Recenzje

Ale książka! – „Może (morze) wróci”

Historia powolnego znikania…. jeziora, miasteczek, uśmiechu. Katastrofa, która w ciszy odbywa się na naszych oczach. Ludzkie losy splecione z monumentalną naturą, która stała się polem doświadczalnym władz radzieckich.

Miejscowi mówią, że gdyby każdy odwiedzający jezioro ekolog przywiózł ze sobą wiadro wody, to Aral już dawno by powrócił. 60 lat temu czwarte co do wielkości jezioro na Ziemi, dziś słona pustynia. Klęska ekologiczna na skutek pewnej szalonej decyzji. Reportaż Bartka Sabeli to wzruszająca podróż przez współczesny Uzbekistan, sylwetki mieszkańców, opisy i fotografie pereł środkowoazjatyckiej architektury, słynnych na cały świat kobierców, czy charakterystycznych wyłącznie dla tej kultury bogato zdobionych drzwi… Potem ten piękny świat się kończy, piach, sól, umierające miasteczka, bezrobotni rybacy i tęsknota za wodą, która była całym życiem. Chińscy rybacy i miejscowi , gościnni Karakałpakowie zdani na siebie i ekstremalnie surową naturę a w sklepie przeterminowana puszka z rybą. Jezioro Aralskie skrywało od 1948 roku jeszcze jedną tajemnicę, tak straszną, że lepiej o niej nie wiedzieć, chyba, ze kogoś bardzo interesują imperialistyczne zapędy ZSRR. Niektórzy mieszkańcy Mujnaku, wspominając lata świetności miasta, obozy pionierów i tony ryb wierzą, że morze powróci.

Od ćwierćwiecza tzw. "kierunek wschodni" w środowisku kajakowców cieszy się nieprzerwanie znaczącym zaintrygowaniem. Zrazu w latach 90. XX w., po otwarciu granic, gros spływów ograniczało się do Ziem Zabranych (wschodnie kresy Rzeczypospolitej). Powróciła wtedy do łask bogata spuścizna literacka z lat 30. XX w. Część środowisk wybrała tamten kierunek eksploracji jako nadrzędny cel swoich corocznych przedsięwzięć. Chyba najbardziej znaczącą, z racji zasięgu i nieprzerwanego funkcjonowania od 20 lat, jest inicjatywa "Kajakowego Eldorado" pod patronatem Towarzystwa Polska-Litwa-Łotwa-Estonia. W jej ramach zorganizowano sto kilkadziesiąt, nierzadko pionierskich dla polskich wioseł, wypraw, głównie szlakami Ukrainy, Białorusi, republik nadbałtyckich, Finlandii i Norwegii, a ich plonem są opisy i mapy w opracowaniu i autorstwa przeważnie Jana Kramka, w większości nieznane ogółowi potencjalnych odbiorców/czytelników.

Fascynacja wschodnimi rubieżami z biegiem czasu poszerzyła się wyraźnie w wiadomym kierunku, przekroczyła szybko Ural i objęła zasięgiem niebotyczne w swym ogromie, wciąż tchnące dzikością i surowością kli matu, obszary Syberii. W tym miejscu wspomnę wyprawy Romualda Koperskiego rzeką Leną, Aleksandra Doby wokół jeziora Bajkał czy Jarosława Frąckiewicza górną Angarą . Ich pionierskie i ekscytujące wyczyny były niejednokrotnie nagradzane "Kolosami" przez Kapitułę Ogólnopolskich Spotkań Podróżników, Żeglarzy i Alpinistów. Blisko 10 lat temu dostrzeżone zostały także w ten sposób dokonania Zofii Piłasiewicz - podróżniczki z zamiłowania i wyboru, psychologa z zawodu, także poety i fotografa, kobiety niezwykle wrażliwej, potrafiącej dostrzec w drodze rzeczy, zdarzenia, sytuacje na pozór trudno uchwytne ludzkimi zmysłami. Te drobne historie są ciągiem sugestywnej, niezwykle osobistej relacji oddanej drukiem z dwóch kilkuosobowych ekspedycji (w których brała

udział wraz z mężem) do Tuwy - kraju tyle odległego, co nieznanego nam Polakom: geograficznie, historycznie, kulturowo. Kraju, który jeszcze do 1944 r. oficjalnie był niepodległym państwem jako sowiecki protektorat (Tuwińska Republika Ludowa). "Zamierzaliśmy poznawać Tuwę

z perspektywy rzek. Ale spływy to jedynie pretekst do niezwykłego spotkania z tą dziką i jakże piękną przyrodą . Do kontaktu z niezwykłymi mieszkańcami tych ziem. To pretekst do nawiązania relacji z samym sobą w przestrzeni dziewiczej przyrody. Można tu przeżyć przygody będące prawdziwym »niedźwiedzim mięsem«. Podróże do Tuwy pozwoliły nam dotknąć jakiejś niezwykłej esencji życia ( ... ) i już na zawsze w nas pozostały" - podsumowuje Zofia Piłasiewicz. Dodam, że rzekami, o których wspomina, były w 2003 r. Issyk-Sug, Chamsara i Bij-Chiem (Wielki Jenisej), zaś w 2005 r. Uług-O i ponownie fragment Wielkiego Jeniseju. Nazwy jakich setki na mapie na pograniczu Rosji i Mongolii. Tylko specjaliści od kajakarstwa górskiego w jego najbardziej zaawansowanej postaci mogą wypowiedzieć się o skali trudności i przeszkodach do pokonania w skali WW (z ang. White Water) - od WWIV+ do WWV+/VI - z jakimi przyszło się zmagać na trasie uczestnikom obu wypraw. Zofia Piłasiewicz nie ukrywa swoich słabości w zetknięciu się z bezlitosnym

żywiołem, zdolnym pokonać wielu śmiałków, gdy ci podjęli nieopatrznie wyzwanie i zapłacili utratą życia za błąd, przeszacowanie własnych umiejętności, odruch braku strachu. Utkwią jej w pamięci zdania-hasła wypowiedziane przez białoruskich współtowarzyszy, gdy pod ich okiem doskonaliła praktyczne umiejętności w pływaniu katamaranem: "Nigdy nie rozluźniaj się na białej wodzie" czy "Nie walcz z wodą, ona jest silniejsza od Ciebie. Możesz ją tylko trochę przechytrzyć".

 

Poza rozdziałami traktującymi o zmaganiach na wodzie, równie frapujące są pozostałe. Dotarcie do Tuwy i dalej na miejsce startu są dla autorki szkołą przetrwania. Osobiste doznania w egzotycznej scenerii kolei transsyberyjskiej, zapachy i dotyk syberyjskich przestrzeni w tajdze, obrazy dworców i przystanków, improwizowane poszukiwanie środków transportu i korzystanie z nich, w końcu tamtejsi mieszkańcy i pobyt z nimi, tchną rzadko spotykaną świeżością obrazów, przesuwających się jak na pokazie slajdów. Tuwa, dzięki talentowi literackiemu Zofii Piłasiewicz, okazała się być na wyciągnięcie ręki. Może dlatego, że jest w jej głębi, przeniknęła ją do cna: "Wróciliśmy do domu i znów po jakimś czasie pojawiła się tęsknota. Tak już jest z wędrownymi duszami. Ponownie śnią się nam modrzewie, cedry i blask ogniska". Swój stan zawieszenia po powrocie z wyprawy w 2003 r. uwypukliła w kilku zdaniach: "Rzeczywistość podróży zawsze jest niespodzianką . W podobnej skali musimy dokonywać wyboru. Wyboru miejsca, czasu, dróg. Ponownie pojawia się jakiś niedosyt, który powoduje, że dusze wędrowne, ledwie zdąża złapać oddech, a znów wyrywane są do lotu". Każdy, kto ma choć w części duszę włóczęgi, odruchy nomada, gen wędrowcy i globtrotera wie, że gdy wejdzie się raz na szlak, będzie musiało się na niego powrócić. Zdaniem autorki: "Podobno podróż przeżywa się trzy razy. Pierwszy raz, kiedy siedzisz nad mapą, wyobrażasz sobie przestrzenie i miejsca, które chcesz odwiedzić. Drugi raz, gdy rzeczywiście jesteś w podróży, przeżywasz i doświadczasz świata. I trzeci raz, kiedy porządkujesz zdjęcia, notatki, przygotowujesz prezentację, piszesz książkę. A potem i tak wspomnienia będą do ciebie wracać - wystarczy jakiś zapach, widok, myśl czy słowo, by wywołać je z pamięci, by wróciły z równie dużą intensywnością. Podróż zostaje w nas już na zawsze ... "

WARTO PRZECZYTAĆ - Książka dr Jana Pokrywki "Na zdrowie" i moje osobiste refleksje

W dniach 18-21. 09. 2014 uczestniczyłam w Tatrzańskim Zjeździe Optymalnych w Zakopanem. Pobyt był dla nas wszystkich wspaniale zorganizowany i pozostawił w naszych duszach i umysłach ogromnie pozytywne wrażenia i wspomnienia.

W ostatnim dniu pobytu wysłuchaliśmy wykładu dr. Jana Pokrywki, który często prowadzi otwarte spotkania i prelekcje na temat profilaktyki zdrowia, w tym odżywiania sprzyjającego zdrowiu i długowieczności. W czasie przerwy można było kupić książki jego autorstwa oraz różne preparaty zalecane przez pana doktora, zgodnie z prezentowanym tematem o długowieczności. Ponieważ treść wykładu wskazywała na dość ciekawe informacje, a pikantności dodawały ciekawostki na temat sposobu osiągnięcia długowieczności mało znanymi dla nas sposobami, postanowiłam zgłębić ten temat, kupując książkę: 'Na zdrowie. Jak osiągnąć harmonię ciała, ducha i umysłu". Książka 'Na zdrowie" napisana została przez lekarza Jana Pokrywkę wspólnie z pisarzem, autorem wielu książek, Filipem Żurakowskim - znawcą i trenerem biznesu i rozwoju osobistego człowieka. Obydwaj Panowie uważają się za uczniów prof. Juliana Aleksandrowicza, który twierdził, że należy zmieniać świat i ludzi na lepszy poprzez dostrzeganie przez lekarzy całego człowieka, a nie tylko jego pojedyncze organy, a nieodłączną częścią medycyny powinna być psychologia i psychoterapia. W tym też tonie napisana została ta książka, podkreślając zasadę, że nasze zdrowie zależy od równowagi i harmonii ciała, ducha i umysłu, w myśl zasady: 'Zdrowie jest skutkiem równowagi, choroba jest objawem braku równowagi." Doktor Jan Pokrywka proponuje w swojej publikacji dietę, którą nazywa w skrócie 'REZO", a więc: R - radość, E - energia, Z - zgrabna sylwetka, O - odporność. Stosując dietę doktora Pokrywki, można jeść prawie wszystko, ale w odpowiednich, czyli w umiarkowanych ilościach i proporcjach (niestety nie podaje ile i w jakich!). 

Można już bez żadnego naciągania powiedzieć, że Twitter zrewolucjonizował sposób komunikacji w globalnym Internecie. Krótkie, zwięzłe i natychmiastowe wiadomości sprawdziły się w sytuacjach codziennych, gdzie nie musimy dysponować dostępem do komputera – wystarczy telefon komórkowy, aby być na bieżąco właściwie z całym światem. Niestety filozofia wykorzystania jedynie 140 znaków wciąż przyjmowana jest z pewną dozą nieufności i niedowierzania, zwłaszcza na naszym rodzimym podwórku. Bo niby jak można zaprezentować ofertę w czymś do złudzenia podobnego do SMS-a? Na to pytanie stara się odpowiedzieć Eryk Mistewicz w swojej książce.

Autor to doświadczony, wieloletni konsultant strategii marketingowych. Współtworzy w branży PR marki nie tylko firm, ale także miast i osób (w tym polityków), nie tylko w Polsce. W 1995 roku zdobył nagrodę Polskiego Pulitzera. Z twórczością Eryka Mistewicza można było wcześniej spotkać się w książce „Marketing narracyjny. Jak budować historie, które sprzedają”,która jest świetnym dopełnieniem jego najnowszego dzieła. Pana Eryka możecie obserwować na Twitterze na kanale @ErykMistewicz.

Sama książka pisana jest w duchu Twittera – minimum treści, maksimum przekazu. W przystępny i zwięzły sposób autor podzielił książkę na 61 małych rozdziałów średnio po 2-3 strony (czasem krócej). Forma ta przypadła mi od razu do gustu, a osobom zabieganym i czytającym „z odskoku” spodoba się tym bardziej. Nie ma większego problemu z przeskakiwaniem treści czy też zaczynaniem „od środka”. Co prawda pojawiają się czasem odwołania do innej części książki, ale nie powinno stanowić to większego problemu. Każdy mini rozdział jest zwykle kompletny sam w sobie. Jednak oprócz informacji na temat tego, czym jest Twitter, jak go używać i z czego korzystać, autor odpowiada na trudniejsze pytanie – jak mają go używać odpowiednie grupy użytkowników takich jak politycy, instytucje publiczne, branża usługowa, sportowcy, dziennikarze czy w końcu – zwykli wyborcy.

Czego dowiemy się z książki? Na samym początku autor obala najczęściej spotykane mity związane z Twitterem – od tego czy jest za trudy do nauki, po wymuszanie zbytniego upraszczania (prymitywizacja w 140 znakach), a kończąc na kwestii (braku) przyszłości tego medium. Następnie autor spokojnie wprowadza nas w świat Twittera, a przede wszystkim sztuki pisania i komunikacji za pośrednictwem tego portalu. Poznamy metody i narzędzia umożliwiające zwiększenie zasięgu oraz odpowiedź na pytanie jak dać się zauważyć innym. Oprócz porad co robić, Mistewicz doradzi również czego nie robić. Jest to o tyle istotne, bo jak sam autor wielokrotnie zauważa, Twitter szybko weryfikuje sztuczność. Ale to nie wszystko, oprócz nierzadko cennych porad dotyczących prowadzenia profilu, poruszone są także kwestie marketingowe, wizerunku marki, kryzysów oraz bezpieczeństwa. Dla początkujących i szukających czegoś dla siebie na Twitterze ucieszy fakt, że w książce dostaniemy również listę 100 najciekawszych kanałów Polsce z krótkim opisem, czego możemy się na nich spodziewać. Na zakończenie przeczytamy krótkie relacje doświadczonych Twitterowiczów (m.in. Radosław Sikorski –@SikorskiRadek, Przemysław Przybylski – @ChopinAirport, Krzysztof Romański – @MiastoGdynia), o tym jak widzą Twittera, w jaki sposób go wykorzystują i „oswajają”. Każda osoba robiła to na swój sposób, nie rzadko metodą prób i błędów. Jednak finalnie o żadnej metodzie nie można powiedzieć, że jest zła skoro jest skuteczna, a można łatwo to sprawdzić obserwując ich kanały. Tak jak zauważa to sam autor – nie ma jednego Twittera, każdy dokłada swój kawałek świata, z którym dzieli się własną historią.

Moim zdaniem książka dobrze wprowadza nie tylko informacyjnie w Twittera, ale przedstawia także „klimat” tego miejsca. Sam się niejednokrotnie zaskoczyłem jak bardzo moja wiedza na ten temat była błędna czy nie kompletna. Wskazówki zawarte w tekście są proste do wdrożenia i każdy sam może je zweryfikować, czy konsekwentne ich stosowanie przynosi z czasem skutki. Mnie pozostaje tylko potwierdzić. Do zobaczenia na @MoznaPrzeczytac