Recenzje

"Mołdawianie w kosmos nie lietajut biez wina" Judyty Sierakowskiej to książka o Gagauzji, najbiedniejszym zakątku najbiedniejszego kraju w Europie. O absurdalnej krainie, o biedzie, o Polakach tam, o wyborach prezydenta. Taki postsowiecki grajdoł.

Jest i historia Gagauzów, są ciekawostki, zwyczaje, przejazdy marszrutkami, opowieści łapówkarskie. Jest też o Naddniestrzu – niewielka Republika Mołdawii to kraj nie tylko podzielony etnicznie, ale i mieszczący w sobie dwa odrębne "państwa" — Naddniestrze i Gagauzję, każde z własnym rządem.

To jest kwintesencja książek tego autora. Dużo porad zawartych w krótkich rozdziałach i dużo… gawędzenia – tak jakbyśmy ze Scottem spotkali się przy piwie, a ten rzuca anegdotkę i radę. Początkujący, ale ambitni fotografowie zyskają tu sporo podpowiedzi technicznych na bardzo różne tematy. Ja sam np. po lekturze tej książki niemal zawsze używam trybu seryjnego przy zdjęciach z ręki. Jasne – potem przeczytałem o tym u Freemana (jego książka o fotografii nocnej zawiera nawet 2 strony ze sposobami stabilizacji aparatu w ręku), ale Kelby był pierwszy.

To już nie jest poradnik dla turystów, raczej dla ludzi, którzy trochę poważniej traktują swoje fotografowanie – zaczynamy więc od wyboru sprzętu i przygotowań – dopiero po 100 stronie trafiamy na konkretne sytuacje. Bardzo spodobała mi się rada, aby pierwszego dnia przejść się po obcym mieście bez aparatu, nauczyć się trochę tego miasta, nabrać ochoty na fotografowanie i nie patrzyć na wszystko tylko przez wizjer. Ale konkretnych rad znajdziemy mniej niż w pozycji powyżej – co nie dziwi, bo książka Piotra Trybalskiego jest już dla bardziej doświadczonych.

O tym że fotografia kulinarna jest sztuką, ale wymaga też wielu przygotowań i poświęceń. Książka dzieli się na dwie części – najpierw o tym jak fotografować przy różnych typach światła, jak komponować kadr. Druga o samej sesji fotograficznej, czyli przygotowanie, stylizacja, obróbka. Jest to tak naprawdę fotografia studyjna – ale z konkretnymi wymaganiami, które czynią ją bardzo trudną. Książkę powinien przeczytać każdy, kto zabiera się za blogowanie o jedzeniu…

Szaroniebieska, przygaszona kolorystyka okładki i fotografii, niby powleczona kurzem barwa papieru i aura dziwności i absurdu, roztoczona przez reklamę publikacji… Z tych właśnie powodów, podczas lektury „Może (morze) wróci” Bartka Sabeli dopadł mnie ten rodzaj „sytuacji czytelniczej”, który charakteryzuje się przerzucaniem kartek z myślą: „czegoś brakuje”.

Nie potrafiłam przekroczyć progu słów, dać się zawładnąć obecnością idei, ludzi i krajobrazów, niesioną przez słowa. Obecnością ludzi, ponieważ miejscowa ludność znad Aralu wciąż próbuje utrzymać się przy życiu, z pokorą biorąc udział w zbiorze bawełny, dla uprawy której, w ramach rozumianego na sposób sowiecki postępu, zniszczono życie ich dziadków, rodziców i ich samych, „dla uprawy rośliny odbierając wodę ludziom”. Obecnością idei, bo pomimo zakazu przez rząd prowadzenia jakiejkowiek działalności na jego pustynnym dnie „Aral jeszcze nie umarł”, także dzięki tym, którzy kierują swe oczy i serce na jego tragedię. I obecnością krajobrazów – choćby opuszczonych fabryk na jałowej ziemi, z rysunkami rybaków, wyciągających sieci pełne ryb…

Wszelkie wymiary książki „Może (morze) wróci”- jej język, sposób wydania, rytm myśli autora – to wszystko składa się na spękany niczym dno Aralu i wyciszony obraz tragedii, obdarty zarówno z przerażenia, jak i z nadziei. Nie ma tu „poszumu wysychających fal” Jeziora Aralskiego, złudzenia zapachów, ciągnących od starych kutrów, zasypanych w piachu. Klimat tej książki, według mnie, oddaje raczej bezbarwna sól na dnie byłego „Morza”, jak miejscowi nazywają jezioro, i może jeszcze odgłos rozdeptywanych muszli, odsłoniętych przez cofającą się wodę.

Każdy indywidualnie musi ocenić, czy to autor nie potrafił oddać skutków zbrodni człowieka, czy też „tak przenikliwie nie ma już Jeziora Aralskiego”.