu przyspieszyła kroku, podążyła za kotem do następnych drzwi i je otworzyła. Powitał ją podmuch zimowego wiatru niosącego wirujący śnieg. Zamknęła je szybko.
- Nie tędy.
Kot wylądował na ziemi i zaczął drapać wyjście.