Recenzje

Serbia nie należy do państw popularnych wśród polskich turystów. Bez nadmorskich plaż, znanych kurortów narciarskich, tanich przelotów czarterowych, nie ma u nas szans na bardziej masowe odwiedziny.

Traktowana jest przede wszystkim jako kraj tranzytowy do Bułgarii i Grecji. Tak było zresztą zawsze. Nawet w latach 60-70 XX w., gdy urlop w Jugosławii bardziej „nobilitował" niż spędzony na Krymie czy czarnomorskim wybrzeżu Kaukazu – reszta Europy i świata była przecież dla nas wówczas w ogóle niedostępna. A jadąc do Jugosławii „wpadało się" na krótko do Belgradu i pędziło nad Adriatyk, głównie do Dalmacji. „Zaliczając" niekiedy to i owo po drodze oraz nie zastanawiając się, w której republice znajdujemy się.
Nie było przecież wewnętrznych granic, oba alfabety stosowane były praktycznie równolegle, a i różnice językowe, poza macedońskim, ale kto wówczas jeździł do Macedonii?, poza religijnymi, dla Polaka były przeważnie trudno zauważalne. Wystarczyła znajomość, a nawet tylko rozumienie kilkudziesięciu słów, aby bez problemów porozumiewać się w podstawowych sprawach z gościnnymi mieszkańcami. Mało kto zdawał sobie sprawę – i to niestety obserwujemy dotychczas, jak szalenie ciekawym krajem jest także – bo przecież trudno odmówić fantastycznych atrakcji również b. jugosłowiańskiej Chorwacji, Bośni i Hercegowinie, Czarnogórze, Słowenii czy nawet Macedonii – właśnie Serbia.
Osobiście stwierdziłem jak jest atrakcyjna „liznąwszy" ją trochę po raz pierwszy już w końcu lat 50-tych ub. wieku, a następnie pilotując w następnej dekadzie polskie grupy turystyczne. O późniejszych tam pobytach i przejazdach tranzytowych nie wspominając. Mnie więc autor wydanego właśnie przewodnika nie musi przekonywać do poznawania atrakcji tego kraju. Ważne aby zachęcił do tego innych. Pisząc we wstępie: „Choć Serbia leży w samym centrum Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bałkanów i Europu Środkowej, ciągle pozostaje krajem nie odkrytym. Większość turystów kojarzy ją z filmami Kusturicy, muzyką Bregovicia lub po prostu jako państwo tranzytowe, które mija się jadąc do Bułgarii, Grecji lub Czarnogóry...
...Serbia ma jednak o wiele więcej do zaoferowania, trzeba tylko wiedzieć jak szukać. Z taką właśnie myślą powstał niniejszy przewodnik, którego podtytuł brzmi Na skrzyżowaniu kultur. To położenie między Wschodem i Zachodem, na szlakach łączących Europę z Bliskim Wschodem, w miejscu przenikania się kultur i cywilizacji, wpłynęło na dzisiejszy kształt Serbii. Współczesna mozaika etniczna i religijna, kultura, muzyka, kuchnia, są wypadkową jej burzliwych dziejów. A ich materialne świadectwa znaleźć można w każdym zakątku kraju. Poza kulturą, w Serbii fascynuje przyroda – piękne rzeki z niesamowitymi kanionami, dzikie góry i niezmierzone niziny." I autor przybliża ten kraj oraz jego niezliczone atrakcje w najobszerniejszym z wydanych dotychczas – uwzględniając także poświęcone mu części w przednikach po Bałkanach – o nim przewodniku w języku polskim.
Niemal trzykrotnie obszerniejszym, niż część „Serbia", innego autora, w przewodniku „Bałkany" wydawanym w tej samej serii w ubiegłych latach. Napiszę od razu: przewodniku bardzo dobrym, jeżeli nie wręcz znakomitym. Napisanym kompetentnie, ciekawie, z niezliczoną masą faktów i przydatnych turyście informacji, ale także anegdot i ciekawostek. Zgodnie z układem przewodnika identycznego jak inne w tej udanej serii, czytelnik znajduje w nim w trzech rozdziałach wstępnych informacje ogólne o kraju (Zaproszenie do Serbii), Informacje praktyczne oraz Informacje krajoznawcze z charakterystyką geograficzno – przyrodniczą, historią, ludnością, religią, językiem, kultura i sztuką oraz kuchnią.
Następne zaś, w podziale na 5 regionów kraju części przewodnikowej, chyba wszystko co należy wiedzieć o ich zabytkach, przeszłości i współczesności oraz innych atrakcjach. Wcześniej zresztą, bo już w rozdziale wstępnym, autor proponuje poznanie przede wszystkim 14 największych atrakcji Serbii (a w następnych rozdziałach to samo w opisywanych regionach), 6 szlaków geograficznych oraz 5 tematycznych: Imperatorów rzymskich, Średniowiecznych monasterów (w tym w Kosowie), Zamków i twierdz, Wina oraz Rowerowego wzdłuż Dunaju. Ponadto Serbię dla turystów aktywnych: w siodle, pod żaglami, na rowerach, nartach, wędrówkach górskich, wyprawy do jaskiń, kajakowe oraz rafting i spływy.
Prezentacja poszczególnych regionów kraju i miejscowości przybliża ich historię, informacje o miejscach, które warto zobaczyć, a także ich opis z informacjami o dojeździe, poruszaniu się na miejscu, noclegach, wyżywieniu, rozrywkach kulturalnych itp. W przewodniku jest też kalendarium najważniejszych wydarzeń kulturalnych roku w Serbii w układzie miesięcznym, wykaz dni wolnych od pracy oraz kalendarium historyczne: od kultur mezolitycznych i neolitycznych po początek negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską w 2014 roku. Treść wzbogaca 30 kolorowych zdjęć na dwu wkładkach i kilka czarno – białych w tekście.
A także ponad 80 informacji w ramkach włamanych w tekst, prezentujących ważne postacie, miejsca, zabytki i wydarzenia. M.in.: „Bitwa na Kosowym Polu"; „Emir Kusturica"; „Trasa turystyczna „Podziemny Belgrad"; „Nikola Tesla" (autor przedstawia go jako urodzonego w serbskiej rodzinie na terenie Chorwacji, inne źródła określają go jako Chorwata i podobno sam się za niego uważał. Na temat narodowości tego wynalazcy jest spór między Serbami i Chorwatami, o czym w informacji nie ma ani słowa); „Belgradzkie targowiska"; „Kremańskie proroctwo"; „Legenda o zlatarskiej gryce"; „Monastery Doliny Królów", „Monastery Kosowa i Metohii", „Wołosi", „Wina negotińskiej krajiny"; „Legenda o powstaniu Diabelskiego Miasta".
W przewodniku na wewnętrznych stronach okładki znajdują się mapy Serbii. Wewnątrz sporo mapek i planów miast. Na końcu zaś mini rozmówki i mini słowniczek polsko – serbski oraz Indeks wybranych nazw geograficznych atrakcji turystycznych. Doskonała (przeważnie) „pomarańczowo-czarna" seria przewodników Bezdroży wzbogaciła się więc o kolejną świetną pozycję, którą polecam Czytelnikom z dużą przyjemnością.

Po przeczytaniu ponad 500 stron książki autorstwa jednego z najbardziej znanych założycieli cukierni w Polsce, pomyślałem: wow(!), naprawdę w tym kraju udało się stworzyć tak świetnie zarządzaną firmę? Z takim mega szacunkiem do klienta i dbaniem o jego zadowolenie? Też bym tak chciał!

Książkę polecam przede wszystkim osobom o bardzo wysokich ambicjach, talencie i potencjale w zarządzaniu. Chciałbym, żeby tak właśnie wyglądały podręczniki akademickie. Napisana przez praktyka w zarządzaniu firmą w ostatnich dwóch dekadach, czyta się łatwo, pomimo wielu branżowych i rynkowych określeń. Nawet dla osób zaczynających przygodę ze swoim malutkim biznesem staje się świetną inspiracją oraz historią sukcesu.

Jak żyć, mając mniej

Przyszedł taki czas w moim życiu, kiedy rozglądnęłam się wokół siebie i zakrzyknęłam: Skąd tu tyle rzeczy? No, może nie do końca tak to było, bo jednak doskonale wiem, skąd się wzięły te wszystkie książki, notatki, zeszyty, ubrania, buty i lakiery do paznokci. Szczególnie lakiery do paznokci. I przyszedł taki czas, kiedy te olbrzymie ilości klamotów zgromadzone na moich ośmiu metrach kwadratowych zaczęły mi zwyczajnie przeszkadzać. I nie było to spowodowane jedynie faktem, iż nie miałam jak wcisnąć trzech nowych tomów Śliwki na półkę, jeno przeżycie było bardziej duchowe. Jak to bywa w takich sytuacjach, Internet sam z siebie zawiódł mnie tak gdzie potrzeba: na strony, blogi, videoblogi i książki minimalistów. Tak, dobrze czytacie.

Z tego co widzę, minimalizm w ostatnim czasie staje się czymś niezwykle popularnym. To, co niedawno stanowiło oznakę ekscentryczności, staje się powoli stylem życia, służącym mieszkańcom państw z galopującą konsumpcją do walki z ów zjawiskiem. Bo po prawdzie, nie stać nas już na takie życie – w obrocie nie ma aż tyle pieniędzy, abyśmy wszyscy mogli kupić wszystko, na Ziemi nie ma tyle dóbr naturalnych, by je dalej produkować, ani miejsc na składowanie odpadów, klimat dycha ostatkiem sił a lasy nikną w oczach.

Po drugiej stronie obsesyjnego kupowania znajdziemy skrajny minimalizm – ludzi, którzy za cel postawili sobie życie z tylko setką przedmiotów lub mniej, dziesięcioelementowe garderoby, bojkot wszelkich kart płatniczych, weganizm, a nawet życie z jedną walizką i przenoszenie się stale z miejsca na miejsce. To jednak, co innych czyni szczęśliwymi, dla innych może być jednak zbyt daleko posunięte. Można być minimalistą i nie liczyć przedmiotów które się ma, jedynie być świadomym tego, co się ma i po co, i można powoli zmierzać do minimalizmu, nigdy do niego nie dochodząc (ale pozbywając się niepotrzebnych w domu przedmiotów, pomagając przy tym najuboższym z własnej dzielnicy i odkrywając jednocześnie, że jednak ma się dywan z pokoju gościnnym).

Jak już wiele razy powtarzałam, każde moje nowe zainteresowanie skutkuje poszukiwaniem książki na ten temat. Tym razem padło na malutką Książeczkę minimalisty Leo Babauty. To idealna lektura dla tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z tym stylem życia, i którzy szukają inspiracji i praktycznych porad jak wcielić minimalizm w swoje życie. Babauta lekko i z humorem dzieli się swoimi doświadczeniami w tym zakresie. Dla mnie niektóre jego rozwiązania są zbyt daleko idące (nie wyobrażam sobie korzystać z komputera bez myszki), jednak szereg jego porad bardzo mi się przydało na mojej drodze do zmniejszenia… wszystkie wokół. Autor nie porusza z resztą tylko kwestii materialnych, ale i pisze na przykład o minimalistycznych finansach (co wcale nie musi oznaczać minimalnego budżetu, wprost przeciwnie) czy minimalistycznym jedzeniu (sami wiecie, ile jedzenia dziennie trafia do śmietników na całym świecie).

Ale przede wszystkim Książeczka minimalisty nastraja czytelnika pozytywnie do życia, w którym największe znaczenie mają rodzina, przyjaciele, zainteresowania, spokój, czyste powietrze i przestrzeń, w której łatwo zgromadzić myśli lub zrelaksować się. Bo nawet jeśli nie chcemy żyć z tylko setką przedmiotów, to i tak każdy z nas wyciśnie z tego stylu życia coś dla siebie.

Gdyby mi ktoś wręczył nalepkę z napisem „musisz to mieć” i poprosił o przydzielenie tylko do jednej z tych sześciu książek, bez chwili wahania nakleiłbym na okładkę z tytułem „A może zmienisz zdanie?” Przy czym musisz pamiętać, że jestem wybredny. Bardzo wybredny. W skali wybredności byłoby to jakieś 11 na 10.

Rzadko coś lub ktoś potrafi przyciągnąć na dłużej moją uwagę. Lindsay Camp, autorce tej niezwykle wciągającej i perswazyjnej książki, udało się to znakomicie. I głęboko wierzę, że uda jej się także w twoim przypadku. Nie musisz mieć ambicji pisarza, znanego blogera, czy dziennikarza. Wystarczy w tobie wiara, że słowa zmieniają ludzi, świat i organizacje. Nieważne, czy chcesz przebić się sloganem przez szum informacyjny, wesprzeć ideę (nawet taką, w którą wierzą tylko twoi bliscy) albo napisać skutecznego maila do szefa z prośbą o urlop.

Oczywiście, mógłbym tu napisać jeszcze kilka wyjątkowo zachęcających do kupna tej książki zdań. Ale wierzę, że nalepka „musisz to mieć” od bardzo wybrednego człowieka, któremu na drugie imię zamiast Karol rodzice powinni dać „wiarygodność”, będzie dla Ciebie jedynym i ostatecznym powodem.

Idę o zakład, że ktoś zaraz powie: ale ja nic nie sprzedaję! Błąd. Nawet na rozmowie rekrutacyjnej sprzedajesz samego siebie. Ta książka przyda się nawet tym, którzy od czasu do czasu próbują przekonać kogoś do swojego pomysłu.

Na 248 stronach znajdziesz całą masę przykładów, potwierdzających coś, o czym pisałem kiedyś na swoim blogu we wpisie pt.:”To może być twoja najlepsza inwestycja„. Chodzi o niezaprzeczalny fakt, że w dzisiejszych czasach twój sukces zależy w znacznej mierze od jakości relacji, które potrafisz zbudować.

Książka Konrada Pankiewicza to bardzo dobrze skondensowana, a przede wszystkim uniwersalna wiedza o budowaniu sympatii, wiarygodności i zaufaniu. Ale jest ona tylko dla tych, którzy wyznają zasadę, że wyłącznie bez ściemy uda zbudować się coś wartościowego.

Jak żyć, mając mniej

Przyszedł taki czas w moim życiu, kiedy rozglądnęłam się wokół siebie i zakrzyknęłam: Skąd tu tyle rzeczy? No, może nie do końca tak to było, bo jednak doskonale wiem, skąd się wzięły te wszystkie książki, notatki, zeszyty, ubrania, buty i lakiery do paznokci. Szczególnie lakiery do paznokci. I przyszedł taki czas, kiedy te olbrzymie ilości klamotów zgromadzone na moich ośmiu metrach kwadratowych zaczęły mi zwyczajnie przeszkadzać. I nie było to spowodowane jedynie faktem, iż nie miałam jak wcisnąć trzech nowych tomów Śliwki na półkę, jeno przeżycie było bardziej duchowe. Jak to bywa w takich sytuacjach, Internet sam z siebie zawiódł mnie tak gdzie potrzeba: na strony, blogi, videoblogi i książki minimalistów. Tak, dobrze czytacie.

Z tego co widzę, minimalizm w ostatnim czasie staje się czymś niezwykle popularnym. To, co niedawno stanowiło oznakę ekscentryczności, staje się powoli stylem życia, służącym mieszkańcom państw z galopującą konsumpcją do walki z ów zjawiskiem. Bo po prawdzie, nie stać nas już na takie życie – w obrocie nie ma aż tyle pieniędzy, abyśmy wszyscy mogli kupić wszystko, na Ziemi nie ma tyle dóbr naturalnych, by je dalej produkować, ani miejsc na składowanie odpadów, klimat dycha ostatkiem sił a lasy nikną w oczach.

Po drugiej stronie obsesyjnego kupowania znajdziemy skrajny minimalizm – ludzi, którzy za cel postawili sobie życie z tylko setką przedmiotów lub mniej, dziesięcioelementowe garderoby, bojkot wszelkich kart płatniczych, weganizm, a nawet życie z jedną walizką i przenoszenie się stale z miejsca na miejsce. To jednak, co innych czyni szczęśliwymi, dla innych może być jednak zbyt daleko posunięte. Można być minimalistą i nie liczyć przedmiotów które się ma, jedynie być świadomym tego, co się ma i po co, i można powoli zmierzać do minimalizmu, nigdy do niego nie dochodząc (ale pozbywając się niepotrzebnych w domu przedmiotów, pomagając przy tym najuboższym z własnej dzielnicy i odkrywając jednocześnie, że jednak ma się dywan z pokoju gościnnym).

Jak już wiele razy powtarzałam, każde moje nowe zainteresowanie skutkuje poszukiwaniem książki na ten temat. Tym razem padło na malutką Książeczkę minimalisty Leo Babauty. To idealna lektura dla tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z tym stylem życia, i którzy szukają inspiracji i praktycznych porad jak wcielić minimalizm w swoje życie. Babauta lekko i z humorem dzieli się swoimi doświadczeniami w tym zakresie. Dla mnie niektóre jego rozwiązania są zbyt daleko idące (nie wyobrażam sobie korzystać z komputera bez myszki), jednak szereg jego porad bardzo mi się przydało na mojej drodze do zmniejszenia… wszystkie wokół. Autor nie porusza z resztą tylko kwestii materialnych, ale i pisze na przykład o minimalistycznych finansach (co wcale nie musi oznaczać minimalnego budżetu, wprost przeciwnie) czy minimalistycznym jedzeniu (sami wiecie, ile jedzenia dziennie trafia do śmietników na całym świecie).

Ale przede wszystkim Książeczka minimalisty nastraja czytelnika pozytywnie do życia, w którym największe znaczenie mają rodzina, przyjaciele, zainteresowania, spokój, czyste powietrze i przestrzeń, w której łatwo zgromadzić myśli lub zrelaksować się. Bo nawet jeśli nie chcemy żyć z tylko setką przedmiotów, to i tak każdy z nas wyciśnie z tego stylu życia coś dla siebie.