Recenzje

„Dla wielu przyjaciół w Polsce jestem rusofilem. Jednocześnie część moich przyjaciół w Rosji stanowczo twierdzi, że mam zadatki na rusofoba. Która z tych opinii jest prawdziwa? Czy można Rosję lubić i jednocześnie jej nienawidzić? Odpowiedź na tak postawione pytanie staje się tym trudniejsza, im więcej wiemy o Rosji, jej mieszkańcach i historii" - pisze Maciej Jastrzębski, wieloletni korespondent Polskiego Radia w Moskwie.

Takie pytania zadają sobie chyba wszyscy Polacy, którzy otarli się o Wielki Kraj na Wschodzie. Kraj wzbudzający emocje skrajne i przeciwstawne, przy tym, co najciekawsze, często u tych samych osób...

Maciej Jastrzębski napisał książkę, w której odnajdzie się każdy Polak „zaawansowany w temacie: Rosja". Ale też bardzo przydatną tym, którzy w tych sprawach debiutują i potrzebują czegoś w rodzaju podręcznika „Rosja dla początkujących".

Ja jestem raczej zaawansowany. Ale przecież nie wiedziałem np., że wyznawcy Świętej Matki Fotini, w świeckim życiu znanej jako Swietłana Frołowa (była szefowa magazynów kolejowych w Bolszej Jelni koło Niżnego Nowgorodu), czczą... Władimira Putina. Bo Matka Fotinia, która uznała samą siebie za reinkarnację zarazem Chrystusa i Ewy, ogłosiła obecnego prezydenta świętym. Do Jelni, do ikony (podobno już od pewnego czasu słynącej z cudów) nowego św. Władimira, pielgrzymują wyznawcy z całej Rosji. Ponoć św. Władimir najchętniej spełnia prośby o pomoc w pojednaniu zarówno z bliskimi, jak i z zaciętymi wrogami...

Matka Fotinia Matką Fotinią, ale oficjalnie uznawana przez Cerkiew Św. Matrona Moskiewska (niewidoma, która zmarła w 1952 r., a przedtem wsławiła się przewidywaniem przyszłości i uzdrowieniami) podobno jesienią 1941 r. spotkała się ze Stalinem i przepowiedziała mu, że Niemcy Moskwy nie zdobędą. Cerkiew wprawdzie zaprzecza, by do takiego spotkania doszło, ale namalowane jest ono na jednej ze znanych ikon przedstawiających Matronę...

A jak Rosjanie postrzegają Polaków? Jako „słowiańskich braci"? Jako ludzi „nabzdyczonych, pełnych pretensji"? Czy może jednak jako „naród dzielny i wykształcony"? A co to jest wyspa Bujan? I cudowny kamień Ałatyr?

Odpowiedzi można szukać w „Matrioszce". Właśnie - szukać. Bo w matrioszce, jak wiadomo, jest kolejna matrioszka. A w niej - kolejna. I jeszcze kolejna. I tak aż do... no właśnie, do czego A matrioszka to przecież symbol Rosji.

Jastrzębski wie, że odkrywanie tego kraju przypomina otwieranie kolejnych matrioszek, ale wciąż zabiera się za następne i następne.

Najwyraźniej nie chce przyjąć za swoje kultowego zdania XIX-wiecznego filozofa Tiutczewa: „Rozumem Rosji nie ogarniesz, w Rosję można tylko wierzyć".

Rosja i Polska, dwa państwa związane bolesnym węzłem historii, choć bliskie pod względem położenia geograficznego, podzielone relacjami nacechowanymi resentymentami. Maciej Jastrzębski, dziennikarz Polskiego Radia, a także korespondent zagraniczny, podjął się niepewnie rokującego działania – przybliżyć i zainteresować Rosją polskich czytelników. Zadanie to arcytrudne, bo wciąż zbiorowa pamięć Polaków przechowuje sowiecką politykę i pielęgnuje zadawnione animozje. Zgodnie z intencją autor prezentuje ciekawe ujęcie tematu - przedstawia Rosję bez uprzedzeń, bez właściwego mentalności polskiej pejoratywnego postrzegania tego kraju. Za pomocą książki nawołuje: Idzie nowe! Uwolnijmy obraz Rosji od wielowiekowych zaszłości, potraktujmy ją jako tabula rasa, zachwyćmy się jej pięknem, zdefiniujmy jej różnorodność jako zaletę, nie doszukujmy się za wszelką cenę logiki. Po lekturze Matrioszki Rosji i Jastrzębia, szczególnego wydźwięku nabierają słowa „Rozumem Rosji nie ogarniesz, w Rosję można tylko wierzyć”.

Dziennikarz wraca wspomnieniami do chwili, gdy staje się bezpośrednim świadkiem tworzącej się historii. Do Rosji dociera w czasie przemian politycznych, gdy wali się polityczno - geograficzny monolit, ZSRR. Autor nie poprzestaje na uchwyceniu dziejowych wypadków, prowadzących do obalenia komunizmu. Wachlarz poruszanych w książce kwestii jest niezwykle szeroki. Matrioszka Rosja i Jastrząb podzielona została na siedem części, każda z nich stanowi całość tematyczną. Maciej Jastrzębski prezentuje Rosję wzdłuż i wszerz, tworząc kompendium wiedzy na jej temat. Wraz z autorem czytelnik zgłębia topografię Moskwy, zatrzymując się przy obiektach wartych uwagi. Przemierza ulice także w poszukiwaniu kanonu rosyjskiej urody. Cofa się w czasie by poznać sylwetki osób, które zapisały się w annałach historii. Zagląda do narodowej rosyjskiej kuchni, żeby wychylić filiżankę czaju i skosztować kawioru. W skupieniu słucha opowiadań o pogańskich wierzeniach, zastanawia się nad rolą religii prawosławnej w kraju. Odczuwa wzburzenie przy informacjach o więźniach politycznych, czy zabójstwach na zlecenie niewygodnych osób. Poznaje tajniki propagandy państwowej i kultu jednostki, które wciąż odbijają się echem w Rosji. Nie znajduje zrozumienia wobec bratobójczej walki pomiędzy niektórymi państwami byłego bloku wschodniego, wobec eskalacji wrogości wyrażającej się w zamachach terrorystycznych. Dowiaduje się jak traktowani są imigranci i kim jest ruski dla przeciętnego mieszkańca Moskwy. Poznaje strukturę etniczną ludności Rosji, zdumiewa go fakt rozmaitości kulturowej, religijnej, obyczajowej w poszczególnych częściach tego samego państwa. Autor przywołuje także cechy charakterologiczne narodu. Ponadto streszcza historię wieloletniej rywalizacji z USA, demaskuje dążenia Rosjan do dominacji w kosmosie. Ukazuje warunki życia Polonii. Zaznajamia czytelnika z obecnym systemem władzy w kraju, przybliża przemiany polityczne i kulturowe, jakie dokonały się w Rosji na przestrzeni wieków.

Jastrzębski nie pomija żadnej istotniej sfery wpływającej na obecny wizerunek Rosji w świecie. Dotyka kwestii drażliwych, między innymi zadaje kłam stereotypom w postrzeganiu się nawzajem Polaków i Rosjan, definiując tym samym naszą narodową przywarę, którą najtrafniej obrazują słowa - „rosyjski” kompleks polski. Autor przekonuje, że Polacy poświęcają więcej uwagi i energii Rosjanom, aniżeli oni nam. Co więcej, odczuwamy niemal masochistyczną przyjemność poprzez przypominanie krzywd wyrządzanych przez naszych wschodnich sąsiadów.

Mnogość informacji, dat i nazwisk dowodzi doskonałej znajomości opisywanego kraju przez twórcę książki, ale niekiedy wprowadza chaos i rodzi poczucie nadmiaru. Oprawa graficzna tekstu, a także sama czcionka przywołuje na myśl estetykę grażdanki i doskonale współgra z treścią książki.

Autor wykazuje nie tylko zmysł reporterski, ale także talent literacki. W swe relacje wplata opowieść wykreowanej na własne potrzeby postaci – Borysa Anatolijewicza, zwanego zdrobniale wujkiem Borką, którego czyni swoim przewodnikiem po Rosji. Łączy dwa wykluczające się gatunki - miesza elementy reportażu z fikcją literacką, czyniąc tym samym arcyciekawy mariaż. Wspomniany już bohater – wujek Borka, jest jednym z kilku fantasmagorycznych elementów epickiej fabuły, która niejednokrotnie przybiera formę wartkiej akcji. Wprowadzony za jego sprawą zostaje wątek sensacyjny. Biografia wujka Borki osnuta jest na typowym schemacie życia inteligenta – dysydenta w Rosji doby komunizmu. Jest więc uogólnionym zbiorowym obrazem części społeczeństwa.

Maciej Jastrzębski łączy zmysł obserwacji właściwy dokumentaliście z wnikliwą analizą zachowań i procesów. Obraz Rosji i Rosjan, który ukazuje wzbudza skrajne emocje: zachwyca, intryguje, zdumiewa, ale momentami zatrważa. Nie pozostawia nikogo obojętnym, zmusza czytelnika do określenia swego stosunku wobec tego niezwykłego kraju.

Kreowaniu marki poświęcony jest poradnik „Media społecznościowe bez ścierny". Autorzy Erik Deckers i Jason Falls prezentują media społecznościowe jako nowy sposób porozumiewania się i zbierania informacji, przypominając, że to one spowodowały, że marketing szeptany stał się jednym z najpotężniejszych narzędzi marketingowych. Tak przynajmniej jest w przypadku firm, które nauczyły się nim skutecznie posługiwać.
Akcentują też to, że marketing społecznościowy polega na komunikacji, a nie na fascynacji technologią, bowiem narzędzia komunikacyjne zmieniają się, a potrzeba porozumiewania jest niezmienna.

Chris Guillebeau napisał książkę, którą polecić można każdemu, kto chciałby rozpocząć własną działalność gospodarczą. Kompleksy, że jest się jednoosobową mikrofirmą, można wreszcie odłożyć na bok.

„Niskobudżetowy startup” może sprawić, że swoje pomysły na mały biznes zaczniesz traktować poważniej.

W tej książce jednoosobowa działalność gospodarcza nie jest traktowana niczym gorsza wersja biznesu. Wręcz przeciwnie. W ocenie Chrisa Guillebeau’a działanie w pojedynkę i zarabianie w ten sposób pieniędzy to oznaka podążania za duchem czasów, w przeciwieństwie do tworzenia przestarzałych, skomplikowanych, niewydolnych struktur korporacyjnych.

Dlaczego działalność jednoosobowa jest lepsza? Powód numer jeden: samodzielny przedsiębiorca jest wolny. Bardziej niezależny niż osoba zatrudniona na etacie, czy też prezes zarządu w spółce. Jednoosobowy przedsiębiorca sam decyduje kiedy i co robi, a dzięki nowoczesnym technologiom, może pracować z dowolnego miejsca na świecie.

Jeszcze kilkanaście lat temu samodzielne zarabianie na życie nie było takie łatwe. Do niedawna opcja ciepłej posadki była rzeczywiście atrakcyjną propozycją, a mały biznes kojarzył się przede wszystkim z prowadzeniem małego sklepu, który wiązał ze sobą właściciela jeszcze bardziej niż etat. Wszystko to jednak zmieniło się dzięki internetowi. Dziś można zarabiać małe, średnie lub nawet bardzo duże pieniądze, dysponując laptopem i łączem internetowym.

Trzeba mieć również cenne umiejętności, najlepiej powiązane z pasją, dzięki czemu będziemy mogli zaproponować klientom nowe sposoby na rozwiązywanie ich starych problemów. Nie musimy być jednak mistrzami świata w swojej dziedzinie – kluczem do sukcesu może być np. oryginalne połączenie ze sobą kilku „średnich” umiejętności.

Autor „Niskobudżetowego startupu” krok po kroku pokazuje, jak założyć własną firmę (nie tylko stricte internetową). Posiłkuje się przy tym prawdziwymi przykładami.

Guillebeau podróżując po świecie rozmawiał z wieloma jednoosobowymi przedsiębiorcami, prosił ich również o udzielenie odpowiedzi na kilka pytań. Jeśli z odpowiedzi wynikało, że dana firma odniosła spektakularny sukces dzięki prostym pomysłom właściciela, pogłębiał swój wywiad. Efekty tych szczególnych „badań terenowych” opisał w książce.

„Niskobudżetowy startup” to jedna z najlepszych książek poświęconych przedsiębiorczości, jakie kiedykolwiek czytałem. Wskazówki podawane przez autora są jednocześnie praktyczne i inspirujące. Jeśli więc szukasz czegoś, co da Ci „pozytywnego kopa”, skłaniając do zamiany marzeń o własnej firmie na konkretne działania, ta książka jest dla Ciebie. Ale jeśli już prowadzisz własną działalność i przydałoby Ci się trochę nowego wiatru w żagle, także jej nie pomijaj – Guillebeau podsuwa wiele ciekawych pomysłów dotyczących rozwijania oferty i taniego promowania działalności (w tym „lansowania się”).

Ta książka pomaga przywrócić wiarę w to, że bycie przedsiębiorcą to wspaniała sprawa. Firma może pozwolić przedsiębiorcy na samorealizację i zarabianie pieniędzy, a klientom przynieść satysfakcję dostarczając im produkty i usługi, które rozwiązują ich problemy i wnoszą pozytywną energię w ich życie.

Rzadko recenzuję książki, które nie mają wyraźnego aspektu naukowego. Książka Pana Mariusza Chrapko poświęcona zwinnemu podejściu do zarządzania projektami na przykładzie Scruma to książka z pogranicza metod zarządzania projektami i sztuki zarządzania. Bo Scrum to sztuka zarządzania projektami i czytanie tej książki potwierdziło jak ważne są własne doświadczenia dla realizacji tej sztuki.

Ale książka Pana Chrapko to głównie książka o ludziach i ich postawach. Książka o ważnym z punktu widzenia informatyki i zarządzania aspekcie przenikania się technologii informatycznych i postaw osobowych w realizacji projektu. Dobrze, że pisze się o projekcie nie tylko w kontekście realizacji poszczególnych sprintów, ale przede wszystkim w kontekście budowy zespołu i najważniejszego dla członków tego zespołu aspektu: zaufania. Bo Scrum to sztuka budowy zaufania w zespole.

Dlatego też uważam, że przykłady zapożyczone z innych obszarów naszego życia przedstawione w tej książce właściwie oddają znaczenie dla realizacji projektu dwu kluczowych dla Scruma ról: Scrum Mastera i Produkt Ownera. Uzasadniają także celowość stosowania sprintów, budowy backlog i innych artefaktów tak ważnych z punktu widzenia ramy projektowej jaką jest Scrum.

Czytelny jest także układ tej książki, w której po analizie ról omawia się sposób realizacji procesów. I to nie tylko w konwencjonalnym typowym dla tego typu książek układzie: metody, role procesy, zadania ale właśnie w takim który uwzględnia zespół i jego cechy.

Może to dobrze dla informatyki i zarządzania, że książkę napisał ktoś z poza tego obszaru, z zamiłowania filozof i politolog, mający doświadczenia zarówno z wykorzystania twardego modelu CMMI (ang. Capability Maturity Model Integration) ale także z wdrażania rożnych z punktu widzenia dojrzałości zespołów Scruma. Poprzez takie podejście jest ona klarownym sygnałem dla wszystkich czytelników, że problem zarządzania projektami to problem ludzi i ich interakcji. W dobie tak intensywnego rozwoju technologii informatycznych i kształtowania postaw introwertycznych ważny sygnał, że warto pracować inaczej.