Recenzje

„Lepiej żyć jeden dzień jako tygrys, niż sto dni jako owca” – to motto życiowe urodzonego w 1946 roku Aleksandra Doby.

Jego książka „Olo na Atlantyku. Kajakiem przez ocean” ukazała się nakładem wydawnictwa Bezdroża w serii „Szlaki ludzi ciekawych”. Nie ulega wątpliwości, że jej autor jest ciekawą osobą, mającą na swym koncie znaczące i interesujące dokonania.

Jest on wszechstronnym podróżnikiem i zdobywcą, kajakarzem, szybownikiem, posiadaczem złotej odznaki turystyki kolarskiej oraz patentu sternika jachtowego z rozszerzonymi uprawnieniami (na rejsy morskie). Na „liczniku kajakowym” ma ponad 80 tysięcy kilometrów, w tym ponad 20 tysięcy kilometrów na morzach i oceanie. Za swoje osiągnięcia w turystyce kajakowej został uhonorowany licznymi nagrodami i wyróżnieniami, m.in. otrzymał nagrodę podróżniczą Super Kolos 2011, za całokształt osiągnięć kajakarskich i konsekwentne dążenie do realizacji coraz bardziej ambitnych celów eksploracyjnych.

Pierwszy spływ kajakiem odbył on w 1980 roku na rzece Drawie. Później kolejno przepłynął: Polskę po przekątnej z Przemyśla do Świnoujścia (1989 r.); Nysę Łużycką od styku granic Polski, Czechosłowacji i Niemiec, aż do ujścia Odry, którą wrócił do Polic (1991 r.); wzdłuż całego polskiego wybrzeża – jako pierwszy w historii (1991 r.); całą Wisłę (1992 r.). Jego morskie wyprawy kajakowe to klasyczne samotne ekspedycje pionierskie: przez Niemcy i dookoła Danii, z Polic do Polic (1998 r.); dookoła Bałtyku, z Polic do Polic (1999 r.); za koło podbiegunowe północne, z Polic do Narwiku (2000 r.); dookoła Bajkału – jako pierwszy kajakarz (2009 r.).

Na przełomie 2010 i 2011 roku (26 października – 1 lutego) jako pierwszy człowiek na świecie przepłynął kajakiem, bez pomocy żagla, Ocean Atlantycki, w jego najwęższym miejscu, wyruszając z Senegalu, a docierając do Brazylii. Drugą kajakową podróż transatlantycką odbył na przełomie 2013 i 2014 roku. Tym razem wyruszył z Lizbony (5 października), dotarł natomiast do Florydy (17 kwietnia).

O swojej pierwszej wyprawie przez Atlantyk Aleksander Doba opowiada w książce „Olo na Atlantyku. Kajakiem przez ocean”.

Już jakiś czas temu słyszałam jego kajakarskich dokonaniach , dlatego ucieszyłam się, gdy do moich rąk trafiła jego relacja z tej niecodziennej ekspedycji.

Zanim zaczęłam ją czytać, mogłam sobie wyobrazić, że przemierzenie oceanu w stosunkowo niewielkim kajaku z pewnością nie było proste. Jednak dopiero lektura tej książki uświadomiła mi w pełni rangę tego przedsięwzięcia; dopiero w trakcie czytania mogłam przekonać się, z czym wiąże się taka wyprawa.

Aleksander Doba drobiazgowo opisuje każdy jej dzień i wszystkie podejmowane czynności. Dzięki temu dowiedziałam się, jakie musiał podjąć bezpośrednie przygotowania do rejsu oraz jak wyglądał jego zwykły dzień na kajaku. Autor zdradza, w jakich warunkach sypiał podczas wyprawy, w jaki sposób pozyskiwał wodę pitną i przygotowywał posiłki. Opowiada również, jak utrzymywał łączność z krajem i jak dbał o zachowanie sprawności fizycznej. Wyjawia, co dodawało mu sił i energii do dalszej drogi oraz jak, mimo zmęczenia, motywował sam siebie do pracy i wysiłku.

Dzięki lekturze jego książki mogłam także przekonać się, iż przeprawa kajakiem przez ocean to nie tylko ogromny wysiłek fizyczny, ale też wiele trudności i niebezpieczeństw, którym podróżnik musiał sprostać.

Do tych największych zagrożeń, które musiał on brać pod uwagę, zaliczyć można spotkania z rekinami i innymi drapieżnymi rybami, możliwość staranowanie go przez statek oraz prawdopodobieństwo napadu. Ponadto wymienić tu można takie realne problemy jak dokuczliwy upał, rozmaite dolegliwości fizyczne, usterki w prawidłowym działaniu wyposażenia kajaka, trwające nawet po kilka godzin burze czy wreszcie najpoważniejszy dla Aleksandra Doby problem, uciążliwy przez okres niemal całej jego podróży: silne wiatry i prądy morskie, spychające go z obranego kursu, a nawet cofające go w kierunku, z którego płynął.

Z tym wszystkim musiał on sobie jakoś poradzić. I poradził sobie. Jak? Tego dowiedzieć się można, sięgając po jego książkę „Olo na Atlantyku. Kajakiem przez ocean”.

Podczas czytania tej relacji z wyprawy przez cały czas czułam podziw dla tego niestrudzonego podróżnika, za jego upór i determinację, które pozwoliły mu z sukcesem dotrzeć do celu. Niejeden raz zadziwiła mnie jego pomysłowość, którą wykazał się przy rozwiązywaniu problemów, szczególnie zaś wówczas, gdy opowiadał, jak „współpracował” z niekorzystnymi – wydawałoby się – warunkami atmosferycznymi, wykorzystując je do swoich celów.

Z jego opowieści wyraźnie wynika, iż ten rejs był prawdziwą walką z naturą – walką, którą można by porównać do pracy mitologicznego Syzyfa, walką trwającą aż do samego końca podróży.

Pomagały mu w niej nie tylko upór i pomysłowość, ale też poczucie humoru, optymizm i pogoda ducha.

W swoją opowieść o wyprawie Aleksander Doba wplata od czasu do czasu dygresje – ciekawostki przyrodnicze, geograficzne, związane z różnorodnymi zjawiskami atmosferycznymi, z żeglugą, nawigacją, orientacją w terenie. Te informacje, poza tym, że wzbudzają zainteresowanie czytelnika, pozwalają docenić ogromną wiedzę autora z wymienionych dziedzin. Ponadto gdy przywołuje on wspomnienia z innych, pomniejszych wypraw i spływów kajakowych oraz lotów szybowcem, daje się poznać jako człowiek pełen fantazji.

Książkę Aleksandra Doby przeczytałam z zainteresowaniem i przyjemnością. Choć opowiada ona o wyprawie, której wynik jest znany, podczas lektury trudno opanować emocje, udzielające się szczególnie wtedy, gdy czyta się o walce tego podróżnika z siłami natury, niweczącymi nieraz cały jego wysiłek.

Efekt ten wzmacnia forma książki, w której każdy dzień opisany jest oddzielnie, w taki sposób, jakby ta opowieść powstawała na bieżąco, w trakcie wyprawy. Dzięki temu można nieco poczuć jej atmosferę.

Z racji tego, iż Aleksander Doba dzieli się w książce doświadczeniem i wiedzą, można ją uznać za rodzaj poradnika przetrwania na oceanie. Z pewnością miłośnicy morskiej żeglugi znajdą tu sporo cennych rad, wskazówek, uwag i spostrzeżeń.

Poza tym książka ta pomaga zrozumieć pasję drugiego człowieka, pojąć, co sprawia, że stawia on przed sobą wyzwania i pokonuje je, walcząc z własnymi słabościami.

„Stawiaj sobie ambitne cele – a potem je realizuj” – również te słowa stanowią motto życiowe Aleksandra Doby, zaś zawarta w książce jego opowieść jest tej myśli doskonałą ilustracją.

Nie pozostaje mi więc nic innego, jak zachęcić innych czytelników do zapoznania się z nią, bowiem sama lektura tej książki jest prawdziwą, ekscytującą przygodą. Warto samemu się o tym przekonać!

Nowe pojęcia rodzą się przeważnie spontanicznie, niezauważalnie, na obrzeżach wszechobecnego mainstreamu. Podobnie rzecz ma się ze stosunkowo nową koncepcją, jaką jest ekonomia uprzejmości, będąca tłumaczeniem angielskiego neologizmu “thank you economy”. Termin został wprowadzony do powszechnego obiegu w 2011 roku za sprawą książki autorstwa Gary’ego Vaynerchuka, wydanej pod tym samym tytułem (polskie wydanie: Ekonomia wdzięczności, OnePress, 2013).

Autora nie będę jednak szerzej przedstawiał, bo nie wyobrażam sobie, żeby ktokolwiek, kto interesuje się marketingiem czy nowymi trendami, nie słyszał nigdy wcześniej o tak wyrazistej postaci, jaką jest Vaynerchuk. Dodam tylko, że był pionierem profesjonalnego vlogowania (WineLibrary.tv), jest multimilionerem i guru social media (@garyvee z 995k fanów na Twitterze), a do tego jest bezapelacyjnie nr 1, jeśli chodzi o przeklinanie podczas prezentacji (albo ex aequo z Eriką Napoletano @RedheadWriting).

Sedno nowej koncepcji opiera się na znanej, choć równie trudnej do przełknięcia dla przeciętnego przedsiębiorcy jak ekonomia wdzięczności, strategii zwanej po angielsku over-delivery. Frazę wymyślił amerykański pisarz, guru zarządzania, Tom Peters, a w całej krasie brzmi ona tak: “Formula for success: under promise and over deliver”, co można tłumaczyć jako “Formuła sukcesu: obiecuj mniej, dostarczaj więcej”.

Punktem wyjścia jest więc przekraczanie oczekiwań klienta. Czyli dokładnie to, czym wyróżnił się swego czasu internetowy sklep obuwniczy Zappos, a także inne biznesy w rodzaju sieci hoteli Joie de Vivre, o których pisze w swojej książce Vaynerchuk.

Podobne założenia leżą u podwalin ekonomii wdzięczności. Rób zawsze więcej, niż spodziewa się klient, mówi Vaynerchuk. I ma do tego pełne prawo, bo jako zagorzały zwolennik tej metody, w ciągu ostatnich kilku lat udowodnił, że jest w tej dziedzinie bezkonkurencyjny.

Jedną z ostatnich spontanicznych akcji, o której było niedawno głośno na Twitterze, było dostarczenie swojemu fanowi palety jajek z samego rana wprost pod jego drzwi. Gary rzucił w świat pytanie w stylu: Co słychać?, a w odpowiedzi dostał tweeta o treści: “Ok, ale w lodówce nie mam jajek” od nieznanego mu nowojorczyka. Reakcja była błyskawiczna: Gary poprosił go o tylko o adres domowy (w DM, direct message, czyli w prywatnej korespondecji), a skoro Gary’emu ufa 995 000 ludzi, to mu się nie odmawia, więc adres podał. A po kilkunastu minutach kurier z paletą jajek pojawił się pod wskazanym adresem. Zaskoczony odbiorca nie tylko obdzielił sąsiadów nadmiarową ilością jajek, ale pochwalił się tym faktem całemu światu na Twitterze. Wydawać by się mogło, że taka akcja nie ma nic wspólnego ze sprzedawaniem wina, czym zajmuje się zawodowo Gary. Jednak to właśnie jest jego unikalny sposób na budowania marki i relacji z jakąkolwiek osobą, która nawiąże kontakt z Garym. Zaskoczyć poprzez sprawienie komuś prezentu albo spełnienie czyjegoś marzenia, a nawet zaspokojenie prozaicznej potrzeby, jaką jest ochota na porannego omleta.

Vaynerchuk nazywa swoje podejście “humanizacją biznesu”. Twierdzi tym samym, że nadchodzą czasy, gdy relacje międzyludzkie będą tak samo wysoko cenione jak dawniej, gdy zakupy robiło się w małych, lokalnych sklepach, a sprzedawcy spełniali rolę współczesnych psychoanalityków, wiedząc o swoich klientach dużo więcej niż można by się spodziewać.

Pojawia się jednak pytanie, w jakim stopniu dałoby się taką strategię spopularyzować? Sam Vaynerchuk przyznaje, że spotyka się najczęściej z brakiem zrozumienia ze strony firm, które chciałyby wykorzystać jego model. Po ostatnim poście na LinkedIn, w którym Gary zachęcał agentów nieruchomości do korzystania z wyszukiwarki na Twitterze i sugerował, że znajdą tam żyłę złota pod postacią klientów poszukujących konkretnych lokalizacji, spotkał się z falą oburzenia i niezrozumienia. Okazało się bowiem, że ludzie biznesu działają tu i teraz, oczekując natychmiastowych rezultatów, a on proponuje budowanie długoterminowych relacji, na co oni, agenci, nie mają czasu, tym bardziej że branża nastawiona jest na jednorazowe transakcje.

A jak sprawy się mają na naszym, polskim poletku? Z zasadą over-delivery w Polsce w zasadzie się osobiście nie spotkałem, znam ją tylko z nielicznych opowieści. Ekonomia wdzięczności to także spore novum. Zadam Wam więc pytanie: czy zdarzyło się Wam kiedykolwiek otrzymać od firmy, w której dokonaliście zakupu, coś naprawdę ekstra? Bonus, telefon z podziękowaniem, dodatkowy gratis, ale w taki sposób, który świadczy o tym, że jesteście dla tej firmy kimś wyjątkowym. A na dodatek zabrzmiało to szczerze, bez dodatkowych zobowiązań.

Wydaje się, że największe pole do popisu mają w tym zakresie wszelkie firmy usługowe, chociażby kawiarnie, o których zajmująco pisze na blogu UprzejmoscStosowana.pl Angelika Sokal-Szewczyk, PR manager ze startupu Kekemeke. W ujęciu teoretycznym jak zawsze warto wysłuchać Pawła Tkaczyka, a w praktycznym zobaczyć, jak wyróżnia się spośród tłumu anonimowych biznesów, w zasadzie jedyny w Polsce naśladowca godny Vaynerchuka, czyli Michał Sadowski z Brand24. Nie dość, że jest jak na polskie realia mocno niekonwencjonalny, to działa dokładnie według wskazówek Gary’ego. W wywiadzie opublikowanym w Dużym Formacie (28.6.2012) tak opisuje swoje podejście do klienta:

“Jak ktoś ma problem z Brand24, nawet drobny typu zalogowanie się do systemu albo taki, że nie dostał e-maila rejestracyjnego, i pisze o tym w Internecie, to ja to wychwytuję w kilka minut, natychmiast się tam pojawiam, rozwiązuję problem i często konwertuję go z osoby potencjalnie niezadowolonej w superprzyjaciela”.

Wracając do książki. “Thank you economy” to w zasadzie lektura obowiązkowa dla każdego przedsiębiorcy i startupowca. Tym bardziej, że zawiera całą masę wnikliwych spostrzeżeń człowieka z pierwszej linii marketingowego frontu.

Oto moje trzy ulubione tezy Vaynerchuka:

- jeśli eksperymentowałeś z social media i ci nie wyszło, to albo masz fatalny produkt/usługę, albo robiłeś to niewłaściwie,

- konsumenci w obliczu dwóch porównywalnych wyborów dokonają zakupu tam, gdzie dobrze znają sprzedającego,

- jeśli nie kręci cię twoja firma, twój produkt czy usługa, i nie masz naturalnej potrzeby, by rozmawiać o nich godzinami z kimkolwiek się da, to prawdopodobnie działasz w niewłaściwym biznesie.

I jak tu nie przyznać racji Gary’emu?

Bartek Gola ze SpeedUp Group, Michał Sadowski z Brand24 i Grzegorz Marczak z Antyweb polecają właśnie tę publikację. Ten ostatni we wstępie książki pisze: - Są książki, które porządkują naszą wiedzę o biznesie, inne wskazują ścieżki rozwoju, jeszcze inne podają przykłady na to, jak przetrwać w konkurencyjnym otoczeniu. Przeskoczyć przepaść łączy w sobie wszystkie te elementy.

Maciej Oleksy, autor bloga ProductLabs.pl mówi, że lektura była dla niego olśnieniem. - Jego (Eric’a Ries’a) książka to nie tylko zestaw praktyk, ale przede wszystkim manifest – „przestańmy tracić ludzką energię na wytwarzanie produktów, których nikt nie potrzebuje i nie używa” - recenzuje Oleksy na łamach Antyweb. Autor pisze, że przedsiębiorstwa zapędziły się w strategię jak więcej produkować, pomijając co, dla kogo i kiedy.

Wśród uznanych polskich przedsiębiorców najczęściej wymienianą książką wartą polecenia jest “Rework” Jasona Frieda. Wg. Startup School Setup ta książka przypadła do gustu m.in. Pawłowi Nowaki. Czy warto przeczytać tę książkę? - Samo przeczytanie nic nie da. Dopiero spróbowanie w praktyce pokazuje, jak doskonała jest ta książka - mówi Paweł Nowak, PressPad i TurboTłumaczenia.

Wśród uznanych polskich przedsiębiorców najczęściej wymienianą książką wartą polecenia jest “Rework” Jasona Frieda. Wg. Startup School Setup ta książka przypadła do gustu m.in. Pawłowi Nowaki. Czy warto przeczytać tę książkę? - Samo przeczytanie nic nie da. Dopiero spróbowanie w praktyce pokazuje, jak doskonała jest ta książka - mówi Paweł Nowak, PressPad i TurboTłumaczenia.

Maciej Oleksy, autor bloga ProductLabs.pl mówi, że lektura była dla niego olśnieniem. - Jego (Eric’a Ries’a) książka to nie tylko zestaw praktyk, ale przede wszystkim manifest – „przestańmy tracić ludzką energię na wytwarzanie produktów, których nikt nie potrzebuje i nie używa” - recenzuje Oleksy na łamach Antyweb. Autor pisze, że przedsiębiorstwa zapędziły się w strategię jak więcej produkować, pomijając co, dla kogo i kiedy.