Recenzje

Autor, architekt i podróżnik, który dla tej drugiej pasji porzucił wkrótce po studiach pracę kraju, opisuje swoją podróż, ściślej ucieczkę z Pekinu do Tybetu przed tytułowym Dżogło. W trzech rozdziałach: Niech Będzie, Jak Chce Wiatr; Niech Będzie, Jak Chce Ziemia; Niech Będzie Jak Chce Ogień; poprzedzonych Sublimacją, a zakończonych Resublimacją i Postscriptum. I w XXIX częściach, z własnymi zdjęciami. Rozczaruje się jednak, a przynajmniej będzie zaskoczony czytelnik, który biorąc ja do ręki spodziewa się kolejnej książki podróżniczej po ciągle tak mało u nas znanym Państwie Środka.

Chociaż o nim, ale nie tylko, dowiedzieć się może z niej bardzo dużo. I to faktów, których brak na ogół w przewodnikach i popularnych publikacjach. Forma relacji z podróży jest bowiem tylko pretekstem do przedstawienia wspomnień, wrażeń i przemyśleń autora na wiele tematów. W tym tytułowego Dżongło. Jest to, wyjaśnia on w tekście, tajemniczy byt tak właśnie nazywany przez tuziemców. Zaś przez niego rozumiany – to już moja interpretacja, gdyż dosłownie nie zostało to napisane – jako wszelakiego rodzaju autorytaryzmy, systemy policyjne oraz wszechwładza powiązanej z nimi biurokracji, także lokalnej.

„Religią Dżongła – zacytuję, a autor powołuje się na opinie współczesnych Chińczyków – stał się pieniądz, a moralność to przeszkoda w karierze". I dalej: „Nowe pokolenie wyjałowione z tradycji i religii otrzymało wyraźny sygnał, że nowym celem, bogiem i wytyczną jest bogactwo – a to było czymś relatywnie nowym, czymś, czego przez dekady nie mógł doświadczyć zwykły obywatel." Autora interesują jednak również formy i sposoby oporu przeciwko różnym przejawom autorytaryzmu stosowane w Chinach i innych państwach bądź społecznościach lokalnych.

Ale o tym wszystkim czytelnik dowiaduje się stopniowo. Z niezliczonych wtrętów w zasadniczy nurt narracji. Nierzadko przekraczających go objętościowo. I z zaskakującymi nierzadko przeskokami myśli. Co powoduje, że jest to książka trudna w lekturze. Ludziom przyzwyczajonym do, lub lubiącym tradycyjną narrację z jednością czasu i miejsca, ew. niewielkimi od nich odstępstwami, mogącą kojarzyć się z chaosem myśli, niekiedy nawet na granicy bełkotu. Powoli jednak w trakcie lektury, z mnóstwa faktów, ocen i opisywanych wrażeń autora, wyłania się kilka zasadniczych tematów.

Czytelnik dowiaduje się sporo o samym autorze i jego azjatyckich losach. Pasji podróżowania – 40 tys. kilometrów przejechanych drogami i bezdrożami nie tylko Chin, ale również Afganistanu, Indii, Indonezji, Japonii i innych krajów. Jego badaniach nad autorytaryzmami, zwłaszcza faszyzmem i komunizmem oraz związków z nimi... ruchu olimpijskiego. Szczególnie sporo uwagi autor poświęca w wielu miejscach, niekiedy wręcz obsesyjnie, byłem prezydentowi Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego Juano Antonio Samaranchowi (1920-2010).

Byłemu faszyście, członkowi hiszpańskiej partii faszystowskiej Movimento oraz sympatykowi innych totalitaryzmów, który ze stanowiska ambasadora Hiszpanii w Moskwie trafił, przy poparciu Kremla, na fotel szefa M.K.Ol. To zresztą głównie dzięki niemu prawo zorganizowania Igrzysk Olimpijskich w 2008 r., stanowiących punkt odniesienia wielu uwag w tej książce, otrzymał Pekin. Za co Chiny zrewanżowały mu się pośmiertnie stworzeniem, ogromnym kosztem, poświęconego mu muzeum. Skoro o faszyzmie mowa, warto wspomnieć o opisanym w książce niemieckim ruchu powstałym pod koniec I wojny światowej – Towarzystwie Thule.

Jego członkiem był ponoć również m.in. Rudolf Hess, zastępca Adolfa Hitlera, skazany w Norymberdze za zbrodnie nazistowskie. Celem tego towarzystwa było odnalezienie korzeni rasy aryjskiej, z odwoływaniem się do starożytnych mitów mówiących o istnieniu krainy posiadającej zaawansowane urządzenia techniczne, a zamieszkanej przez przodków „rasy panów". Do tego mitu odwoływali się też faszyści włoscy. Autor pisze również o fascynacji faszyzmem, chociaż nie do końca życia, szwedzkiego uczonego i podróżnika Svena Hedina, odkrywcy źródeł Brahmaputry i Indusu, który dotarł również do tocharskiego jeziora Lob–nor.

A także o wyprawie do Tybetu, tuż przed wybuchem II wojny światowej, hitlerowskiej ekspedycji SS, która prowadziła badania antropologiczne wśród Tybetańczyków, szukała źródeł pochodzenia swastyki oraz mitycznego królestwa Szambali, pradawnej buddyjskiej oazy pokoju i szczęścia. Ciekawe są, ale trzeba sklejać je z fragmentów rozsianych w różnych miejscach książki, zawodowe losy autora, bo przez kilka lat pobytu w Azji nie tylko podróżował. Praktykę architekta-projektanta odbywał w znanym japońskim studio. W typowy dla tego kraju sposób, warty zacytowania.

„Pracowałem po 20 godzin dziennie przez 7 dni w tygodniu i nie dostawałem za to ani grosza. A jednak nie żałowałem ani przez chwilę, ponieważ nauczyłem się tam więcej, niż gdziekolwiek indziej." W 2010 roku otrzymał w Chinach doskonałą ofertę pracy w ogromnym przedsiębiorstwie urbanistycznym w Kunmingu. Ale nie przyjął jej, gdy dowiedział się, że pod nowe budowle zburzono tam, wbrew protestom mieszkańców, stare miasto. Podjął ją w 2010 roku w innej, nowo otwartej pracowni w Pekinie koło świątyni Konfucjusza. Od ucieczki z której rozpoczęła się jego relacja z tej podróży opisanej w książce.

Ciekawie pisze autor przy okazji o roli i miejscu niektórych cudzoziemców w Chinach. „O ile zatem zatrudniony obcokrajowiec nie posiada umiejętności rzadkich na lokalnym rynku pracy, o tyle jego funkcje ograniczają się do bycia białym, dobrze opłacanym manekinem." Bo zatrudnianie białych specjalistów ważne jest wśród referencji firmy dla zachodnich partnerów. To jedna z wielu ciekawych informacji i faktów dotyczących współczesnych Chin. A jest ich sporo. Dramatyczne przykłady burzenia starych wsi, miast i ich dzielnic, niekiedy z zabytkami sprzed naszej ery, aby na ich miejscu budować betonowe gmachy i osiedla.

Ale również o świadomym burzeniu zabytków starej architektury ujgurskiej w Kaszgarze w Sinkiangu, aby na jej miejscu postawić centrum handlowo – mieszkaniowe. Sprzedawaniu przez władze ziemi bez wiedzy jej mieszkańców firmom budowlanym. I bezlitosnego tępienia wszelkich prób oporu czy protestów. O niszczeniu środowiska oraz skutkach nadmiernego stosowania środków chemicznych. Z przykładem arbuzów tak „karmionych" pestycydami, że na polach pękały ich skorupy nie nadążające za wzrostem wnętrza owoców.

O nonsensach, np. budowie w pobliżu stolicy tegoż Sinkiangu, cierpiącego na niedobór wody, ogromnego, na powierzchni miliona m², osiedla wypoczynkowego ze... sztuczną rzeką i jeziorem. „Bo to spodoba się ludziom." O niezwykłej gościnności, życzliwości i pomocy ze strony mieszkańców Tybetu i Junnanu, także żyjących na skraju nędzy. A równocześnie o szokujących Europejczyków przesądach i wierze w siły nadprzyrodzone współczesnych Chińczyków, także na wysokich stanowiskach. Np. ustawianiu w nowoczesny biurowcach mebli przez wróżbitów aby zaaranżowana przestrzeń pozwoliła „zachować równowagę z naturą".

Nie brak również opisów zwyczajów szokujących. Np. rozczłonkowywania ciał zmarłych na przyklasztornym cmentarzysku w Tybecie na... karmę dla ptaków. Czy ciekawych faktów z przeszłości szefa nacjonalistycznej partii Kuomintang, później prezydenta Tajwanu, Czang Kaj Szeka (1887-1975). Jeden z jego synów szkolony był w hitlerowskim Wehrmachcie. Drugi, który został po ojcu kolejnym prezydentem tej republiki – wyspy, na, jak pisze autor, „komunistę – sadystę" w Moskwie. Są również informacje o chińskim faszyzmie oraz fascynacji skośnookich faszystów Adolfem Hitlerem i jego „dziełem".

To tylko wybrane przykłady, gdyż jest w tej książce również sporo innych informacji. Np. chyba o już szerzej zapomnianych przygotowaniach do przeprowadzenia w 1936 roku w Barcelonie przez hiszpański lewicowy rząd Olimpiady Ludowej, która miała być konkurencją dla berlińskiej, a do udziału w niej zgłosiło się sporo państw. Nie odbyła się tylko dlatego, że na dwa tygodnie przed jej otwarciem faszysta, gen. Francesco Franco, rozpoczął w kraju wojnę domową.

Przeczytać można również m.in. relację z obchodów Święta Ognia w starożytnym miasteczku Dali w Junnanie. Czy z pobytu w stolicy Tybetu Lhasie i zwiedzania w niej dawnej siedziby dalajlamów – Pałacu Potala i świątyni Dżokang. A także z wycieczki pod Mount Everest z nieoczekiwanymi dla autora komplikacjami. Ciekawych faktów, ocen, opinii i opisów jest więc w tej książce mnóstwo. Tyle, że trzeba wyławiać je z tekstu, co powoduje, że, jak już napisałem na wstępie, nie jest to lektura łatwa. Ale mając tego świadomość, warto chyba po nią sięgnąć.

Nie ma osoby, która choć raz nie stosowałaby jakiejkolwiek diety, nie wprowadzała zmian w swoim jadłospisie czy to z chęci utraty kilku nadmiarowych kilogramów, czy z konieczności podyktowanej pogorszeniem się zdrowia. Jeśli bliski jest Ci temat świadomego odżywiania i masz za sobą próby modyfikacji jadłospisu, lektura najnowszej publikacji Wydawnictwa Sensus będzie dla Ciebie wartościową nauką.

„Jedz i bądź piękna!” zasadniczo dedykowana jest paniom, które statystycznie częściej sięgają po literaturę poradnikową, zwłaszcza w zakresie odżywiania. Pierwsza część książki to kompendium wiedzy dietetycznej o funkcjonowaniu układu pokarmowego, trendach w dziedzinie odżywiania, jak chociażby popyt na produkty typu light oraz odżywianie endogenne, o którym wciąż wiemy zbyt mało, a którego właściwości są nie do przecenienia. To wartościowa powtórka z biologii poszerzona o wiedzę, której wielu z nas brakuje, a która może zasadniczo wpłynąć na jakość spożywanych przez nas pokarmów, a co za tym idzie – nasze zdrowie, samopoczucie i urodę.

Drugą część książki wypełniają propozycje jadłospisów dla każdej grupy krwi wraz z informacjami, jak przygotować konkretne dania. Nie brakuje również pomysłów na dietę bezglutenową i bezlaktozową. Jadłospisy zostały zaprojektowane w ten sposób, by zapewnić Czytelnikowi zbilansowaną dietę, w zależności od tego, z jakim problemem się on zmaga oraz czego od diety oczekuje.

Niestandardowa propozycja dla tych, którzy chcą podążać za potrzebami swojego organizmu i żyć w pełnej świadomości co do jego funkcjonowania.

O tym, jak popularny jest dziś jogging, nie trzeba nikogo przekonywać. Publikacji dla amatorów biegania jest od groma, zaś Internet pęka w szwach od komentarzy w tej dziedzinie i dobrych rad przekazywanych między internautami. Łatwo w tej sytuacji o zawrót głowy, gdy zewsząd bombardowani jesteśmy coraz to innymi, często sprzecznymi, informacjami na temat joggingu. Wydawnictwo Septem wychodzi naprzeciw potrzebom swoich czytelników i wydaje swoistą Biblię dla biegaczy – „Wbiec na szczyt”.

Publikacja autorstwa Arthura Lydiarda – nowozelandzkiego trenera lekkoatletyki – zawiera w sobie wszystko, co powinni o tym sporcie wiedzieć biegacze. Rozwiewa wątpliwości w zakresie techniki biegu i pracą nad sprawnością fizyczną. Rozważa, w jaki sposób radzić sobie z kontuzjami, które towarzyszą joggingowi. Pomaga dobrać odpowiednie obuwie, stanowiące przecież zasadniczy ekwipunek biegacza, oraz skomponować dietę, która będzie sprzymierzeńcem w walce o wymarzoną kondycję. Co ciekawe, z książki czerpać mogą nie tylko zawodowi lekkoatleci i weekendowi biegacze, ale również trenerzy pracujący ze sportowcami; trenerom właśnie poświęcono kilka zasadniczych rozdziałów, omawiając w nich relacje, jakie powinni oni wytworzyć ze swoimi podopiecznymi, by odpowiednio motywować ich do ćwiczeń.

Cieszy mnie zaangażowanie wydawnictw w tworzenie profesjonalnych publikacji dla sportowców (również amatorów). „Wbiec na szczyt” to pozycja obowiązkowa dla tych, którzy dopiero rozpoczynają przygodę z bieganiem, oraz tych, którzy z joggingu stworzyli swój codzienny rytuał. Jedni i drudzy odnajdą w książce uporządkowaną wiedzę o tym sporcie pochodzącą z wiarygodnego źródła, a przede wszystkim motywację do dalszych ćwiczeń, która niezbędna jest, by wbiec na szczyt swoich możliwości.

Rozwój osobisty to tematyka, która jest mi szczególnie bliska. Jeżeli tylko mam ku temu okazję, z chęcią czytam wszelkiej maści poradniki i magazyny, które z założenia mają pozytywnie wpłynąć na moje życie. Co prawda mało kiedy całkowicie stosuję się do tego, co czytam, jednak często ciekawe teksty stanowią dla mnie inspirację do wprowadzenia choćby małych zmian lub zmiany nastawienia do pewnych zagadnień. Nic więc dziwnego, że zaintertesował mnie "Kodeks wygranych..." polskiego autora. Przede wszystkim chciałam się dowiedzieć, czy książka będzie oddziaływała na czytelnika równie mocno jak te napisane przez znanych zagranicznych mentorów. Ani przez chwilę nie przypuszczałam jednak, że właśnie ta pozycja doprowadzi do znaczących zmian w moim życiu...

Początkowo planowałam szybko zapoznać się z całą treścią, sprawdzić, czy to co proponuje Krzysztof Król w ogóle mi odpowiada, no i oczywiście napisać recenzję. Moje założenie musiałam zweryfikować już podczas lektury prologu, w którym autor mówi wprost - albo faktycznie przykładamy się do sprawy albo dalsza lektura nie ma najmniejszego sensu. Nie potrafię wytłumaczyć dlaczego, ale postanowiłam zmierzyć się z wyzwaniem i sprawdzić na własnej skórze, czy sumienne wykonywanie zadań rzeczywiście może znacząco wpłynąć na moje życie. Nie ukrywam, bardzo szybko, bo już w pierwszym rozdziale, naszła mnie ochota, by jedno zadanie pominąć - konkretniej zadanie, które wymagało ode mnie obejrzenia pewnego filmu. W chwilę później naszła mnie refleksja, że skoro coś tak banalnego traktuję jako przeszkodę nie do pokonania, to raczej niewielka szansa, bym w ogóle zdołała się zmienić. Jeszcze tego samego dnia obejrzałam ten film a zdobycie go, wbrew moim obawom, okazało się bardzo proste. To chyba własnie w tym momencie zaczęłam wierzyć, że książka faktycznie wpłynie na moje życie... 

Książka podzielona jest na dziesięć rozdziałów, w których jej autor próbuje przekonać nas, że niezależnie od tego, na jakim etapie życia obecnie się znajdujemy, jesteśmy w stanie polepszyć jakość naszego życia i zacząć spełniać nasze marzenia. Kolejne wskazówki, zadania, historie motywacyjne mają na celu pomóc nam zrozumieć naszą obecną sytuację, określić cele, które są dla nas najważniejsze i wypracować strategie, które pozwolą nam te cele osiągnąć. Zaczynamy od ogólnych zarysów, by z każdym kolejnym rozdziałem coraz bardziej konkretyzować nasze plany i co chyba najważniejsze, cały czas działamy. Król z uporem maniaka zachęca nas do sumiennej pracy, wie bowiem, że największą przeszkodą w zdobywaniu celów jesteśmy my sami. Podczas lektury pewnie prawie każdy czytelnik złapie się na myśli, że dane zadanie nic w jego życiu nie zmieni i można je z czystym sumieniem pominąć. Często chodzi jednak o to, by być aktywnym, wyrobić sobie nawyk działania, a nie tylko rozmyślać o tym, co można by zrobić. W "Kodeksie..." nie brakuje inspiracji zaczerpniętych od najbardziej znanych trenerów rozwoju osobistego, nie uważam jednak, by była to wada książki. Prawdę mówiąc byłabym zaskoczona, gdyby było inaczej, w dziedzinie rozwoju osobistego trudno wymyslić bowiem coś naprawdę nowego, sztuka polega natomiast na tym, by z wszelkich znanych strategii wydobyć to, co najbardziej skuteczne. 

Książka Krzysztofa Króla ujęła mnie prostotą przekazu, bezpośredniością autora, doborem i skutecznością zadań, umiejętnie wplecionymi historiami motywacyjnymi. Styl książki sprawił, że najzwyczajniej w świecie zachciało mi się chcieć. To chyba największy komplement, jaki można napisać w przypadku tego typu książki. 

Warto również nadmienić, że najnowsze wydanie książki zostało wzbogacone o rozdział z ćwiczeniami przeznaczonymi na pierwsze siedem dni z programu rozwoju osobistego Wyzwanie90dni. Dołączono również DVD z 3 godzinami szkolenia, podczas których m.in. Król opowie Wam o swojej drodze do sukcesu i pokaże Wam co zdołał sam osiągnąć. 

"Kodeks..." należy do tej kategorii książek, którym trudno wystawić jakąkolwiek ocenę, ponieważ jej odbiór jest czymś bardzo subiektywnym. Niektórym z pewnością nie spodoba się bardzo pewny siebie ton autora książki, z drugiej strony, czy osoba, która nie jest w pełni przekonana, że zna klucz do sukcesu, powinna w ogóle pisać tego typu książkę? Pewnie nie zabraknie osób, które stwierdzą, że książka jest zaledwie kopią idei przedstawionych przez znanych, zagranicznych autorów. Z drugiej strony, czy to źle, gdy ktoś w jednej książce skupia te zadania i strategie, które w jego przekonaniu są po prostu najlepsze? Każdy z nas musi sam odpowiedzieć sobie na pytanie, czy nie tylko chciałby coś zmienić w swoim życiu ale również czy jest gotów działać, tu i teraz. Jeżeli odpowiedź na to pytanie jest twierdząca, warto zainteresować się książką Krzysztofa Króla. Ze swojej strony szczerze polecam.

Poszukiwanie szczęścia przez człowieka jest starsze od filozofii, choć to jej zwykło przypisywać się rozmyślania nad nim. Teraz tego tematu podjął się polski psycholog i coach – Mateusz Grzesiak w swojej najnowszej książce „100 happydays, czyli jak się robi szczęście w 100 dni”.

Każdy kto nieco dłużej zajmuje się rozwojem osobistym, prędzej czy później natknie się na Mateusza Grzesiaka. Czy to za sprawą jego książek, szkoleń czy coraz częstych wizyt w telewizji. Najnowsza publikacja jest efektem podjęcia się przez niego internetowego wyzwania 100happydyas. Owy trend polega na dokumentowaniu przez 100 dni rzeczy, zdjęć osób czy czegokolwiek, co w danym dniu uczyniło nas szczęśliwymi i umieszczeniu tego w serwisie społecznościowym lub na stronie internetowej. Tak właśnie było w przypadku trenera, który udostępniał zdjęcia na swoim portalu społecznościowym, a następnie wydał je jako książkę.

Książka zamiast rozdziałów została podzielona na dni, każdy z nich opatrzony został zdaniem-tytułem w którym autor zawiera to, co w danym dniu sprawiło mu radość. Całość składa się na wycinek z życia trenera, dzięki któremu lepiej poznajemy nie tylko jego przekonania ale i sposób w jaki żyje oraz to, jakim jest człowiekiem. Każdy z krótkich rozdziałów podsumowany został ćwiczeniami, które pomogą wprowadzić zmiany do naszego życia, a także oczyścić umysł oraz nabrać pozytywnych nawyków myślowych.

Sam koncept zapisu stu dni, jest dość ciekawy. Inspirację do napisania każdej książki stanowi życie, ale ta jest wyjątkowa pod tym względem. Autor pokazuje, że wszystko może stanowić okazję do refleksji, a każda chwila może być wyjątkowa, nawet jeśli wydaje się zwyczajna. Tekst został wzbogacony o zdjęcia oraz linki do materiałów wideo czy strony internetowej. Nawet jeśli niektórzy postrzegają te zabiegi, jako sposób autoreklamy, to co w tym złego, jeśli autor rzeczywiście robi to co lubi? A przecież również do tego zachęca nas ta książka. 

„100 happydays” nie jest standardowym poradnikiem. Podana w sposób syntetyczny wiedza oraz zarys dni mogłyby stanowić mini-autobiografię Mateusza Grzesiaka.  Podchodziłam do tej pozycji z miejsca osoby dość sceptycznie nastawionej, ale z otwartym umysłem. I zostałam pozytywnie zaskoczona. Chętnie wrócę jeszcze do wybranych dni, aby uświadomić sobie, że szczęście to tak naprawdę sposób postrzegania.