Recenzje

To bezcenne źródło wiedzy globtroterskiej u progu nowego sezonu. Zapisało je dwóch niskobudżetowych wędrowców, którzy mając najważniejszy środek do wędrówki - własną chęć, objechali trochę świata za przysłowiowy grosz i teraz dzielą się wiedzą z innymi.

Nietrudno dziś pojechać gdziekolwiek, jeśli się ma pieniądze. Można jednak wyjechać w niezwykłe miejsca, mając tych pieniędzy bardzo niewiele. Obaj autorzy, oblatani w internetowych transakcjach biletowych, radzą więc, co, gdzie i jak. Poradnik obejmuje też bardziej skomplikowaną wiedzę niż tanie bilety. Dowiemy się z niego rzeczy fundamentalnych: jak dobrać sobie towarzysza podróży, jak z nim wytrzymać kilkutygodniowy pobyt. Jak się mądrze zapakować i czego w podróż nie zabierać. Jak podróżować autostopem, kiedy korzystać pociągu, a kiedy z autobusu. Jak przenocować na lotnisku i nie dać się złupić tanim przewoźnikom. Wreszcie, jak korzystać z couchsurfingu, czyli globalnego programu darmowych noclegów. Autorzy, co im się chwali, zachęcają też niezdecydowanych marzycieli, by nie zwlekając, wybrali się w podróż. Jak przekonują, znajomość języków obcych, choć się przydaje, nie zawsze jest niezbędna. I podają przykłady, gdy narysowany rebus albo mowa ciała jest wystarczającym środkiem komunikowania się za granicą.

Wartością dodaną „Poradnika" jest zbiór kilkunastu paragonów, czyli zwartych opisów podróży, napisanych przez niskobudżetowych globtroterów. Dowiemy się z paragonów, jak za 350 zł zwiedzić Norwegię, za 4 tys. złotych przez cztery tygodnie wędrować przez Syberię, za tyle samo w ciągu miesiąca przebyć północne Indie i zapewnić sobie plażowanie w Goa, za 1400 zł poznać Maroko, a za 500 złotych nacieszyć się tygodniowym pobytem na Malcie. I właśnie paragony są silną, konkretną inspiracją, która może przekonać lękliwych, że naprawdę wystarczy wsiąść do pociągu byle jakiego...

W ostatnich latach zjawisko spekulacji na światowych rynkach surowców rozwijało się na potęgę. Dość powiedzieć, że liczba otwartych pozycji w surowcowych kontraktach futures wzrosła z 20 mln (1993 r.) do 160 mln (2010 r.). Z półki niszowych instrumentów inwestycyjnych trafiły one pod strzechy, do portfeli zwykłych inwestorów. Na polskim rynku wydawniczym brakowało jak dotąd dobrego przewodnika dla osób szukających rozeznania w tej niełatwej materii Lukę tę postanowił wypełnić Adam Zaremba, ekonomista (związany z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu) i samodzielny inwestor z dużym rynkowym doświadczeniem O tym, że Zaremba umie pisać o rynkach kapitałowych w sposób strawny, przekonały już jego poprzednie książki. Zwłaszcza „Giełda. Podstawy inwestowania", która doczekała się kilku wznowień.

Poprzednie pokolenia miały łatwiej. Jeśli przed 1989 r. w urzędzie czy wielkim przedsiębiorstwie coś nie działało, można to było zwalić na Lenina i komunistów, których pomysły nie pozwalają instytucjom funkcjonować w sposób optymalny. Podobnie z przedsiębiorstwami. Ale teraz takich wymówek już nie ma. Dlaczego więc tak się dzieje, że jedne urzędy działają lepiej, inne zaś gorzej Marek Piotrowski odpowiada, że prawdziwą różnicę robią zastosowane w praktyce procesy biznesowe. Mówiąc prościej - sposób ułożenia wszystkich relacji biznesowych w ramach instytucji Planowanie i realizacja zadań, sposób komunikacji, przepływ informacji I wiele innych. Ale najlepsze jest to, że zdaniem Piotrowskiego te procesy można udoskonalać. Czasem bardzo niewielkim kosztem I wcale nie jest to takie trudne.

Można nie lubić jej. Można nie lubić koloru różowego. Można się z nią nie zgadzać. Można nie czytać żadnych książek. Ale jeśli chcesz ogarnąć jak wygląda historia niestandardowej reklamy nad Wisłą, to powinieneś zajrzeć do tej książki.

Reklama niestandardem silna

Mam wrażenie, że wiele osób mogło czekać na pełną książkę od Natalii. Nie tym razem. „Cząstki Przyciągania” są albumem. Albumem o polskiej sztuce niestandardowych form reklamowych. Nie licz na wiele stron treści i opasłe rozdziały... ale i ma to sens.

Na wstępie dostajemy zgrabnie napisane podstawy teoretyczne. Co najważniejsze - nie ma tam przetwarzania informacji pozyskanych od innych autorów. Natalia proponuje własną teorię. Teorię w ramach której dowiadujemy się jakie są schematy (tzw. marketingowe memy), które mogą zapewnić sukces niestandardowej akcji. Później już tylko mięso, mięso i mięso, czyli 158 przykładów akcji z naszego pięknego kraju, które wykorzystały przynajmniej jeden z siedmiu wytypowanych przez Natalię schematów. Wiele osób pewnie zarzuci to, że samego wprowadzenia jest za mało. Może rzeczywiście trochę tak jest, jednak ma to jedną kolosalną zaletę - o której słów kilka później.



Historia polskiej reklamy

Przeglądając przykłady akcji zawarte w albumie, odbywamy podróż po historii nadwiślańskiej reklamy niestandardowej. Akcje z lat 2012-2013 są prezentowane obok tych z roku 2004. Łatwo można zauważyć, że w akcjach niestandardowych rok produkcji nie ma tak wielkiego znaczenia – liczy się sam pomysł. Bardzo dobrym zabiegiem zastosowanym w albumie jest to, że w większości akcje są opisane bardzo obiektywnie. Natalia nie wartościuje jakości akcji. Chyba wyszła z założenia, że samo umieszczenie w albumie jest wystarczającą nobilitacją. Najlepsze jednak, że taki zabieg pozostawia bardzo duże pole do własnej interpretacji i oceny czy akcja jest dobra. Jedynie co kilka stron znajdziemy znacznik od autorki, że warto przyjrzeć się danej realizacji.

Jednak czy wszystkie umieszczone akcje zasługują na wyróżnienie? Nie zgodziłbym się z kilkoma wyborami np. takimi jak „Hiszpańskie Oliwki” czy „ Aluminiowa konstrukcja Audi” - jak dla mnie za mało WOW i CIAR jak na niestandard. Jednak taki urok subiektywnych wyborów :) Mocno rzucił mi się w oczy wybór akcji marki Play która jako pierwsza w Europie Centralnej przeprowadziła dystrybucję swoich ulotek za pomocą bankomatów, gdzie razem z pieniędzmi ludzie dostawali materiał reklamowy. Przykład ten został przez Natalię zakwalifikowany do kategorii „Bliskość” według której akcja niestandardowa, aby odnieść sukces, powinna znajdować się w najbliższym otoczeniu odbiorcy. Jednak jak na tego typu akcję reagują klienci? Przypomniało mi się jak na identyczną reklamę zareagował ostatnio Michał Górecki.

A przy okazji znalazłem przykładowy artykuł z tamtego czasu, w którym mamy informacje odnośnie tego, że klienci niekoniecznie są zadowoleni z takiego typu niestandardowej reklamy. To świetnie pokazuje, jak dużo dyskusji można przeprowadzić po przejrzeniu albumu od Natalii i zastanowić się nad plusami i minusami każdego z rozwiązań. To jest właśnie największa wartość tego albumu. Natalia wykonała strasznie dużą pracę, aby zebrać wszelkie materiały dzięki, którym to teraz my możemy sami ocenić czy coś jest dobre, inspirujące i warte uwagi. Przykładów jest 158 - jest z czego wybierać. Sam zauważyłem wiele akcji, których nie znałem wcześniej.

Duży format i różowe strony

Całość bardzo smacznie wydana, w dość nieporęcznym jak na albumy przystało formacie :) Jednak papier, skład i jakość zdjęć jest na najlepszym poziomie. Zasadniczy minus tej publikacji jest taki, że za szybko się ją czyta :) Jednak na pewno każdy z branży będzie wracał do albumu szukając inspiracji lub informacji czy ktoś już wcześniej wymyślił to, na co on wpadł przed chwilą. Po więcej info o albumie zapraszam na stronę www.czastkiprzyciagania.pl. Premiera już 15.04.2014. Warto zaoszczędzić na kilku burgerach i kawach i zainwestować w pierwszą (i mam nadzieję, że nie ostatnią:) publikację Natalii.



Wiem, że Tomek też przegląda już album i podzieli się z Wami swoją recenzją. :)

Reportaż na temat współczesnej Ukrainy, tej jeszcze sprzed Majdanu. Pożywna strawa dla umysłu.

Piotr Pogorzelski mieszka w Kijowie. Pracuje w Polskim Radiu od 2000 roku i od początku zajmuje się tematyką wschodnią, najpierw jako zastępca korespondentów w Moskwie i w Mińsku, a obecnie w Kijowie.  Ukończył studia w Instytucie Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego oraz studia wschodnie na tej samej uczelni. Krajami wschodnimi jest zainteresowany do czasów liceum.

"Barszcz ukraiński" to tekst człowieka już tam częściowo zakorzenionego, ale wciąż potrafiącego spojrzeć na szereg zjawisk z zewnątrz.

Książka, w której autor dokładnie i interesująco opisuje ten kraj została opublikowana w wyjątkowo ciekawym momencie - w roku 2013, ale jeszcze przed wydarzeniami wywołanymi nie podpisaniem przez Ukrainę umowy stowarzyszeniowej z Unią Europejską. Otrzymaliśmy w ten sposób swego rodzaju stopklatkę. Ukrainę współczesną, uchwyconą w momencie tuż przed historycznymi zamianami.

To, że napisana przed Majdanem, w niczym nie przeszkadza. Reportaż Piotra Pogorzelskiego jest obrazem tej Ukrainy, którą znamy z wizyt w ostatnich latach. Chociaż, czy na pewno znamy?

Autor lekturę poprzedza wstępem, w którym wyjaśnia swój stosunek do Ukrainy i motywację napisania książki:

"Ukraina zawsze była dla mnie pasjonującym krajem. Wszystko tutaj wydawało mi się i nadal wydaje większe, silniejsze, wyrazistsze... Trochę tak, jak tytułowy barszcz ukraiński, który nie jest cienkim buraczanym kompotem, a gęstą, składającą się z mięsa i warzyw potrawą. Jeżeli na Ukrainie mamy bogactwo, to aż bolą od niego oczy; jeżeli rock, to pełen emocji; jeżeli patriotyzm, to w skrajnym, nacjonalistycznym wydaniu; jeżeli korupcję, to nieograniczoną, obejmująca wszystkie sfery życia; jeżeli kobietę, to porażająco piękną... Dlaczego tak jest, dowiecie się Państwo z tej książki".

To fascynująca podróż na Ukrainę naszych, całkiem jeszcze niedawnych wspomnień. Ale nie tylko.  Stanowi porządna dawkę wiedzy na temat Ukrainy - kraju, który Polacy raz po raz odwiedzają, rzadko jednak maja okazję poznać go głębiej - wycieczki nie dają ku temu sposobności, prywatne wypady może bardziej, ale też nie zawsze. Kiedy myślimy o historii Ukrainy, często kierujemy się emocjami związanymi z Wołyniem i innymi momentami dramatycznych splotów dziejów Europy Środkowo-Wschodniej. Sądzimy, że znamy Ukrainę, bo jest tak blisko. Ale często tylko nam się tak wydaje.

"Ukraina jest krajem o wielu wymiarach, które często nas zwodzą. Po pierwszym roku pracy w charakterze korespondenta Polskiego Radia wydawało mi się, że rozumiem tutaj prawie wszystko - i mechanizmy polityczne, i społeczne. Po trzech latach mówiłem sobie: wiem, że nic nie wiem. Po siedmiu doszedłem do wniosku, ze wiem już tyle, aby napisać książkę - podsumowuje swoje doświadczenie Piotr Pogorzelski. Ukraina to wyjątkowo interesujący - powiedziałbym nawet: egzotyczny - kraj leżący tuż za naszą wschodnią granicą. Właśnie to jest w Ukraińcach fascynujące: widzimy ludzi podobnych do nas, widzimy ulice i miasta często nieodbiegające od tych europejskich, a mimo to czujemy, że tu jednak jest zupełnie inaczej niż w Polsce. I to odczucie jest prawidłowe. w tym kontekście można sparafrazować tytuł filmu Tadeusza Konwickiego Jak daleko stąd, jak blisko i powiedzieć: Jak blisko stąd, jak daleko".

Dwie wydane w ubiegłym roku książki, "Barszcz ukraiński i "System Białoruś" Andrzeja Poczobuta są wobec siebie w pewien sposób komplementarne. Ta druga dotyczy co prawda nie tyle samej Białorusi jako takiej, co sytuacji politycznej, drogi Aleksandra Łukaszenki do władzy - uzupełniona jedynie wypowiedziami osób, które pod białoruskim reżimem żyją. Tym niemniej zarówno "Barszcz ukraiński" i "System Białoruś" to reportaże dające dobre wyobrażenie na temat sytuacji w krajach będących ich tematami. Poza tym obie czyta się z fascynacją. nomen omen, apetyt rośnie w miarę jedzenia, i po przewróceniu ostatniej strony chcemy jeszcze.

A może czujemy niedosyt spowodowany szybkim, pobieżnym zwiedzaniem i ogólnikami płynącymi z mediów? Może dość mamy erzaców, zarówno powierzchowności często charakteryzującej często współczesną turystykę, jak i lury serwowanej nam często zamiast dobrej, pożywnej zupy?

Pogorzelski usiłuje być obiektywnym i nie koloryzować. Pisze o codziennym życiu w blokowiskach Kijowa (już pierwsze strony okrasiwszy dosadnym zdjęciem). O licznych problemach. Problemach z pracą, sytuacją językową (język ukraiński vs rosyjski). Pisze o religijności, o nostalgii za ZSRR, pragnieniach związanych z Unią Europejską, o EURO 2012. O niewyobrażalnych wręcz przekrętach. O oligarchach. Pisze o sprawach często trudnych, o chorych mechanizmach politycznych, o stanie rzeczy, który sprawia ze mieszkańcy tego kraju żyją jak w matni.

Całkiem oryginalnie brzmią fakty sprzed Majdanu (rezydencja Janukowycza jednym z najlepiej strzeżonych miejsc, Ukraina być może wkrótce podpisze umowę stowarzyszeniową z UE itp.). Uświadamiają nam że na naszych oczach tworzy się historia, a ponadto Piotr Pogorzelski wypunktowuje pewne fakty, które do wydarzeń ostatnich miesięcy doprowadziły.

Choć nie patrzy na Ukrainę (wbrew kolorowi okładki) przez różowe okulary, z jego pracy emanuje pewne ciepło. Doświadczenie tekstu pozostawia wspomnienie pewnej swojskości, jakbyśmy tę drogę przez kraj sąsiedni i rozmaite jego aspekty odbyli razem z autorem, jakbyśmy rozmawiali z ludźmi, z którymi rozmawiał. To niewytłumaczalne i nieopisywalne uczucie, kiedy wiemy, że coś jest takie jak powinno.

Na samym końcu zwróciłabym także uwagę na okładkę książki. Utrzymana w kolorystyce barszczu ukraińskiego, łączy kilka elementów dających razem niezwykle spójną i pomysłową całość. Wielkie piksele w różnych kolorach różu i fioletu tworzą wrażenie sfotografowanego z góry garnca zupy. W tle zastosowano litery z alfabetu cyrylickiego i fragmenty zdjęć elementów charakterystycznych dla Ukrainy i z nią się kojarzących (np. warkocz Julii Tymoszenko). Jest to jedna z lepszych okładek książek wydanych w ubiegłym roku w ogóle.

Wiedza, przygoda, ludzie, polityka, religia, bogactwo i bieda, jednym słowem - istny barszcz ukraiński.